Chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng: 5 lưu ý chi tiết để không bị đau

Nhiều người lo lắng khi được chỉ định nội soi đại tràng, đặc biệt là lần đầu: sợ đau, ngại dùng thuốc xổ hoặc không biết phải nhịn ăn thế nào. Tuy nhiên, điều đáng lo hơn là chuẩn bị ruột không sạch khiến bác sĩ khó quan sát tổn thương nhỏ, thậm chí phải hẹn làm lại. Theo GLOBOCAN 2022, ung thư đại trực tràng gây gần 2 triệu ca mắc mới trên toàn cầu mỗi năm, vì vậy nội soi đúng thời điểm và đúng quy trình có ý nghĩa rất lớn trong phát hiện sớm.

Bài viết này, Tiptory giúp bạn nắm rõ các bước chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng: điều chỉnh chế độ ăn, dùng thuốc làm sạch ruột và sắp xếp thời gian đi khám an toàn. Những lưu ý trước khi nội soi đại tràng đơn giản nhưng đúng cách sẽ giúp quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi, bác sĩ quan sát rõ hơn và bạn bớt căng thẳng trong ngày thực hiện.

Phần 1: Cần chuẩn bị những gì trước khi nội soi đại tràng

Lưu ý 1: Chuẩn bị sớm để nội soi chính xác

Nhận hướng dẫn chuẩn bị từ sớm

• Hãy nhận và đọc kỹ hướng dẫn chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng ngay khi được bác sĩ hoặc cơ sở y tế cung cấp, lý tưởng là khoảng 1 tuần trước lịch hẹn.

• Mỗi người có thể cần chế độ ăn, thuốc làm sạch ruột và thời điểm dùng thuốc khác nhau. Vì vậy, ưu tiên tuyệt đối hướng dẫn riêng của bác sĩ thay vì áp dụng kinh nghiệm truyền miệng.

Kiểm tra thuốc đang sử dụng

• Thông báo đầy đủ các thuốc, thực phẩm bổ sung và bệnh nền đang có, đặc biệt nếu đang dùng thuốc chống đông máu, thuốc tiểu đường, sắt hoặc thuốc huyết áp.

• Không tự ý ngừng, đổi liều hay dời thời điểm dùng thuốc. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cách điều chỉnh phù hợp để quá trình nội soi đại tràng an toàn và cho kết quả chính xác.

Chuẩn bị đủ thời gian và vật dụng cần thiết

• Đọc hướng dẫn ngay khi nhận để kịp mua thuốc làm sạch ruột, sắp xếp chế độ ăn và bắt đầu chuẩn bị đúng mốc thời gian.

• Ghi lại những điểm chưa rõ, chẳng hạn thời gian nhịn ăn, cách pha thuốc hoặc việc có thể uống thuốc thường ngày hay không, rồi hỏi nhân viên y tế trước ngày khám.

• Đây là một trong những lưu ý trước khi nội soi đại tràng quan trọng giúp làm sạch lòng ruột tốt hơn, hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ các bất thường và giảm khả năng phải thực hiện lại thủ thuật.

Xác nhận lịch hẹn

• Kiểm tra lại ngày, giờ và địa điểm thực hiện; hỏi rõ thời gian cần có mặt trước thủ thuật.

• Nếu có dùng thuốc an thần, nên chủ động nhờ người thân đưa về và tránh tự lái xe sau khi nội soi.

Lưu ý 2: Hỏi bác sĩ trước ngày nội soi

Trao đổi thẳng thắn để bớt lo lắng

• Lo lắng trước khi nội soi đại tràng là điều rất thường gặp, nhất là với người lần đầu thực hiện. Hãy ghi sẵn các câu hỏi và trao đổi trực tiếp với bác sĩ để hiểu rõ quy trình, cảm giác có thể gặp và cách chuẩn bị phù hợp.

• Bạn có thể hỏi: thời điểm nhận kết quả, bữa ăn cuối cùng trước thủ thuật, thời gian nội soi và những việc cần kiêng sau khi dùng thuốc an thần.

• Nếu nảy sinh thắc mắc sau buổi khám, hãy gọi lại cơ sở y tế thay vì tự tìm cách xử lý theo nguồn không rõ ràng. Đây là lưu ý trước khi nội soi đại tràng giúp bạn chuẩn bị chủ động và yên tâm hơn.

Rà soát toàn bộ thuốc đang dùng

• Cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin, thảo dược và thực phẩm bổ sung đang sử dụng.

• Người đang dùng thuốc điều trị tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, thuốc chống đông hoặc bổ sung sắt cần báo sớm. Bác sĩ có thể yêu cầu điều chỉnh liều hoặc thời điểm dùng thuốc để bảo đảm an toàn và chất lượng kiểm tra.

• Không tự ý ngừng thuốc trước khi có chỉ định, vì việc thay đổi sai cách có thể làm ảnh hưởng sức khỏe hoặc khiến lịch nội soi đại tràng phải dời lại.

Hỏi rõ về thực phẩm bổ sung

• Một số sản phẩm bổ sung, chẳng hạn dầu cá, có thể cần được bác sĩ đánh giá trước thủ thuật. Hãy mang theo tên sản phẩm, liều dùng và thời gian sử dụng để được hướng dẫn cụ thể.

• Thực hiện đúng mốc thời gian mà bác sĩ chỉ định là phần quan trọng của quá trình chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng an toàn, chính xác.

Lưu ý 3: Chuẩn bị vật dụng cho ngày nội soi

Chuẩn bị sẵn thực phẩm theo chế độ được chỉ định

• Trước ngày nội soi đại tràng, hãy mua sẵn các loại thực phẩm và đồ uống được cơ sở y tế cho phép. Có sẵn lựa chọn phù hợp sẽ giúp bạn dễ tuân thủ chế độ ăn hơn khi bắt đầu làm sạch ruột.

• Các lựa chọn thường gặp gồm nước dùng trong, thạch không có màu đậm, kem que hoặc đá bào không chứa sữa, nước lọc, trà hoặc cà phê không sữa, nước điện giải trong và nước ngọt có ga trong suốt.

• Không dùng thực phẩm, đồ uống hoặc thạch có màu đỏ, tím hay xanh dương nếu cơ sở nội soi dặn cần tránh. Màu thực phẩm có thể gây khó khăn cho việc quan sát bên trong đại tràng.

• Danh sách thực phẩm được phép có thể khác nhau tùy phác đồ. Vì vậy, hãy ưu tiên hướng dẫn riêng trong quá trình chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng.

Chuẩn bị dụng cụ hỗ trợ khi dùng thuốc xổ

• Nên có sẵn khăn giấy mềm hoặc khăn ướt không mùi để vệ sinh sau mỗi lần đi ngoài. Điều này giúp giảm cảm giác rát và khó chịu khi thuốc làm sạch ruột bắt đầu tác dụng.

• Có thể chuẩn bị kem bảo vệ da phù hợp nếu bạn dễ kích ứng vùng hậu môn, nhưng nên hỏi dược sĩ hoặc nhân viên y tế nếu đang có tổn thương da.

• Chuẩn bị giấy vệ sinh, quần áo rộng rãi, nước sạch và dành thời gian ở gần nhà vệ sinh trong giai đoạn dùng thuốc.

Giúp dung dịch làm sạch ruột dễ uống hơn

• Nếu bác sĩ cho phép, có thể làm lạnh dung dịch hoặc thêm hương liệu trong suốt, không có màu đỏ, tím, xanh dương để dễ uống hơn.

• Uống đúng lượng, đúng tốc độ và đúng khung giờ được hướng dẫn. Không tự thay đổi cách pha hay chia liều thuốc xổ.

• Sự chuẩn bị chu đáo này là một trong những lưu ý trước khi nội soi đại tràng thiết thực, giúp bạn tuân thủ kế hoạch tốt hơn và hỗ trợ quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi.

Lưu ý 4: Sắp xếp người đưa đón an toàn

Chủ động bố trí người đưa về

• Nếu có dùng thuốc an thần hoặc thuốc giảm đau khi nội soi đại tràng, bạn không nên tự lái xe, đi xe máy hoặc vận hành máy móc sau thủ thuật.

• Hãy nhờ người thân, bạn bè đi cùng hoặc đón về. Việc sắp xếp từ trước giúp bạn không bị động khi hoàn tất thủ thuật và có người hỗ trợ nếu còn mệt hoặc buồn ngủ.

Xác nhận quy định với cơ sở nội soi

• Khi đặt lịch, hãy hỏi rõ bạn có được dùng thuốc an thần hay không, thời gian cần theo dõi sau nội soi và yêu cầu về người đưa đón.

• Một số cơ sở có thể yêu cầu một người lớn có trách nhiệm trực tiếp đón bạn. Vì vậy, không nên tự mặc định rằng đặt xe công nghệ là lựa chọn phù hợp nếu chưa được nơi thực hiện đồng ý.

Sắp xếp lịch nghỉ sau thủ thuật

• Dành thời gian nghỉ ngơi trong ngày, không chủ động nhận việc cần tập trung cao hoặc di chuyển xa ngay sau khi nội soi.

• Đây là lưu ý trước khi nội soi đại tràng đơn giản nhưng rất cần thiết, giúp quá trình kiểm tra và hồi phục ban đầu diễn ra an toàn, thuận lợi.

Lưu ý 5: Nghỉ trọn ngày sau nội soi

Chủ động xin nghỉ trong ngày nội soi

• Hãy sắp xếp nghỉ làm trọn ngày thực hiện nội soi đại tràng, đặc biệt khi có sử dụng thuốc an thần hoặc thuốc giảm đau.

• Sau thủ thuật, bạn có thể còn buồn ngủ, mệt hoặc thiếu tỉnh táo do thuốc và do đã phải nhịn ăn, làm sạch ruột trước đó. Nghỉ ngơi giúp cơ thể hồi phục thoải mái hơn.

Không vội quay lại công việc

• Tránh làm việc, lái xe, ký giấy tờ quan trọng hoặc thực hiện các việc cần tập trung cao trong thời gian bác sĩ khuyến cáo sau nội soi.

• Chuẩn bị sẵn bữa ăn nhẹ theo hướng dẫn, nước uống và một không gian yên tĩnh để nghỉ khi về nhà.

Trở lại làm việc khi cơ thể ổn định

• Nhiều người có thể sinh hoạt và đi làm lại vào ngày hôm sau, nhưng thời điểm phù hợp còn phụ thuộc vào loại thuốc đã dùng, kết quả thủ thuật và tình trạng sức khỏe riêng.

• Nếu bác sĩ phát hiện bất thường, lấy mẫu mô hoặc cắt polyp, hãy hỏi rõ các lưu ý trước khi nội soi đại tràng và hướng dẫn chăm sóc sau thủ thuật trước khi rời cơ sở y tế.

Phần 2: Cách làm sạch ruột trước khi nội soi đại tràng

Lưu ý 1: Ăn ít chất xơ trước nội soi

Bắt đầu chế độ ăn đúng thời điểm

• Thực hiện chế độ ăn ít chất xơ hoặc ít cặn theo đúng mốc thời gian mà cơ sở nội soi hướng dẫn. Không phải ai cũng cần áp dụng từ 3 ngày trước; thời gian có thể thay đổi tùy phác đồ và nguy cơ làm sạch ruột chưa đạt.

• Mục tiêu của bước chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng là giảm lượng cặn trong ruột, giúp thuốc làm sạch ruột phát huy hiệu quả và bác sĩ quan sát niêm mạc rõ hơn.

Tạm hạn chế thực phẩm nhiều chất xơ

• Trong thời gian được chỉ định, thường cần tránh ngũ cốc nguyên hạt, rau sống, trái cây còn vỏ hoặc hạt, trái cây sấy, các loại đậu, hạt, quả hạch và bắp rang.

• Không tự tăng thêm mận khô, nước mận, quả mọng hay rau lá xanh đậm ngay sát ngày nội soi, vì đây đều là nhóm thực phẩm có thể chứa nhiều chất xơ hoặc cặn.

• Hãy chọn thực phẩm được cơ sở y tế cho phép, chẳng hạn một số món mềm, ít cặn. Danh sách cụ thể có thể khác nhau giữa các nơi thực hiện.

Theo dõi chế độ ăn để không nhầm lẫn

• Đọc nhãn thực phẩm, lên sẵn thực đơn và ghi lại món đã ăn nếu bạn thấy khó kiểm soát khẩu phần.

• Nếu có táo bón kéo dài, từng làm sạch ruột không đạt hoặc đang mắc bệnh tiêu hóa, hãy báo bác sĩ sớm để nhận hướng dẫn riêng.

• Tuân thủ chế độ ăn là lưu ý trước khi nội soi đại tràng quan trọng; không tự kéo dài hoặc rút ngắn thời gian ăn ít chất xơ khi chưa được tư vấn.

Lưu ý 2: Ngừng thức ăn đặc đúng giờ

Xác định rõ bữa ăn cuối cùng

• Hỏi bác sĩ hoặc cơ sở y tế chính xác thời điểm cần ngừng thức ăn đặc trước khi nội soi đại tràng. Mốc này phụ thuộc vào giờ nội soi, loại thuốc làm sạch ruột và phác đồ bạn được chỉ định.

• Không mặc định mọi trường hợp đều phải ngừng thức ăn đặc đủ 24 giờ. Một số phác đồ cho phép ăn ít cặn đến một thời điểm nhất định, sau đó chuyển sang chế độ dịch trong.

Tuân thủ giờ cắt ăn đã được hướng dẫn

• Sau thời điểm cần ngừng thức ăn đặc, không ăn thêm dù chỉ là bữa phụ. Việc này có thể làm tăng cặn trong ruột và ảnh hưởng chất lượng quan sát.

• Chỉ dùng các loại đồ uống hoặc thực phẩm dạng lỏng được phép, đúng số lượng và khung giờ ghi trong hướng dẫn chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng.

• Nếu lỡ ăn sau giờ cắt ăn, hãy liên hệ ngay với cơ sở thực hiện để được hướng dẫn. Không tự quyết định vẫn đi nội soi hoặc tự thay đổi liều thuốc làm sạch ruột.

Ưu tiên an toàn và kết quả chính xác

• Làm sạch ruột không đạt có thể khiến bác sĩ khó đánh giá đầy đủ, làm thủ thuật bị trì hoãn hoặc cần thực hiện lại.

• Ghi rõ giờ ăn cuối, giờ bắt đầu uống thuốc và giờ ngừng uống dịch theo tờ hướng dẫn là lưu ý trước khi nội soi đại tràng giúp bạn tránh nhầm lẫn vào ngày cận khám.

Lưu ý 3: Uống dịch trong trước nội soi

Chuyển sang chế độ dịch trong theo chỉ định

• Trong giai đoạn bác sĩ yêu cầu, chỉ dùng đồ uống hoặc thực phẩm dạng lỏng trong. “Trong” nghĩa là bạn có thể nhìn xuyên qua chất lỏng, không có bã, sữa hay kem.

• Không phải mọi người đều cần dùng dịch trong liên tục đủ 24 giờ. Hãy thực hiện đúng thời điểm ghi trong hướng dẫn chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng.

Chọn đồ uống phù hợp

• Các lựa chọn thường được cho phép gồm nước lọc, nước táo không bã, nước dùng trong đã lọc, trà hoặc cà phê không thêm sữa/kem, nước điện giải trong và nước ngọt có ga trong suốt.

• Tùy hướng dẫn của cơ sở nội soi, bạn có thể dùng thạch, kem que, kẹo cứng hoặc mật ong có màu nhạt và không chứa sữa hay bã.

• Tránh nước ép có xác, sữa, đồ uống đục, rượu bia và các loại thức uống không nằm trong danh sách được cho phép.

Tránh đồ có màu đậm

• Không dùng thực phẩm hay đồ uống có màu đỏ, tím hoặc xanh dương nếu cơ sở nội soi dặn cần tránh, kể cả khi sản phẩm trông trong suốt.

• Các màu này có thể gây nhầm lẫn khi bác sĩ quan sát niêm mạc đại tràng, từ đó ảnh hưởng đánh giá trong quá trình nội soi đại tràng.

Duy trì uống đủ dịch

• Uống dịch trong theo lượng và thời điểm được chỉ định để hạn chế khát, mệt và hỗ trợ thuốc làm sạch ruột phát huy tác dụng.

• Tuân thủ chính xác giờ phải ngừng uống trước thủ thuật. Đây là lưu ý trước khi nội soi đại tràng quan trọng để bảo đảm an toàn khi dùng thuốc an thần.

Lưu ý 4: Uống đủ dịch khi làm sạch ruột

Uống dịch trong đầy đủ theo phác đồ

• Thuốc làm sạch ruột gây đi ngoài nhiều lần, vì vậy cần uống đủ các loại dịch trong được phép để hạn chế mất nước và mệt lả.

• Không áp dụng một mức nước cố định cho tất cả mọi người. Hãy uống đúng lượng dung dịch thuốc và lượng dịch bổ sung ghi trong hướng dẫn chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng.

• Người bị suy tim, bệnh thận, phù hoặc đang được dặn hạn chế nước cần hỏi bác sĩ trước khi tăng lượng dịch uống.

Chia nhỏ lượng uống trong ngày

• Uống từng ngụm hoặc từng cốc nhỏ, đều đặn thay vì cố uống nhiều trong một lần. Cách này giúp dễ dung nạp hơn khi đang đói hoặc buồn nôn.

• Có thể luân phiên nước lọc, nước điện giải trong, nước dùng trong, trà hoặc cà phê không sữa, và nước ép không bã được phép.

• Chỉ dùng dịch trong và tránh các màu đỏ, tím, xanh dương nếu cơ sở nội soi yêu cầu.

Nhận biết khi cần liên hệ cơ sở y tế

• Liên hệ bác sĩ hoặc nơi thực hiện nếu bạn nôn liên tục, chóng mặt nhiều, không thể uống hết dung dịch làm sạch ruột, tiểu rất ít hoặc có triệu chứng bất thường khác.

• Không tự ý giảm liều thuốc xổ hay thay đổi thời gian uống thuốc. Hoàn thành đúng phác đồ là lưu ý trước khi nội soi đại tràng giúp làm sạch ruột hiệu quả và tránh phải dời lịch.

Lưu ý 5: Dùng thuốc xổ đúng giờ nội soi

Dùng đúng loại thuốc được kê

• Bác sĩ có thể chỉ định thuốc làm sạch ruột dạng bột pha uống, dung dịch hoặc viên. Hãy dùng đúng tên thuốc, liều lượng, cách pha và lượng nước đi kèm trong tờ hướng dẫn.

• Không dùng thuốc xổ mua thêm, không tự đổi sang sản phẩm khác và không giảm liều vì ngại đi ngoài. Làm sạch ruột không đủ có thể khiến nội soi đại tràng bị hoãn hoặc phải thực hiện lại.

Tuân thủ phác đồ chia liều

• Nhiều phác đồ yêu cầu uống một phần thuốc vào tối hôm trước và phần còn lại vào sáng ngày nội soi. Thời điểm chính xác phụ thuộc giờ hẹn của bạn.

• Với phác đồ chia liều, phần thuốc thứ hai thường được bắt đầu vài giờ trước thủ thuật và cần hoàn tất theo mốc bác sĩ quy định. Không tự lấy giờ 18:00 hoặc bất kỳ giờ cố định nào từ hướng dẫn của người khác.

Giúp thuốc dễ uống nhưng vẫn an toàn

• Nếu được bác sĩ đồng ý, có thể làm lạnh dung dịch hoặc thêm hương liệu trong, không có màu đỏ, tím, xanh dương để dễ uống hơn.

• Uống thêm dịch trong theo hướng dẫn và ở gần nhà vệ sinh sau khi bắt đầu dùng thuốc.

• Nếu nôn nhiều, đau bụng dữ dội, chóng mặt hoặc không thể hoàn thành thuốc, hãy liên hệ ngay cơ sở nội soi. Đây là lưu ý trước khi nội soi đại tràng không nên bỏ qua.

Lưu ý 6: Ở gần nhà vệ sinh sau uống thuốc

Chủ động ở nhà sau khi uống thuốc xổ

• Thuốc làm sạch ruột thường gây đi ngoài nhiều lần trong vài giờ. Sau khi bắt đầu dùng thuốc, nên ở nhà hoặc tại nơi có nhà vệ sinh thuận tiện.

• Tránh đi xa, tham gia cuộc hẹn kéo dài hoặc di chuyển bằng phương tiện công cộng trong thời gian thuốc đang phát huy tác dụng.

Mặc đồ thoải mái, dễ thay

• Chọn quần áo rộng, mềm, dễ cởi để giảm bất tiện khi cần đi vệ sinh gấp.

• Nên ở phòng gần nhà vệ sinh, chuẩn bị sẵn giấy vệ sinh mềm, khăn ướt không mùi và nước uống được phép.

Hoàn thành thuốc theo hướng dẫn

• Đi ngoài phân lỏng là tác dụng thường gặp của thuốc làm sạch ruột. Tiếp tục uống thuốc và dịch trong đúng phác đồ cho đến khi hoàn thành.

• Nếu đau bụng dữ dội, nôn liên tục hoặc có tác dụng phụ khiến bạn không thể dùng hết thuốc, hãy liên hệ cơ sở y tế. Đây là lưu ý trước khi nội soi đại tràng giúp xử lý kịp thời và bảo đảm chất lượng nội soi đại tràng.

Lưu ý 7: Giảm rát da khi làm sạch ruột

Vệ sinh nhẹ nhàng sau mỗi lần đi ngoài

• Đi ngoài nhiều lần khi dùng thuốc làm sạch ruột có thể gây rát hoặc kích ứng vùng hậu môn. Bạn có thể dùng khăn ướt mềm, không mùi và không chứa cồn để vệ sinh nhẹ nhàng.

• Nếu không dùng khăn ướt, có thể rửa bằng nước sạch rồi thấm khô bằng khăn mềm. Tránh chà xát mạnh vì có thể làm da khó chịu hơn.

Chuẩn bị sẵn dụng cụ bảo vệ da

• Để sẵn giấy vệ sinh mềm, khăn ướt phù hợp và túi đựng rác cạnh bồn cầu.

• Nếu vùng da dễ kích ứng, hãy hỏi dược sĩ hoặc nhân viên y tế về sản phẩm bảo vệ da phù hợp trước khi sử dụng.

Không xả khăn ướt xuống bồn cầu

• Bỏ khăn ướt đã dùng vào thùng rác hoặc túi rác kín, kể cả khi nhãn sản phẩm ghi có thể xả bồn cầu.

• Cách này giúp tránh tắc đường ống và giữ khu vực vệ sinh sạch sẽ trong quá trình chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng.

Lưu ý 8: Thụt tháo khi bác sĩ chỉ định

Chỉ thực hiện khi có hướng dẫn cụ thể

• Thụt tháo không phải bước bắt buộc với mọi người trước nội soi đại tràng. Chỉ dùng khi bác sĩ hoặc cơ sở nội soi yêu cầu.

• Hãy hỏi rõ loại dung dịch, thời điểm thực hiện và cách dùng. Không tự mua hoặc dùng lại sản phẩm cũ khi chưa được chỉ định.

Dùng đúng cách và đúng mục đích

• Làm theo đầy đủ hướng dẫn đi kèm sản phẩm và dặn dò của nhân viên y tế. Nếu có bệnh thận, bệnh tim, rối loạn điện giải hoặc đang dùng thuốc điều trị, cần báo trước khi thực hiện.

• Thụt tháo chủ yếu hỗ trợ làm sạch đoạn ruột thấp; không thay thế thuốc làm sạch ruột dạng uống mà bác sĩ đã kê.

Liên hệ ngay khi có dấu hiệu bất thường

• Ngừng thực hiện và liên hệ cơ sở y tế nếu đau bụng nhiều, chảy máu trực tràng, chóng mặt hoặc không thể giữ dung dịch theo hướng dẫn.

• Thực hiện đúng chỉ định là lưu ý trước khi nội soi đại tràng giúp quá trình chuẩn bị an toàn và đạt hiệu quả.

Lưu ý 9: Ngừng uống dịch đúng giờ

Xác nhận giờ ngừng uống với cơ sở nội soi

• Hãy hỏi chính xác thời điểm phải ngừng tất cả đồ uống trước khi nội soi đại tràng. Nhiều phác đồ cho phép dùng dịch trong đến ít nhất 2 giờ trước thủ thuật, nhưng một số cơ sở có quy định chặt hơn.

• Chỉ mốc giờ trong tờ hướng dẫn của nơi thực hiện mới áp dụng cho lịch nội soi của bạn.

Không uống sau giờ đã được yêu cầu

• Khi đến giờ cắt dịch, không uống nước, trà, cà phê, nước điện giải, kẹo ngậm hay bất kỳ loại đồ uống nào khác, trừ khi bác sĩ dặn riêng.

• Việc tuân thủ mốc này giúp bảo đảm an toàn khi dùng thuốc an thần hoặc gây mê. Nếu lỡ uống sau giờ quy định, cần báo ngay cho cơ sở nội soi.

Tiếp tục tránh thức ăn đặc

• Không ăn thức ăn đặc sau thời điểm đã được hướng dẫn, kể cả bữa phụ hoặc đồ ăn nhẹ.

• Đây là lưu ý trước khi nội soi đại tràng quan trọng để quá trình làm sạch ruột và thủ thuật diễn ra thuận lợi.

Kiểm tra lần cuối trước nội soi

Theo dõi hiệu quả làm sạch ruột

• Sau khi uống thuốc làm sạch ruột, phân thường chuyển từ có cặn sang lỏng hơn, sau đó thành dịch vàng nhạt hoặc trong, không còn mảnh thức ăn rõ rệt.

• Nếu vẫn đi ngoài nhiều cặn, không thể uống hết thuốc hoặc có triệu chứng khó chịu khiến bạn không hoàn thành phác đồ, hãy liên hệ cơ sở nội soi để được hướng dẫn.

Tuân thủ tuyệt đối giờ cắt ăn và uống

• Không ăn thức ăn đặc sau thời điểm bác sĩ yêu cầu. Không tự ăn thêm vì thấy đói hoặc mệt.

• Chỉ dùng dịch trong được phép và ngừng uống đúng mốc giờ đã được dặn.

• Tránh đồ uống hoặc thực phẩm có màu đỏ, tím, xanh dương nếu cơ sở nội soi yêu cầu, vì có thể gây khó khăn khi quan sát bên trong đại tràng.

Ưu tiên hướng dẫn riêng của bác sĩ

• Nếu chưa nhận được tờ hướng dẫn, hãy liên hệ cơ sở nội soi trước khi bắt đầu chuẩn bị. Không dựa hoàn toàn vào hướng dẫn trên mạng hoặc kinh nghiệm của người khác.

• Mỗi phác đồ chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng có thể khác nhau tùy giờ hẹn, bệnh nền, thuốc đang dùng và tiền sử làm sạch ruột.

Hiểu đúng về kết quả và sinh thiết

• Bác sĩ thường có thể trao đổi các nhận định ban đầu ngay sau thủ thuật, khi bạn đã tỉnh táo. Kết quả xét nghiệm mô có thể cần vài ngày hoặc lâu hơn, tùy cơ sở.

• Nếu thấy polyp hoặc vùng niêm mạc bất thường trong lúc nội soi đại tràng, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết hoặc cắt polyp để xét nghiệm. Hãy đặt lịch tái khám theo hẹn để được giải thích kết quả và hướng theo dõi tiếp theo.

Nguồn tham khảo

1. American College of Gastroenterology. (2025). Colonoscopy. American College of Gastroenterology.
2. American Society of Anesthesiologists Committee on Standards and Practice Parameters. (2017). Practice guidelines for preoperative fasting and the use of pharmacologic agents to reduce the risk of pulmonary aspiration. Anesthesiology, 126(3), 376–393.
3. Hassan, C., East, J., Radaelli, F., Spada, C., Benamouzig, R., Bisschops, R., et al. (2019). Bowel preparation for colonoscopy: European Society of Gastrointestinal Endoscopy guideline update 2019. Endoscopy, 51(8), 775–794.
4. Jacobson, B. C., Anderson, J. C., Burke, C. A., Dominitz, J. A., Gross, S. A., May, F. P., et al. (2025). Optimizing bowel preparation quality for colonoscopy: Consensus recommendations by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. American Journal of Gastroenterology, 120(4), 738–764.
5. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2023). Colonoscopy. U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health.
6. Saltzman, J. R., Cash, B. D., Pasha, S. F., Early, D. S., Muthusamy, V. R., Khashab, M. A., et al. (2015). Bowel preparation before colonoscopy. Gastrointestinal Endoscopy, 81(4), 781–794.
   

Biên tập nội dung: Rene Lee Nguyen.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Matthew Turner.