Cách lấy và bảo quản mẫu phân xét nghiệm: 14 bước đúng chuẩn tại nhà

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 500.000–900.000 ca tiêu chảy được báo cáo; đây là một trong những dấu hiệu có thể liên quan đến vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng đường ruột. Khi được chỉ định xét nghiệm phân, nhiều người thường ngại ngần hoặc lo lắng vì không biết lấy mẫu phân xét nghiệm thế nào để sạch, đủ và không làm hỏng mẫu.

Thực tế, chỉ một sai sót nhỏ như để mẫu lẫn nước tiểu, nước bồn cầu hoặc giao mẫu quá muộn cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng phân tích. Bài viết này, Tiptory giúp bạn nắm rõ cách lấy mẫu kín đáo, vệ sinh và bảo quản mẫu phân xét nghiệm đúng thời điểm, từ đó hỗ trợ bác sĩ đánh giá tình trạng tiêu hóa chính xác hơn và tránh phải lấy lại mẫu.

Lấy mẫu phân đúng cách tại nhà

Chuẩn bị bề mặt hứng mẫu sạch

• Dùng màng bọc thực phẩm sạch phủ lỏng qua miệng bồn cầu, phía dưới vành bệ ngồi để hứng phân. Cách này giúp việc lấy mẫu phân xét nghiệm gọn gàng hơn.

• Không lấy mẫu trực tiếp từ nước trong bồn cầu.

• Tránh để mẫu lẫn nước tiểu, nước bồn cầu, giấy vệ sinh hoặc chất tẩy rửa vì có thể làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm phân.

Chuyển mẫu vào lọ đựng chuyên dụng

• Dùng thìa có sẵn trên nắp lọ hoặc dụng cụ do cơ sở y tế cung cấp để lấy lượng phân theo hướng dẫn.

• Cho mẫu vào lọ sạch, khô, chống rò rỉ; không chạm tay vào mặt trong của lọ hoặc nắp.

• Đậy kín nắp, ghi đầy đủ họ tên, ngày và giờ lấy mẫu nếu nhãn lọ chưa có sẵn thông tin.

• Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch sau khi hoàn thành.

Nộp mẫu càng sớm càng tốt

• Ưu tiên mang mẫu đến phòng xét nghiệm ngay sau khi lấy để bảo đảm chất lượng phân tích.

• Nếu chưa thể giao ngay, hãy làm theo hướng dẫn về bảo quản mẫu phân xét nghiệm ghi trên phiếu chỉ định hoặc bộ dụng cụ. Với một số xét nghiệm, mẫu có thể cần bảo quản lạnh; nhưng không phải loại xét nghiệm phân nào cũng áp dụng cùng một cách.

• Không tự ý để mẫu quá lâu hoặc cấp đông nếu chưa được cơ sở xét nghiệm hướng dẫn. Mỗi kỹ thuật xét nghiệm có yêu cầu riêng về thời gian và nhiệt độ bảo quản.

Lấy mẫu cho bộ xét nghiệm gửi qua bưu điện

• Chỉ sử dụng que hoặc bàn chải lấy mẫu có sẵn trong bộ kit.

• Làm lần lượt theo tờ hướng dẫn đi kèm, đặc biệt là vị trí lấy mẫu, số lần quệt và cách đóng gói.

• Đóng kín mẫu, điền thông tin cần thiết và gửi trong thời gian quy định của bộ kit. Không thay thế dụng cụ chuyên dụng bằng lọ hoặc túi đựng thông thường.

Phần 1: Cách lấy mẫu phân xét nghiệm tại nhà đúng kỹ thuật

Bước 1: Rửa tay đúng khi lấy mẫu phân

Rửa tay sạch trước khi lấy mẫu

• Trước khi lấy mẫu phân xét nghiệm, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây.

• Làm sạch cả lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, đầu ngón và cổ tay. Sau đó lau khô bằng khăn sạch hoặc giấy dùng một lần.

• Việc này giúp hạn chế vi khuẩn từ tay làm lẫn vào mẫu, hỗ trợ quá trình xét nghiệm phân đạt độ tin cậy tốt hơn.

Dùng găng tay dùng một lần khi cần

• Bạn có thể đeo găng tay dùng một lần để thao tác kín đáo và vệ sinh hơn, nhất là khi hỗ trợ trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người bệnh lấy mẫu.

• Găng tay không thay thế việc rửa tay. Không chạm vào mặt, điện thoại, tay nắm cửa hay vật dụng khác khi đang đeo găng.

• Tháo găng cẩn thận, bỏ vào thùng rác và rửa tay ngay sau đó.

Rửa tay sau khi hoàn tất

• Sau khi đã đóng kín lọ mẫu và hoàn thành bảo quản mẫu phân xét nghiệm, hãy rửa tay lại bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây.

• Không chỉ rửa tay qua loa bằng nước; bước này giúp giảm nguy cơ lây lan vi sinh vật từ phân sang người khác hoặc các bề mặt trong nhà.

Bước 2: Nhận bộ dụng cụ lấy mẫu phân

Chuẩn bị đúng dụng cụ trước khi lấy mẫu

• Khi bác sĩ chỉ định xét nghiệm phân, hãy nhận bộ dụng cụ lấy mẫu từ cơ sở y tế, phòng khám hoặc phòng xét nghiệm được hướng dẫn.

• Bộ dụng cụ thường có lọ nhựa sạch, khô, nắp vặn kín và nhãn ghi thông tin người bệnh. Một số loại xét nghiệm có thể kèm que lấy mẫu, bàn chải hoặc dung dịch bảo quản riêng.

• Không tự dùng lọ đựng thực phẩm, chai thuốc cũ hoặc vật chứa không vô trùng để lấy mẫu phân xét nghiệm. Dụng cụ không phù hợp có thể làm mẫu nhiễm bẩn hoặc rò rỉ.

Kiểm tra nhãn và hướng dẫn đi kèm

• Trước khi lấy mẫu, kiểm tra họ tên, ngày sinh hoặc mã số xét nghiệm trên nhãn lọ để tránh nhầm mẫu.

• Đọc kỹ hướng dẫn về lượng mẫu cần lấy, thời gian giao mẫu và cách bảo quản mẫu phân xét nghiệm. Mỗi loại xét nghiệm phân có thể yêu cầu khác nhau.

• Nếu chưa được cấp bộ kit hoặc còn băn khoăn về nơi nhận dụng cụ, hãy liên hệ lại bác sĩ hay phòng xét nghiệm trước khi tự lấy mẫu.

Bước 3: Ghi nhãn mẫu phân đầy đủ

Điền thông tin ngay trước khi lấy mẫu

• Trước khi lấy mẫu phân xét nghiệm, dùng bút không phai ghi rõ họ tên, ngày sinh và ngày lấy mẫu trên nhãn của lọ.

• Nếu lọ không có nhãn sẵn, ghi trực tiếp lên thân lọ, ở vị trí dễ đọc. Tránh ghi lên nắp vì nắp có thể bị đổi hoặc tháo ra trong quá trình xử lý.

• Kiểm tra lại thông tin một lần nữa để bảo đảm mẫu không bị nhầm lẫn với người khác.

Hoàn tất phiếu thông tin đi kèm

• Một số bộ dụng cụ xét nghiệm phân có phiếu yêu cầu điền thêm địa chỉ, mã bệnh nhân, thời gian lấy mẫu hoặc thông tin triệu chứng.

• Điền đầy đủ, rõ ràng và đúng theo hướng dẫn; đặt phiếu ở vị trí quy định, không để chung vào bên trong túi đựng mẫu nếu cơ sở xét nghiệm không yêu cầu.

• Thông tin nhận diện chính xác giúp phòng xét nghiệm đối chiếu đúng mẫu và hỗ trợ quá trình bảo quản mẫu phân xét nghiệm cũng như trả kết quả an toàn.

Bước 4: Đi tiểu trước khi lấy mẫu phân

Làm trống bàng quang trước khi đi ngoài

• Đi tiểu trước khi lấy mẫu phân xét nghiệm để hạn chế nước tiểu lẫn vào mẫu.

• Sau đó, lấy phân bằng dụng cụ hoặc cách hứng đã được phòng xét nghiệm hướng dẫn.

• Mẫu phân lẫn nước tiểu có thể bị ảnh hưởng chất lượng, khiến quá trình xét nghiệm phân khó đánh giá chính xác hơn.

Giữ mẫu không lẫn tạp chất

• Không để phân chạm vào nước trong bồn cầu, giấy vệ sinh, chất tẩy rửa hoặc nước tiểu.

• Nếu mẫu bị lẫn nhiều tạp chất, không nên cố giữ lại. Hãy liên hệ phòng xét nghiệm để được hướng dẫn lấy lại mẫu đúng cách.

• Sau khi lấy xong, đậy kín lọ và thực hiện bảo quản mẫu phân xét nghiệm theo yêu cầu của cơ sở y tế.

Bước 5: Hứng mẫu phân không lẫn nước

Dùng màng bọc thực phẩm để hứng mẫu

• Nâng bệ ngồi bồn cầu, phủ một tấm màng bọc thực phẩm sạch và đủ rộng lên miệng bồn cầu.

• Hạ bệ ngồi xuống để cố định màng bọc, sau đó ấn nhẹ phần giữa tạo chỗ trũng để hứng phân.

• Cách này giúp lấy mẫu phân xét nghiệm dễ hơn, đồng thời hạn chế mẫu chạm vào nước bồn cầu.

Dùng dụng cụ có sẵn trong bộ kit nếu được cấp

• Một số bộ dụng cụ xét nghiệm phân có khay hứng mẫu đặt dưới bệ ngồi, giấy hứng chuyên dụng hoặc dụng cụ tương tự. Hãy ưu tiên dùng đúng vật dụng đi kèm.

• Làm theo hướng dẫn của phòng xét nghiệm về cách đặt và tháo dụng cụ. Không tái sử dụng dụng cụ hứng mẫu.

Giữ mẫu không bị nhiễm bẩn

• Không để phân lẫn nước bồn cầu, nước tiểu, giấy vệ sinh hoặc hóa chất tẩy rửa. Những tạp chất này có thể làm giảm chất lượng mẫu.

• Sau khi hứng được phân, dùng dụng cụ trong lọ để lấy lượng cần thiết và cho vào lọ đựng chuyên dụng.

• Đậy kín nắp, vệ sinh tay và thực hiện bảo quản mẫu phân xét nghiệm theo yêu cầu của bộ kit hoặc phòng xét nghiệm.

Bước 6: Đi ngoài đúng cách để lấy mẫu

Đi ngoài vào vị trí hứng mẫu

• Sau khi đã cố định màng bọc thực phẩm hoặc dụng cụ hứng mẫu, ngồi lên bồn cầu và đi ngoài như bình thường.

• Phần trũng ở giữa màng bọc sẽ giữ phân lại, giúp bạn dễ lấy mẫu phân xét nghiệm mà không làm mẫu chạm nước bồn cầu.

• Không cần rặn ép hoặc thay đổi thói quen đi ngoài chỉ để lấy mẫu, trừ khi bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm có chỉ định riêng.

Kiểm tra mẫu trước khi chuyển vào lọ

• Bảo đảm mẫu không bị lẫn nước tiểu, nước bồn cầu, giấy vệ sinh hay chất tẩy rửa.

• Dùng thìa hoặc que đi kèm để lấy lượng phân theo hướng dẫn, cho vào lọ chuyên dụng rồi vặn chặt nắp.

• Ghi nhận đúng giờ lấy mẫu và thực hiện bảo quản mẫu phân xét nghiệm theo yêu cầu để hỗ trợ xét nghiệm phân cho kết quả đáng tin cậy.

Bước 7: Lấy lượng phân vừa đủ để xét nghiệm

Dùng dụng cụ lấy mẫu phù hợp

• Dùng thìa lấy mẫu gắn sẵn trên nắp lọ, que chuyên dụng trong bộ kit hoặc dụng cụ sạch do phòng xét nghiệm cung cấp để lấy mẫu phân xét nghiệm.

• Lấy phần phân không dính nước tiểu, nước bồn cầu, giấy vệ sinh hay chất tẩy rửa.

• Cho mẫu trực tiếp vào lọ nhựa chuyên dụng, tránh chạm tay vào mặt trong của lọ hoặc nắp.

Lấy đúng lượng theo hướng dẫn

• Đọc kỹ hướng dẫn của bộ kit hoặc phiếu chỉ định trước khi lấy mẫu. Nhiều loại xét nghiệm phân chỉ cần lượng phân tương đương một đồng xu nhỏ.

• Không cần lấy quá nhiều; quan trọng là đủ lượng và đúng cách. Lấy quá đầy lọ có thể gây rò rỉ khi vận chuyển.

• Nếu mẫu có vùng bất thường như nhầy, máu hoặc lỏng, hãy hỏi phòng xét nghiệm xem có cần lấy phần đó hay không, thay vì tự suy đoán.

Đóng kín và giao mẫu sớm

• Vặn chặt nắp lọ ngay sau khi lấy, bảo đảm mặt ngoài lọ sạch và khô.

• Ghi hoặc kiểm tra lại thông tin nhận diện, thời gian lấy mẫu trước khi giao.

• Thực hiện bảo quản mẫu phân xét nghiệm theo hướng dẫn cụ thể của cơ sở y tế và đưa mẫu đến nơi xét nghiệm càng sớm càng tốt.

Bước 8: Bỏ dụng cụ lấy mẫu an toàn

Thu gom vật dụng đã dùng

• Sau khi hoàn tất lấy mẫu phân xét nghiệm, cho thìa dùng một lần, que gỗ, màng bọc hoặc giấy hứng mẫu vào một túi nhựa riêng.

• Không đổ phần phân còn lại, màng bọc hay dụng cụ lấy mẫu vào bồn cầu vì dễ gây tắc nghẽn hoặc làm bẩn khu vực vệ sinh.

• Tránh chạm vào mặt ngoài của lọ mẫu sau khi đã đậy kín nắp.

Buộc kín túi và bỏ đúng nơi

• Buộc hoặc khóa kín túi đựng vật dụng đã dùng trước khi bỏ vào thùng rác có nắp.

• Không tái sử dụng thìa, que hoặc dụng cụ hứng mẫu, kể cả khi chúng trông vẫn sạch.

• Sau khi dọn xong, rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây.

Giữ lọ mẫu sẵn sàng để giao

• Kiểm tra lọ xét nghiệm phân đã được vặn chặt, có ghi đủ thông tin nhận diện và không bị dây bẩn bên ngoài.

• Tiếp tục bảo quản mẫu phân xét nghiệm theo hướng dẫn của phòng xét nghiệm, rồi giao mẫu trong thời gian quy định.

Phần 2: Hướng dẫn bảo quản mẫu phân xét nghiệm đúng cách

Bước 1: Đóng gói mẫu phân trước khi giao

Kiểm tra lọ mẫu đã được đóng kín

• Sau khi lấy mẫu phân xét nghiệm, vặn chặt nắp lọ và kiểm tra xem có dấu hiệu rò rỉ hay không.

• Lau sạch, làm khô mặt ngoài lọ nếu bị dính bẩn; không mở lại lọ khi không cần thiết.

• Bảo đảm nhãn ghi họ tên, ngày sinh, ngày và giờ lấy mẫu vẫn rõ ràng.

Đặt lọ vào túi kín chống rò rỉ

• Cho lọ mẫu vào túi nhựa có khóa kéo hoặc túi kín đi kèm bộ dụng cụ xét nghiệm phân.

• Ép bớt không khí rồi đóng kín túi để hạn chế rò rỉ và tránh làm bẩn các vật dụng khác khi vận chuyển.

• Không để lọ mẫu chung với thực phẩm, đồ uống hoặc vật dụng cá nhân.

Làm theo yêu cầu riêng của bộ kit

• Kiểm tra kỹ tờ hướng dẫn vì một số xét nghiệm yêu cầu bọc mẫu bằng giấy bạc hoặc để trong túi giấy nâu nhằm tránh ánh sáng.

• Thực hiện đúng cách đóng gói và bảo quản mẫu phân xét nghiệm mà phòng khám, bệnh viện hoặc đơn vị xét nghiệm cung cấp.

• Giao mẫu đúng nơi và trong thời gian quy định để kết quả xét nghiệm có giá trị tốt nhất.

Bước 2: Bảo quản mẫu phân đúng cách

Ưu tiên giao mẫu trong vòng 30 phút

• Sau khi lấy mẫu phân xét nghiệm, nên đưa mẫu đến phòng xét nghiệm càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 30 phút nếu cơ sở y tế yêu cầu.

• Mẫu được giao sớm giúp hạn chế thay đổi thành phần trong phân, từ đó hỗ trợ xét nghiệm phân cho kết quả đáng tin cậy hơn.

Bảo quản lạnh khi chưa thể giao ngay

• Nếu chưa thể giao mẫu ngay, có thể cần bảo quản lạnh trong ngăn mát tủ lạnh, khoảng 4°C, theo hướng dẫn của phòng xét nghiệm.

• Với một số mẫu phân khuôn và một số loại xét nghiệm, thời gian bảo quản lạnh có thể tối đa khoảng 24 giờ. Tuy nhiên, yêu cầu này không áp dụng cho mọi xét nghiệm.

• Đặt lọ mẫu đã đóng kín trong túi kín riêng, tránh để gần hoặc chạm vào thực phẩm.

Không tự ý để đông lạnh mẫu

• Không cấp đông mẫu nếu chưa được bác sĩ, bộ kit hoặc phòng xét nghiệm chỉ định rõ. Nhiệt độ bảo quản không phù hợp có thể làm ảnh hưởng đến vi sinh vật hoặc chỉ số cần phân tích.

• Nếu không chắc cách bảo quản mẫu phân xét nghiệm, hãy liên hệ nơi thực hiện xét nghiệm trước khi cất mẫu. Hướng dẫn trên bộ kit luôn được ưu tiên vì từng loại xét nghiệm phân có thể có quy trình riêng.

Bước 3: Giao mẫu phân đến nơi xét nghiệm sớm

Đưa mẫu đến phòng xét nghiệm càng sớm càng tốt

• Sau khi lấy mẫu phân xét nghiệm, hãy giao mẫu cho phòng xét nghiệm, cơ sở y tế hoặc điểm tiếp nhận theo chỉ định trong thời gian sớm nhất.

• Mẫu dù đã được bảo quản lạnh vẫn có thể thay đổi theo thời gian. Nhiều loại xét nghiệm phân yêu cầu giao trong ngày; một số mẫu có thể được giữ tối đa khoảng 24 giờ nếu đã bảo quản đúng cách.

• Luôn ưu tiên thời hạn ghi trên bộ kit hoặc hướng dẫn của phòng xét nghiệm, vì mỗi xét nghiệm có quy định riêng.

Giữ mẫu mát khi di chuyển

• Khi thời tiết nóng hoặc quãng đường đến nơi xét nghiệm dài, đặt lọ mẫu đã đóng kín vào túi kín và mang trong túi giữ nhiệt có túi chườm lạnh.

• Không để lọ mẫu tiếp xúc trực tiếp với đá, nước tan từ đá hoặc nguồn nhiệt như cốp xe, ánh nắng.

• Không mở lọ mẫu trong quá trình di chuyển.

Báo ngay khi giao mẫu bị chậm

• Nếu quá thời gian được hướng dẫn hoặc không chắc cách bảo quản mẫu phân xét nghiệm, hãy gọi cho phòng xét nghiệm trước khi mang mẫu đến.

• Cơ sở y tế sẽ cho biết mẫu còn phù hợp để phân tích hay cần lấy lại. Điều này giúp tránh kết quả xét nghiệm phân không chính xác và tiết kiệm thời gian.

Phần 3: Cách đóng gói và gửi mẫu phân xét nghiệm qua bưu điện

Bước 1: Lấy mẫu bằng giấy hứng chuyên dụng

Chuẩn bị giấy hứng mẫu từ bộ kit

• Dùng giấy hứng phân chuyên dụng có sẵn trong bộ kit, đặt hoặc cố định theo đúng hướng dẫn trên bao bì để giấy nằm phía trên mặt nước bồn cầu.

• Không thay giấy hứng chuyên dụng bằng giấy vệ sinh thông thường. Giấy không phù hợp có thể thấm nước, rách hoặc làm nhiễm bẩn mẫu.

• Đi tiểu trước khi đi ngoài để tránh nước tiểu lẫn vào mẫu xét nghiệm phân.

Lấy mẫu theo hướng dẫn của bộ kit

• Đi ngoài trực tiếp lên giấy hứng như bình thường, không cần rặn ép hay thay đổi chế độ ăn nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.

• Sau đó, dùng que, bàn chải hoặc dụng cụ đi kèm để lấy mẫu phân xét nghiệm theo số lần và vị trí mà bộ kit yêu cầu.

• Đóng kín mẫu, điền thông tin nhận diện và đóng gói theo đúng quy trình của đơn vị xét nghiệm.

Hiểu đúng mục đích của bộ xét nghiệm gửi về nhà

• Một số bộ kit gửi mẫu qua bưu điện là xét nghiệm FIT, dùng để tìm lượng máu rất nhỏ không nhìn thấy bằng mắt thường trong phân.

• FIT có thể được dùng trong sàng lọc ung thư đại trực tràng theo chỉ định phù hợp, nhưng kết quả bất thường không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư; bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra thêm.

• Không tự bảo quản mẫu phân xét nghiệm hoặc gửi mẫu trễ hơn thời hạn quy định của bộ kit.

Bước 2: Lấy mẫu đúng cách với thẻ FIT

Dùng que lấy mẫu có sẵn trong bộ kit

• Sau khi đi ngoài lên giấy hứng chuyên dụng, dùng que quét hoặc bàn chải lấy mẫu FIT đi kèm bộ kit để lấy mẫu.

• Quét nhẹ trên bề mặt phân, chọn vị trí không dính nước bồn cầu, nước tiểu hoặc giấy vệ sinh.

• Không dùng thìa, tăm bông hay dụng cụ khác thay cho que FIT vì có thể làm sai quy trình xét nghiệm phân.

Đưa mẫu lên đúng vị trí của thẻ

• Quét hoặc chấm mẫu vào vùng được đánh dấu trên thẻ FIT theo hướng dẫn của bộ kit.

• Chỉ lấy lượng mẫu vừa đủ; không bôi quá dày hoặc làm lem sang vùng khác trên thẻ.

• Đóng nắp que, gập hoặc niêm phong thẻ theo quy định ngay sau khi hoàn tất lấy mẫu phân xét nghiệm.

Xử lý giấy hứng và giao mẫu đúng hạn

• Giấy hứng chuyên dụng có thể được xả bồn cầu nếu hướng dẫn của bộ kit cho phép. Không xả túi đựng, que lấy mẫu hoặc vỏ bao bì.

• Đóng gói thẻ FIT theo đúng hướng dẫn và gửi hoặc giao mẫu trong thời gian quy định.

• Không tự ý bảo quản lạnh hay để mẫu dưới ánh nắng; cách bảo quản mẫu phân xét nghiệm đối với thẻ FIT phụ thuộc vào từng bộ kit.

Bước 3: Gửi thẻ FIT ngay sau khi lấy mẫu

Gửi mẫu trong thời hạn của bộ kit

• Sau khi hoàn tất lấy mẫu phân xét nghiệm trên thẻ FIT, hãy gửi mẫu càng sớm càng tốt.

• Nếu hướng dẫn của bộ kit yêu cầu gửi trong vòng 2 ngày, hãy tuân thủ đúng mốc này. Không nên để thẻ mẫu lâu ở nhà vì chất cần phân tích có thể giảm độ ổn định theo thời gian.

• Ưu tiên gửi vào ngày làm việc để mẫu không bị lưu lại quá lâu trong quá trình vận chuyển.

Không tự bảo quản lạnh thẻ FIT

• Đa số thẻ FIT không cần để trong tủ lạnh, trừ khi hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc phòng xét nghiệm nêu khác.

• Bảo quản thẻ trong phong bì hoặc bao bì đi kèm, ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng, nhiệt độ cao và độ ẩm.

• Không để thẻ mẫu trong xe hơi, gần bếp hoặc nơi có hơi nước.

Lưu ý thời gian xử lý xét nghiệm

• Nhiều xét nghiệm FIT cần được phòng xét nghiệm xử lý trong khoảng thời gian giới hạn sau ngày lấy mẫu; thời hạn cụ thể phụ thuộc vào từng bộ kit.

• Ghi đúng ngày lấy mẫu, kiểm tra lại thông tin nhận diện và gửi theo địa chỉ được chỉ định.

• Nếu đã quá hạn gửi hoặc không chắc cách bảo quản mẫu phân xét nghiệm, hãy liên hệ đơn vị xét nghiệm để hỏi liệu có cần lấy lại mẫu hay không.

Lưu ý trước khi lấy mẫu phân

Ưu tiên hướng dẫn của nơi xét nghiệm

• Mỗi loại xét nghiệm phân có thể có yêu cầu riêng về cách lấy, thời gian giao và bảo quản mẫu phân xét nghiệm.

• Nếu bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm cung cấp hướng dẫn khác với bài viết, hãy làm theo hướng dẫn đó. Đây là quy trình phù hợp nhất với loại xét nghiệm bạn được chỉ định.

Báo cho bác sĩ về thuốc đang dùng

• Kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy, thuốc nhuận tràng, chế phẩm chứa bismuth hoặc một số thuốc khác có thể ảnh hưởng đến kết quả của một số xét nghiệm.

• Không tự ý ngừng thuốc hoặc tự trì hoãn lấy mẫu phân xét nghiệm chỉ vì đang dùng kháng sinh. Hãy báo đầy đủ tên thuốc, liều dùng và thời điểm dùng liều cuối cho bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm để được hướng dẫn.

• Việc có cần chờ sau khi dùng thuốc hay không phụ thuộc vào mục đích xét nghiệm, chẳng hạn tìm vi khuẩn, ký sinh trùng, máu ẩn trong phân hay chỉ số tiêu hóa.

Tránh giấy vệ sinh lẫn vào mẫu

• Chỉ lau bằng giấy vệ sinh sau khi đã lấy đủ mẫu vào dụng cụ chuyên dụng.

• Không để giấy vệ sinh, nước tiểu, nước bồn cầu hoặc hóa chất tẩy rửa lẫn vào mẫu vì có thể ảnh hưởng đến chất lượng xét nghiệm phân.

• Nếu mẫu đã bị nhiễm bẩn, liên hệ phòng xét nghiệm để được hướng dẫn có cần lấy lại mẫu hay không.

Nguồn tham khảo

1. Centers for Disease Control and Prevention. Diagnostic Procedures: Stool Specimens—Collection. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services; cập nhật năm 2024.
2. Centers for Disease Control and Prevention. Stool Specimens—Processing. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services; cập nhật năm 2024.
3. MedlinePlus. Stool Culture. Bethesda, MD: National Library of Medicine; cập nhật năm 2024.
4. MedlinePlus. Fecal Occult Blood Test. Bethesda, MD: National Library of Medicine; cập nhật năm 2024.
5. MedlinePlus. Ova and Parasite Test. Bethesda, MD: National Library of Medicine; cập nhật năm 2023.
6. Mayo Clinic Laboratories. Specimen Collection and Handling: Stool Specimens. Rochester, MN: Mayo Foundation for Medical Education and Research; cập nhật năm 2024.
7. World Health Organization. Basic Laboratory Procedures in Clinical Bacteriology. Geneva: World Health Organization; 2003.
8. World Health Organization. Guidelines on Sanitation and Health. Geneva: World Health Organization; 2018.
   

Biên tập nội dung: Rowan Hudson Le.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Daniel Carter.