Dấu hiệu ung thư máu giai đoạn đầu: 8 biểu hiện dễ nhận biết nhất

Ung thư máu là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm vì các dấu hiệu ban đầu thường mơ hồ và rất dễ bị nhầm với cảm cúm, thiếu máu hoặc tình trạng suy nhược thông thường. Theo ước tính của các tổ chức y tế quốc tế, mỗi năm có hàng trăm nghìn ca mắc mới ung thư máu (bệnh bạch cầu) trên toàn thế giới, trong khi nhiều người chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Điều này khiến việc điều trị trở nên phức tạp và làm giảm hiệu quả kiểm soát bệnh.

Nếu bạn thường xuyên mệt mỏi kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, dễ bầm tím, chảy máu bất thường hoặc bị nhiễm trùng tái đi tái lại, đó có thể là những dấu hiệu không nên chủ quan. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết sớm dấu hiệu ung thư máu, hiểu rõ các triệu chứng cảnh báo, phân biệt với những bệnh lý phổ biến khác và biết khi nào cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Tiptory cũng chia sẻ những kiến thức thực tế giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.

Phần 1: Triệu chứng ung thư máu dễ nhận biết nhất

Biểu hiện 1: Nhận biết triệu chứng ung thư máu

So sánh triệu chứng với cảm cúm thông thường

• Nhiều người mắc ung thư máu (bệnh bạch cầu) ban đầu xuất hiện các dấu hiệu rất giống cảm cúm như sốt, mệt mỏi hoặc ớn lạnh nên dễ chủ quan.
• Nếu các triệu chứng chỉ kéo dài vài ngày rồi tự khỏi, sức khỏe trở lại bình thường thì nhiều khả năng đó là cảm cúm hoặc nhiễm virus thông thường.
• Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nặng, bạn nên đến cơ sở y tế để được khám và làm các xét nghiệm máu cần thiết nhằm loại trừ bệnh bạch cầu và các bệnh lý về máu khác.

Mệt mỏi và suy nhược kéo dài

• Cảm giác kiệt sức dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
• Cơ thể yếu, giảm khả năng vận động hoặc làm việc hằng ngày.
• Đây là một trong những dấu hiệu ung thư máu thường gặp do số lượng tế bào máu khỏe mạnh bị suy giảm.

Chảy máu cam thường xuyên

• Chảy máu mũi lặp đi lặp lại hoặc khó cầm máu.
• Tình trạng này có thể liên quan đến giảm số lượng tiểu cầu, khiến máu khó đông hơn bình thường.
• Nếu chảy máu cam xảy ra nhiều lần mà không rõ nguyên nhân, bạn nên đi khám sớm.

Nhiễm trùng tái phát nhiều lần

• Thường xuyên bị viêm họng, viêm phổi, viêm da hoặc các bệnh nhiễm khuẩn khác.
• Các đợt nhiễm trùng kéo dài hoặc khó điều trị dứt điểm có thể cho thấy hệ miễn dịch đang suy yếu do ung thư máu.

Sụt cân không rõ nguyên nhân

• Cân nặng giảm đáng kể dù không ăn kiêng hay tăng cường vận động.
• Sụt cân kéo dài là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm ung thư máu.

Nổi hạch bạch huyết

• Hạch ở cổ, nách hoặc bẹn sưng to nhưng thường không đau.
• Hạch tồn tại nhiều tuần hoặc tiếp tục to lên cần được bác sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Gan hoặc lá lách to

• Có cảm giác đầy bụng, tức vùng bụng trên hoặc nhanh no sau khi ăn.
• Đây có thể là dấu hiệu gan hoặc lá lách bị phình to do sự tích tụ của các tế bào bất thường.

Dễ bầm tím và chảy máu

• Da xuất hiện vết bầm dù chỉ va chạm nhẹ.
• Máu khó cầm khi bị trầy xước hoặc chảy máu kéo dài sau các vết thương nhỏ.
• Đây là triệu chứng thường gặp khi số lượng tiểu cầu giảm.

Xuất hiện các chấm đỏ trên da

• Da có nhiều chấm đỏ hoặc tím li ti, thường xuất hiện ở chân, tay hoặc thân mình.
• Những chấm này không mất đi khi ấn vào và có thể là dấu hiệu xuất huyết dưới da do giảm tiểu cầu.

Đổ mồ hôi nhiều về đêm

• Ra nhiều mồ hôi khi ngủ dù thời tiết không nóng hoặc phòng ngủ mát.
• Nếu tình trạng này kéo dài kèm theo sốt hoặc sụt cân, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Đau nhức xương hoặc chuột rút

• Cảm giác đau ở xương, khớp hoặc chuột rút kéo dài không liên quan đến chấn thương.
• Triệu chứng này có thể xảy ra khi tủy xương bị ảnh hưởng bởi bệnh bạch cầu.

Chảy máu chân răng

• Chân răng dễ chảy máu khi đánh răng hoặc tự chảy máu không rõ nguyên nhân.
• Nếu tình trạng kéo dài, đặc biệt khi đi kèm bầm tím hoặc chảy máu cam, bạn nên kiểm tra sức khỏe để phát hiện sớm các bệnh lý về máu.

Biểu hiện 2: Nhận biết mệt mỏi do ung thư máu

Theo dõi mức độ mệt mỏi kéo dài

• Mệt mỏi kéo dài là một trong những dấu hiệu ung thư máu xuất hiện sớm nhưng rất dễ bị bỏ qua vì nhiều người cho rằng đó chỉ là áp lực công việc hoặc thiếu ngủ.
• Nếu cảm giác uể oải kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần, không cải thiện sau khi nghỉ ngơi, bạn nên chủ động theo dõi và đi khám để tìm nguyên nhân.

Phân biệt mệt mỏi thông thường với mệt mỏi mạn tính

• Mệt mỏi thông thường thường giảm sau khi ngủ đủ giấc hoặc nghỉ ngơi.
• Ngược lại, mệt mỏi mạn tính khiến bạn luôn cảm thấy kiệt sức, thiếu năng lượng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
• Bạn cũng có thể gặp các biểu hiện như:
  • Khó tập trung, giảm khả năng ghi nhớ.
  • Đau nhức cơ xuất hiện không rõ nguyên nhân.
  • Đau họng kéo dài.
  • Nổi hạch bạch huyết.
  • Kiệt sức nghiêm trọng kéo dài hơn một ngày sau các hoạt động nhẹ.

Chú ý cảm giác yếu cơ và giảm sức lực

• Người mắc bệnh bạch cầu có thể cảm thấy tay hoặc chân yếu hơn bình thường.
• Những công việc hằng ngày như leo cầu thang, mang đồ, đi bộ hoặc tập thể dục trở nên khó khăn hơn dù trước đây vẫn thực hiện dễ dàng.
• Nếu tình trạng suy giảm sức lực kéo dài và ngày càng rõ rệt, bạn nên kiểm tra sức khỏe sớm.

Quan sát sự thay đổi màu da

• Da có thể trở nên nhợt nhạt, kém hồng hào hoặc thiếu sức sống.
• Đây có thể là dấu hiệu của thiếu máu, tình trạng thường gặp ở người mắc ung thư máu khi tủy xương không tạo đủ tế bào máu khỏe mạnh.
• Khi lượng hemoglobin giảm, khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể cũng giảm theo, dẫn đến mệt mỏi, chóng mặt, khó thở khi vận động và suy giảm thể lực.

Khi nào nên đi khám?

• Bạn nên đến cơ sở y tế nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài trên vài tuần, không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc đi kèm các triệu chứng ung thư máu khác như sốt kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, nổi hạch, dễ bầm tím, chảy máu bất thường hoặc nhiễm trùng tái phát.
• Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu và các kiểm tra chuyên sâu để xác định nguyên nhân, từ đó điều trị kịp thời nếu phát hiện ung thư máu hoặc các bệnh lý về máu khác.

Biểu hiện 3: Theo dõi sụt cân bất thường

Chú ý tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân

• Sụt cân không rõ nguyên nhân là một trong những dấu hiệu ung thư máu và nhiều bệnh ung thư khác mà bạn không nên bỏ qua.
• Nếu cân nặng giảm đáng kể dù không ăn kiêng, không tăng cường tập luyện hoặc không thay đổi lối sống, hãy chủ động theo dõi và đi khám để xác định nguyên nhân.

Phân biệt sụt cân sinh lý và sụt cân do bệnh lý

• Cân nặng tăng hoặc giảm nhẹ theo từng giai đoạn là hiện tượng bình thường.
• Tuy nhiên, nếu cân nặng giảm liên tục trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng mà không có chủ đích, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang gặp vấn đề, bao gồm bệnh bạch cầu hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác.
• Việc ghi lại cân nặng định kỳ mỗi tuần sẽ giúp bạn dễ dàng nhận biết những thay đổi bất thường.

Kết hợp theo dõi các triệu chứng khác

• Sụt cân do ung thư máu thường không xuất hiện đơn lẻ mà đi kèm với các biểu hiện như:
  • Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng.
  • Cơ thể suy nhược, yếu sức.
  • Sốt hoặc đổ mồ hôi nhiều về đêm.
  • Nổi hạch, dễ bầm tím hoặc chảy máu bất thường.
• Nếu có nhiều triệu chứng xảy ra cùng lúc, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm.

Đừng nhầm lẫn sụt cân với dấu hiệu khỏe mạnh

• Giảm cân do chế độ ăn uống khoa học hoặc tập luyện hợp lý thường đi kèm cảm giác khỏe khoắn, cơ thể linh hoạt và tinh thần tốt hơn.
• Ngược lại, sụt cân liên quan đến bệnh lý thường khiến bạn cảm thấy kiệt sức, suy nhược, giảm sức bền và không có cảm giác khỏe mạnh dù cân nặng giảm.
• Nếu tình trạng này kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu và các kiểm tra cần thiết để tìm nguyên nhân và loại trừ ung thư máu hoặc các bệnh lý khác.

Biểu hiện 4: Cảnh giác chảy máu bất thường

Theo dõi các vết bầm tím xuất hiện dễ dàng

• Dễ bầm tím là một trong những dấu hiệu ung thư máu thường gặp do cơ thể không còn đủ tiểu cầu để hỗ trợ quá trình đông máu.
• Nếu chỉ va chạm nhẹ đã xuất hiện các mảng bầm lớn hoặc vết bầm xuất hiện mà không nhớ đã bị chấn thương, bạn nên theo dõi sát và đi khám nếu tình trạng lặp lại nhiều lần.

Chú ý tình trạng chảy máu kéo dài

• Người mắc bệnh bạch cầu có thể bị chảy máu lâu cầm hơn bình thường, ngay cả với những vết cắt hoặc vết trầy xước nhỏ.
• Bạn cần lưu ý nếu gặp các biểu hiện như:
  • Máu chảy kéo dài sau vết thương nhỏ.
  • Chảy máu cam tái phát nhiều lần.
  • Máu khó đông dù vết thương không nghiêm trọng.

Quan sát tình trạng chảy máu chân răng

• Chảy máu chân răng khi đánh răng hoặc tự chảy máu không rõ nguyên nhân cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư máu.
• Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, đặc biệt khi đi kèm dễ bầm tím hoặc chảy máu cam, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Vì sao ung thư máu gây chảy máu và bầm tím?

• Ung thư máu làm ảnh hưởng đến tủy xương, nơi sản xuất các tế bào máu.
• Khi số lượng tiểu cầu giảm, khả năng cầm máu của cơ thể suy giảm, khiến bạn dễ bị xuất huyết dưới da, bầm tím và chảy máu kéo dài.
• Đồng thời, số lượng hồng cầu cũng có thể giảm, dẫn đến thiếu máu và khiến cơ thể mệt mỏi, xanh xao, suy nhược.

Khi nào cần đi khám?

• Bạn nên khám chuyên khoa nếu thường xuyên bị bầm tím không rõ nguyên nhân, chảy máu kéo dài hoặc xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường khác như sốt kéo dài, sụt cân, mệt mỏi, nổi hạch hoặc nhiễm trùng tái phát.
• Xét nghiệm công thức máu và các kiểm tra chuyên sâu sẽ giúp bác sĩ xác định nguyên nhân, từ đó phát hiện sớm ung thư máu hoặc các bệnh lý về máu khác để điều trị kịp thời.

Biểu hiện 5: Nhận biết chấm đỏ trên da

Quan sát các chấm đỏ li ti bất thường

• Các chấm đỏ nhỏ trên da (xuất huyết dạng chấm) có thể là một trong những dấu hiệu ung thư máu mà nhiều người dễ bỏ qua.
• Những chấm này thường có kích thước rất nhỏ, hình tròn, màu đỏ hoặc đỏ tím và xuất hiện đột ngột trên da mà không liên quan đến chấn thương.

Phân biệt với mụn hoặc vết đỏ thông thường

• Các chấm đỏ do bệnh bạch cầu thường khác với mụn, vết côn trùng cắn hoặc vùng da đỏ sau khi vận động.
• Bạn có thể nhận biết qua một số đặc điểm như:
  • Kích thước nhỏ như đầu kim.
  • Màu đỏ hoặc đỏ tím.
  • Không gây mụn mủ hay sưng viêm.
  • Không biến mất khi ấn nhẹ lên da.
  • Xuất hiện mà không rõ nguyên nhân.

Chú ý nếu các chấm đỏ mọc thành từng cụm

• Những chấm đỏ này thường tập trung thành từng vùng hoặc từng cụm trên tay, chân, ngực hoặc các vị trí khác trên cơ thể.
• Nếu số lượng ngày càng nhiều hoặc lan rộng, bạn không nên chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu giảm tiểu cầu do ung thư máu hoặc các rối loạn huyết học khác.

Vì sao xuất hiện các chấm đỏ trên da?

• Khi số lượng tiểu cầu giảm, các mao mạch nhỏ dưới da dễ bị rò rỉ máu, tạo thành những chấm xuất huyết li ti.
• Đây là một trong những biểu hiện khá điển hình ở người mắc ung thư máu, đặc biệt khi đi kèm với dễ bầm tím, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.

Khi nào cần đi khám?

• Hãy đến cơ sở y tế nếu bạn phát hiện các chấm đỏ xuất hiện đột ngột, kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng ung thư máu khác như mệt mỏi, sốt kéo dài, sụt cân, nổi hạch, dễ bầm tím hoặc nhiễm trùng tái phát.
• Việc khám và thực hiện xét nghiệm máu sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân chính xác và nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Biểu hiện 6: Cảnh giác nhiễm trùng tái phát

Theo dõi tần suất mắc các bệnh nhiễm trùng

• Nhiễm trùng tái phát nhiều lần là một trong những dấu hiệu ung thư máu có thể xuất hiện từ sớm nhưng thường bị nhầm với tình trạng sức đề kháng kém.
• Nếu bạn liên tục mắc các bệnh nhiễm khuẩn trong thời gian ngắn hoặc vừa khỏi bệnh đã tái phát, hãy chủ động theo dõi sức khỏe và đi khám nếu tình trạng kéo dài.

Vì sao ung thư máu làm tăng nguy cơ nhiễm trùng?

• Ung thư máu (bệnh bạch cầu) làm rối loạn quá trình sản xuất bạch cầu trong tủy xương.
• Mặc dù số lượng bạch cầu có thể tăng, nhưng nhiều tế bào lại phát triển bất thường và không thực hiện tốt chức năng bảo vệ cơ thể.
• Điều này khiến hệ miễn dịch suy yếu, làm cơ thể khó chống lại vi khuẩn, virus và nấm gây bệnh.

Những loại nhiễm trùng thường gặp

• Bạn nên lưu ý nếu thường xuyên gặp các tình trạng sau:
  • Viêm họng hoặc viêm amidan tái phát.
  • Nhiễm trùng tai nhiều lần.
  • Nhiễm trùng da kéo dài hoặc khó lành.
  • Các đợt cảm cúm, sốt hoặc nhiễm khuẩn diễn ra liên tục.

Dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch có thể đang suy giảm

• Các đợt nhiễm trùng kéo dài hơn bình thường hoặc đáp ứng kém với điều trị.
• Bệnh dễ tái phát ngay sau khi vừa khỏi.
• Thường xuyên sốt, mệt mỏi và cảm thấy cơ thể suy nhược sau mỗi lần nhiễm trùng.

Khi nào nên đi khám?

• Nếu bạn bị nhiễm trùng nhiều lần trong năm, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng ung thư máu như mệt mỏi kéo dài, sụt cân, nổi hạch, dễ bầm tím, chảy máu bất thường hoặc xuất hiện các chấm đỏ trên da, hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
• Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu và các xét nghiệm chuyên sâu nhằm đánh giá chức năng bạch cầu, đồng thời phát hiện sớm ung thư máu hoặc các bệnh lý về máu khác.

Biểu hiện 7: Chú ý đau nhức xương

Theo dõi tình trạng đau nhức xương bất thường

• Đau nhức xương là một dấu hiệu ung thư máu ít gặp hơn so với mệt mỏi hay dễ bầm tím, nhưng vẫn có thể xuất hiện ở một số người mắc bệnh bạch cầu.
• Nếu bạn thường xuyên bị đau xương hoặc đau sâu bên trong xương mà không liên quan đến chấn thương hay vận động quá sức, hãy chủ động đi khám để được kiểm tra.

Nhận biết các biểu hiện đáng lưu ý

• Bạn nên chú ý khi có các triệu chứng như:
  • Đau âm ỉ hoặc đau kéo dài ở xương.
  • Xương nhạy cảm, đau khi ấn vào.
  • Đau ở các khớp mà không rõ nguyên nhân.
  • Cơn đau kéo dài nhiều ngày hoặc ngày càng nghiêm trọng.

Vì sao ung thư máu gây đau xương?

• Ung thư máu làm các tế bào bạch cầu bất thường tăng sinh trong tủy xương.
• Khi số lượng tế bào này tích tụ quá nhiều, không gian bên trong tủy xương bị thu hẹp, tạo áp lực lên mô xương và gây đau.
• Ngoài ra, các tế bào ung thư cũng có thể tập trung quanh xương hoặc khớp, khiến người bệnh cảm thấy đau, căng tức hoặc khó chịu khi vận động.

Phân biệt với đau xương do nguyên nhân thông thường

• Đau xương do vận động hoặc chấn thương thường giảm dần sau khi nghỉ ngơi và điều trị phù hợp.
• Trong khi đó, đau liên quan đến bệnh bạch cầu có xu hướng kéo dài, tái phát hoặc không cải thiện dù đã nghỉ ngơi.
• Nếu cơn đau xuất hiện cùng các triệu chứng ung thư máu khác như sốt kéo dài, mệt mỏi, sụt cân, nổi hạch, dễ bầm tím hoặc nhiễm trùng tái phát, bạn không nên chủ quan.

Khi nào cần đi khám?

• Hãy đến cơ sở y tế nếu tình trạng đau xương hoặc đau khớp kéo dài không rõ nguyên nhân, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường khác.
• Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu, chẩn đoán hình ảnh hoặc các xét nghiệm chuyên sâu để xác định nguyên nhân và phát hiện sớm ung thư máu nếu có.

Biểu hiện 8: Nhận biết yếu tố nguy cơ

Hiểu rằng có yếu tố nguy cơ không đồng nghĩa sẽ mắc bệnh

• Không phải ai có yếu tố nguy cơ cũng sẽ mắc ung thư máu. Tuy nhiên, việc nhận biết các nguy cơ giúp bạn chủ động theo dõi sức khỏe và khám sàng lọc khi cần thiết.
• Nếu thuộc nhóm có nguy cơ cao và xuất hiện các triệu chứng ung thư máu như mệt mỏi kéo dài, dễ bầm tím, sốt dai dẳng hoặc nổi hạch, bạn nên đi khám sớm để được đánh giá.

Từng điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị

• Người đã điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị có nguy cơ mắc một số loại bệnh bạch cầu cao hơn so với người bình thường.
• Nguy cơ này không phổ biến nhưng cần được theo dõi lâu dài theo hướng dẫn của bác sĩ.

Mắc các rối loạn di truyền

• Một số bệnh hoặc hội chứng di truyền có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư máu.
• Nếu bản thân có tiền sử mắc các rối loạn di truyền liên quan đến máu hoặc miễn dịch, hãy trao đổi với bác sĩ về kế hoạch theo dõi sức khỏe định kỳ.

Hút thuốc lá

• Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư, trong đó có một số dạng bệnh bạch cầu.
• Bỏ thuốc lá không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư máu mà còn bảo vệ tim mạch, phổi và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Có người thân từng mắc ung thư máu

• Tiền sử gia đình có người mắc ung thư máu có thể làm nguy cơ của bạn tăng lên, mặc dù phần lớn các trường hợp bệnh không mang tính di truyền.
• Nếu trong gia đình có nhiều người mắc các bệnh lý về máu, bạn nên thông báo với bác sĩ khi khám sức khỏe.

Tiếp xúc với hóa chất độc hại

• Tiếp xúc kéo dài với benzen (benzene) và một số hóa chất công nghiệp khác có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư máu.
• Những người làm việc trong môi trường có hóa chất nên tuân thủ đầy đủ các biện pháp bảo hộ lao động, khám sức khỏe định kỳ và hạn chế phơi nhiễm khi có thể.

Chủ động theo dõi sức khỏe nếu thuộc nhóm nguy cơ cao

• Nếu bạn có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ, hãy duy trì lối sống lành mạnh, khám sức khỏe định kỳ và thực hiện xét nghiệm khi có chỉ định.
• Việc phát hiện sớm ung thư máu giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và cải thiện tiên lượng bệnh.

Phần 2: Các xét nghiệm ung thư máu chính xác nhất

Cách 1: Khám sức khỏe tổng quát

Thực hiện khám lâm sàng với bác sĩ

• Nếu nghi ngờ có dấu hiệu ung thư máu, bác sĩ sẽ tiến hành khám tổng quát để đánh giá các biểu hiện bất thường trước khi chỉ định xét nghiệm.
• Khám lâm sàng không thể khẳng định bạn mắc ung thư máu, nhưng đây là bước quan trọng giúp định hướng chẩn đoán và lựa chọn các xét nghiệm phù hợp.

Kiểm tra tình trạng da nhợt nhạt

• Bác sĩ sẽ quan sát màu sắc da, môi và niêm mạc để phát hiện dấu hiệu xanh xao hoặc nhợt nhạt.
• Đây có thể là biểu hiện của thiếu máu, tình trạng thường gặp ở người mắc bệnh bạch cầu do tủy xương không sản xuất đủ hồng cầu khỏe mạnh.

Đánh giá hạch bạch huyết

• Bác sĩ sẽ sờ kiểm tra các hạch ở cổ, nách và bẹn để xác định có sưng to hay không.
• Nổi hạch là một trong những triệu chứng ung thư máu thường gặp, nhưng cũng có thể xuất hiện khi cơ thể bị nhiễm trùng hoặc mắc các bệnh lý khác.
• Vì vậy, bác sĩ sẽ kết hợp nhiều dấu hiệu và xét nghiệm để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Kiểm tra gan và lá lách

• Bác sĩ sẽ khám vùng bụng để đánh giá kích thước của gan và lá lách.
• Gan hoặc lá lách to có thể xảy ra khi các tế bào bạch cầu bất thường tích tụ trong cơ thể.
• Tình trạng này có thể khiến người bệnh cảm thấy đầy bụng, tức vùng bụng trên hoặc nhanh no sau khi ăn.

Lưu ý rằng các dấu hiệu này không chỉ gặp ở ung thư máu

• Hạch sưng hoặc lá lách to không phải lúc nào cũng là ung thư máu.
• Chúng cũng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác như nhiễm virus, nhiễm khuẩn hoặc các rối loạn miễn dịch.
• Vì vậy, bác sĩ thường sẽ kết hợp khám lâm sàng với xét nghiệm công thức máu, xét nghiệm tủy xương hoặc các kiểm tra chuyên sâu khác để xác định nguyên nhân chính xác.

Khám sớm giúp tăng khả năng phát hiện bệnh

• Nếu bạn có các triệu chứng ung thư máu như mệt mỏi kéo dài, sốt dai dẳng, sụt cân, nổi hạch, dễ bầm tím hoặc chảy máu bất thường, hãy đi khám càng sớm càng tốt.
• Phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu giúp việc điều trị hiệu quả hơn và cải thiện tiên lượng lâu dài.

Cách 2: Thực hiện xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu là bước quan trọng để phát hiện ung thư máu

• Khi nghi ngờ có dấu hiệu ung thư máu, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm công thức máu để đánh giá số lượng và chất lượng các tế bào máu.
• Đây là một trong những phương pháp sàng lọc ban đầu giúp phát hiện các bất thường liên quan đến bệnh bạch cầu và các bệnh lý huyết học khác.

Bác sĩ sẽ kiểm tra những chỉ số nào?

• Mẫu máu sau khi được lấy sẽ được phân tích nhằm đánh giá:
  • Số lượng bạch cầu.
  • Số lượng hồng cầu.
  • Số lượng tiểu cầu.
  • Các chỉ số phản ánh chức năng tạo máu của tủy xương.
• Người mắc ung thư máu có thể xuất hiện tình trạng bạch cầu tăng hoặc giảm bất thường, đồng thời hồng cầu và tiểu cầu cũng có thể thấp hơn mức bình thường.

Khi nào cần thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu?

• Nếu kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số bất thường hoặc nghi ngờ bệnh bạch cầu, bác sĩ có thể chỉ định thêm các kỹ thuật chẩn đoán để xác định nguyên nhân và đánh giá mức độ bệnh.
• Một số xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh có thể được thực hiện gồm:
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI) trong một số trường hợp cần đánh giá tổn thương liên quan.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT) để kiểm tra các cơ quan hoặc hạch bạch huyết khi có chỉ định.
  • Chọc dò dịch não tủy nếu cần đánh giá sự lan rộng của tế bào ung thư đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt ở một số thể ung thư máu.

Xét nghiệm máu không phải là bước chẩn đoán cuối cùng

• Kết quả xét nghiệm máu bất thường chưa đủ để khẳng định bạn mắc ung thư máu.
• Bác sĩ sẽ kết hợp triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh và các xét nghiệm chuyên sâu khác, chẳng hạn như sinh thiết hoặc chọc hút tủy xương, để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Không nên trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe

• Nếu bạn có các triệu chứng ung thư máu như mệt mỏi kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, nổi hạch, sụt cân, dễ bầm tím hoặc chảy máu bất thường, hãy đi khám sớm.
• Việc phát hiện bệnh từ giai đoạn đầu giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh.

Cách 3: Sinh thiết tủy xương

Sinh thiết tủy xương giúp xác định ung thư máu

• Nếu các xét nghiệm ban đầu cho thấy nghi ngờ ung thư máu, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết tủy xương hoặc chọc hút tủy xương để xác định chẩn đoán.
• Đây là một trong những xét nghiệm quan trọng nhất giúp phát hiện bệnh bạch cầu, xác định loại bệnh và hỗ trợ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Quy trình thực hiện

• Bác sĩ sẽ sát khuẩn và gây tê tại vùng lấy mẫu, thường là xương chậu.
• Sau đó, một kim chuyên dụng được đưa vào tủy xương để lấy một lượng nhỏ dịch tủy hoặc mô tủy xương.
• Toàn bộ quy trình thường diễn ra trong thời gian ngắn và người bệnh có thể cảm thấy hơi căng tức hoặc khó chịu trong lúc lấy mẫu.

Mẫu tủy xương được phân tích như thế nào?

• Mẫu bệnh phẩm sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm để kiểm tra sự hiện diện của các tế bào bạch cầu bất thường hoặc tế bào ung thư.
• Đồng thời, bác sĩ sẽ đánh giá số lượng, hình dạng và mức độ phát triển của các tế bào trong tủy xương để xác định có mắc ung thư máu hay không.

Có thể cần thực hiện thêm các xét nghiệm khác

• Dựa trên kết quả sinh thiết, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu nhằm xác định chính xác loại bệnh bạch cầu, mức độ tiến triển và nguy cơ của bệnh.
• Các xét nghiệm này cũng giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và theo dõi hiệu quả điều trị trong quá trình chăm sóc người bệnh.

Không nên quá lo lắng khi được chỉ định sinh thiết

• Sinh thiết tủy xương là thủ thuật được thực hiện phổ biến tại các cơ sở chuyên khoa huyết học và ung bướu.
• Mặc dù có thể gây khó chịu trong thời gian ngắn, nhưng kết quả từ xét nghiệm này mang lại thông tin rất quan trọng để chẩn đoán chính xác ung thư máu và đưa ra kế hoạch điều trị kịp thời, giúp cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Cách 4: Nhận kết quả chẩn đoán

Chờ bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác

• Sau khi hoàn tất khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết, bác sĩ sẽ tổng hợp kết quả để xác định bạn có mắc ung thư máu hay không.
• Thời gian trả kết quả có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, tùy thuộc vào loại xét nghiệm và thời gian phân tích tại phòng xét nghiệm.

Nếu được chẩn đoán mắc ung thư máu

• Nếu kết quả xác nhận mắc bệnh bạch cầu, bác sĩ sẽ giải thích rõ:
  • Loại ung thư máu bạn đang mắc.
  • Mức độ tiến triển của bệnh.
  • Tiên lượng và các phương pháp điều trị phù hợp.
• Việc hiểu rõ tình trạng bệnh sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong quá trình điều trị và theo dõi lâu dài.

Xác định tốc độ tiến triển của bệnh

• Ung thư máu thường được chia thành hai nhóm chính:
  • Bệnh bạch cầu cấp tính: Bệnh tiến triển nhanh, triệu chứng xuất hiện trong thời gian ngắn và thường cần điều trị sớm.
  • Bệnh bạch cầu mạn tính: Bệnh phát triển chậm hơn, nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm và được phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ.

Phân loại theo loại tế bào bạch cầu bị ảnh hưởng

• Bác sĩ cũng sẽ xác định nhóm tế bào bạch cầu bị tổn thương để phân loại bệnh chính xác:
  • Bệnh bạch cầu dòng lympho (Lymphocytic leukemia): Ảnh hưởng đến các tế bào lympho, một thành phần quan trọng của hệ miễn dịch.
  • Bệnh bạch cầu dòng tủy (Myelogenous leukemia): Xuất phát từ các tế bào dòng tủy trong tủy xương, là tiền thân của nhiều loại tế bào máu.

Các thể ung thư máu thường gặp

• Một số thể ung thư máu phổ biến gồm:
  • Bệnh bạch cầu lympho cấp (ALL): Thường gặp ở trẻ em nhưng cũng có thể xảy ra ở người lớn.
  • Bệnh bạch cầu dòng tủy cấp (AML): Có thể gặp ở mọi lứa tuổi và là thể cấp tính phổ biến ở người trưởng thành.
  • Bệnh bạch cầu lympho mạn (CLL): Chủ yếu gặp ở người lớn, tiến triển chậm và nhiều trường hợp không có triệu chứng trong giai đoạn đầu.
  • Bệnh bạch cầu dòng tủy mạn (CML): Thường xuất hiện ở người trưởng thành, bệnh diễn tiến từ từ và có thể mất nhiều năm mới biểu hiện rõ.

Trao đổi với bác sĩ về kế hoạch điều trị

• Sau khi có chẩn đoán, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị dựa trên loại ung thư máu, giai đoạn bệnh, tuổi tác, tình trạng sức khỏe và các bệnh lý đi kèm.
• Việc tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn và theo dõi định kỳ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Nguồn tham khảo

1. American Cancer Society. (2025). Leukemia: Signs and symptoms. American Cancer Society.
2. National Cancer Institute. (2025). Adult acute lymphoblastic leukemia treatment (PDQ®) – Patient version. National Cancer Institute.
3. National Cancer Institute. (2025). Adult acute myeloid leukemia treatment (PDQ®) – Patient version. National Cancer Institute.
4. National Cancer Institute. (2025). Chronic lymphocytic leukemia treatment (PDQ®) – Patient version. National Cancer Institute.
5. National Cancer Institute. (2025). Chronic myelogenous leukemia treatment (PDQ®) – Patient version. National Cancer Institute.
6. National Comprehensive Cancer Network. (2025). NCCN Guidelines for Patients: Leukemia. National Comprehensive Cancer Network.
7. Leukemia & Lymphoma Society. (2025). Leukemia. Leukemia & Lymphoma Society.
8. Mayo Clinic Staff. (2025). Leukemia: Symptoms and causes. Mayo Clinic.
9. Cleveland Clinic. (2025). Leukemia: Types, symptoms, causes and treatment. Cleveland Clinic.
10. Merck Manual Consumer Version. (2025). Leukemia. Merck & Co., Inc.
11. MSD Manuals Professional Edition. (2025). Leukemias. Merck Sharp & Dohme LLC.
12. World Health Organization. (2025). Cancer. World Health Organization.
13. Centers for Disease Control and Prevention. (2025). What is leukemia? Centers for Disease Control and Prevention.
14. National Health Service. (2025). Leukaemia. NHS England.
15. National Library of Medicine. (2025). MedlinePlus: Leukemia. U.S. National Library of Medicine.

Biên tập nội dung: Leigh Kennedy Ly.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Benjamin Lewis.