Hướng dẫn làm mô hình kim tự tháp bằng giấy: 3 cách đơn giản tại nhà

Làm mô hình kim tự tháp không hề khó như bạn nghĩ! Chỉ cần vài vật liệu cơ bản như giấy bìa, giấy cứng hoặc thậm chí là những viên đường, bạn đã có thể tự tay tạo ra một mô hình đẹp mắt cho bài tập thủ công hoặc dự án môn Lịch sử.

Trong bài hướng dẫn này, bạn sẽ được giải thích từng bước cách đo, cắt và ghép các mặt kim tự tháp sao cho đúng kích thước, dễ thực hiện và phù hợp với người chưa có kinh nghiệm. Dù bạn muốn làm kim tự tháp trơn hay kiểu bậc thang, đây sẽ là cách nhanh – gọn – dễ để bắt đầu.

Cách làm mô hình kim tự tháp đơn giản

1. Vẽ một hình vuông 7,7 x 7,7 cm lên giấy. Đây sẽ là đáy kim tự tháp.
2. Từ trung điểm mỗi cạnh, vẽ một đường thẳng dài 6,2 cm để tạo các cạnh bên.
3. Nối đầu các đường này với từng góc của hình vuông để tạo thành bốn tam giác đều.
4. Cắt theo đường đã vẽ để lấy toàn bộ hình phát triển của kim tự tháp.
5. Gấp các tam giác lên để phần đỉnh chụm lại tại trung tâm.
6. Dùng băng dính cố định các mép để hoàn thiện mô hình.

Cách 1: Hướng dẫn làm mô hình kim tự tháp bằng giấy đơn giản

Bước 1: Vẽ hình vuông đúng kích thước cho mô hình

• Dùng bút chì và thước kẻ để vẽ một hình vuông trên tờ giấy sạch. Giữ thước bằng tay không thuận để cố định, tay còn lại vẽ theo mép thước để đường kẻ thẳng và chính xác.

• Kích thước chuẩn nên dùng là 7,7 x 7,7 cm. Đây là tỉ lệ mô phỏng Kim Tự Tháp Giza: mỗi 1 cm trên mô hình tương ứng khoảng 30 m ngoài thực tế.

• Khi vẽ đúng kích thước và tỉ lệ, mô hình tạo ra sẽ cân đối, dễ gấp và đẹp mắt hơn.

Bước 2: Kẻ 4 đường đối xứng từ mỗi cạnh của hình vuông

Bước 3: Nối các đường vừa kẻ với hai góc liền kề của hình vuông

• Dùng thước để canh thẳng, đặt một đầu thước tại đỉnh của mỗi đường vừa vẽ, đầu còn lại hướng về góc của cạnh bên trái. Kẻ một đường nối.

• Lặp lại thao tác để nối từ đỉnh đường đó sang góc bên phải. Mỗi mặt tam giác cần có hai đường nối đối xứng như vậy.

• Tiếp tục cho đủ cả bốn cạnh, tổng cộng bạn sẽ có tám đường nối, tạo thành bốn tam giác đều chia sẻ đáy với bốn cạnh hình vuông.

• Nếu bạn đang làm mô hình theo đúng tỉ lệ Kim Tự Tháp Giza, mỗi đường nối nên dài khoảng 7,3 cm để mô phỏng độ dốc chuẩn.

Bước 4: Cắt hình kim tự tháp ra khỏi giấy

• Giữ tờ giấy bằng tay không thuận để cố định, tay còn lại dùng kéo cắt theo đường viền ngoài của toàn bộ hình đã vẽ.

• Cắt chậm và đều tay, đi theo mép ngoài cho đến khi tách được toàn bộ hình chỉ bằng một đường cắt liên tục.

• Khi gặp góc nhọn hoặc đoạn khó xoay, hãy xoay tờ giấy thay vì xoay kéo. Cách này giúp đường cắt mượt hơn và không bị lệch.

Bước 5: Gấp các mặt tam giác vào phía trung tâm

• Đặt toàn bộ hình đã cắt lên mặt phẳng. Giữ cố định cạnh đáy của hình vuông bằng tay không thuận để nếp gấp không bị lệch.

• Dùng tay còn lại nhẹ nhàng gấp từng tam giác hướng vào giữa. Miết nhẹ bằng đầu ngón tay dọc theo nếp gấp để đường gấp sắc và thẳng.

• Thực hiện lần lượt cho cả bốn mặt tam giác. Bạn có thể gấp mỗi mặt cho nằm sát vào giữa rồi mới gấp mặt tiếp theo để thao tác dễ và gọn hơn.

Bước 6: Dán cố định các cạnh để hoàn thiện mô hình

• Sau khi gấp xong, nhẹ nhàng kéo các mặt tam giác lại gần nhau sao cho các cạnh khít nhau và tạo thành hình kim tự tháp.

• Dùng băng keo trong dán dọc theo đường tiếp giáp giữa hai mặt tam giác. Ưu tiên dùng các dải băng keo dài để mép dán chắc và liền mạch.

• Khi dán, đặt băng keo lên phần mép ngoài của hai mặt tam giác rồi miết nhẹ để cố định.

• Thao tác chậm và nhẹ tay vì bên trong hoàn toàn rỗng; ấn mạnh quá dễ làm móp hoặc lệch hình.

Bước 7: Tạo bề mặt cát để mô hình trông thật hơn

• Đặt mô hình vào khay nhựa hoặc đĩa giấy để hứng phần cát rơi xuống trong lúc làm.

• Dùng cọ phết một lớp keo sữa lên từng mặt tam giác. Trải keo đều khắp bề mặt sao cho đủ ướt để bám cát.

• Chỉ cần phủ một lớp keo mỏng, tránh quét quá dày vì keo nặng dễ làm giấy bị cong hoặc sụp.

• Khi tất cả các mặt đã được phủ keo, bạn có thể rắc cát lên để tạo hiệu ứng giống bề mặt kim tự tháp thật.

Bước 8: Rắc cát để tạo bề mặt giống kim tự tháp thật

• Rắc cát từ từ từ phía trên xuống để cát chảy đều xuống bốn mặt mô hình. Làm chậm để cát bám vào lớp keo vừa quét.

• Phần cát rơi xuống khay có thể dùng lại: múc bằng muỗng và rải lên những chỗ còn thiếu để bề mặt phủ cát đồng đều hơn.

• Lặp lại vài lần đến khi toàn bộ mô hình được phủ kín.

• Để mô hình khô tự nhiên khoảng 45–60 phút trước khi cầm hoặc di chuyển để tránh cát bong ra.

Cách 2: Hướng dẫn làm mô hình kim tự tháp bằng bìa cứng

Bước 1: Vẽ 4 tam giác bằng nhau để làm mô hình kim tự tháp bằng bìa cứng

• Chuẩn bị tấm bìa cứng phẳng và dùng thước đo cạnh đáy trước khi vẽ. Mỗi tam giác cần giống nhau hoàn toàn để mô hình ráp vào không bị lệch.

• Từ trung điểm cạnh đáy, kẻ một đường thẳng vuông góc hướng lên trên để làm chiều cao của tam giác.

• Đặt thước nối đỉnh của đường thẳng này với hai đầu cạnh đáy để tạo thành tam giác cân hoàn chỉnh.

• Lặp lại thao tác để vẽ đủ 4 tam giác bằng nhau.

• Với mô hình kích thước trung bình, mỗi tam giác nên rộng khoảng 20 cm (8 inch) và cao khoảng 30 cm (12 inch). Kích thước này dễ thi công, lên hình đẹp và vẫn chắc chắn khi dán.

Bước 2: Cắt các tam giác ra khỏi bìa cứng

• Đặt tấm bìa lên mặt bàn phẳng và chắc chắn để khi cắt không bị xô lệch.

• Giữ bìa bằng tay không thuận, tay thuận dùng kéo cắt theo đúng đường đã vẽ. Cắt lần lượt cho đến khi có đủ 4 tam giác bằng nhau.

• Nếu bìa quá dày khiến kéo khó cắt: đặt thớt hoặc tấm lót cắt xuống bàn, để bìa nằm phẳng rồi dùng dao rọc giấy rạch theo đường nét. Kéo dao nhẹ, đều tay dọc theo thước để mép cắt thẳng và đẹp.

Bước 3: Dán 2 tam giác đầu tiên bằng keo nóng

• Cắm súng bắn keo và để gần đó cho keo nóng đều.

• Đặt hai tam giác lên mặt phẳng, hướng phần đáy xuống dưới. Nghiêng hai tam giác lại với nhau sao cho một cạnh bên của chúng chạm khít.

• Giữ hai tam giác cố định bằng tay không thuận ở phần phía trên, để mép không bị xê dịch.

• Tay thuận dùng súng bắn keo, kéo cò nhẹ và chạy dọc theo đường tiếp xúc giữa hai cạnh. Bắn đều tay để lớp keo bám chắc.

• Giữ nguyên vị trí khoảng 45–60 giây để keo đông bước đầu.

• Đặt sang một bên và để yên 10–20 phút để keo đóng rắn hoàn toàn, giúp mô hình đứng vững và không bị bung.

Bước 4: Ghép 2 mặt còn lại và lắp thành mô hình hoàn chỉnh

• Lặp lại cách làm ở bước trước để dán 2 tam giác còn lại thành một mảng hoàn chỉnh. Để khô tự nhiên vài phút cho keo ổn định.

• Khi đã có 2 cụm tam giác, đặt chúng ở giữa bàn sao cho các cạnh chưa dán nằm đối diện và khớp nhau, tạo thành hình kim tự tháp chưa cố định.

• Dùng súng bắn keo chạy một đường keo nóng dọc theo hai cạnh còn lại.

• Nhẹ nhàng ép hai cụm tam giác lại với nhau trong 30–45 giây để đóng kín khe hở và giúp mép dán liền mạch.

• Để mô hình nghỉ khoảng 10–20 phút để keo khô hoàn toàn, đảm bảo khối kim tự tháp đứng chắc và không bị tách mép.

Bước 5: Vẽ và cắt phần đế vuông cho kim tự tháp

• Để đế vừa khít, đặt khối kim tự tháp đã dán lên bìa cứng rồi dùng cạnh đáy của từng mặt làm đường kẻ. Cách này giúp bạn có một tấm đế vừa vặn mà không cần tính toán phức tạp.

• Nếu bạn muốn đế rộng hơn cho đẹp hoặc dễ trưng bày, hãy đo ra bốn hướng một khoảng cách bằng nhau từ mỗi cạnh rồi nối các điểm lại thành một hình vuông lớn hơn.

• Sau khi phác thảo bằng bút chì và thước, dùng kéo hoặc dao rọc giấy cắt theo đường đã vẽ.

• Với mô hình kích thước trung bình, phần đế lý tưởng là khoảng 36 x 36 cm (14 x 14 inch). Kích thước này tạo sự cân đối và giúp mô hình trông chắc chắn hơn khi đặt lên bàn.

Bước 6: Vẽ các đường ngang dọc để tạo hiệu ứng “viên gạch”

• Dùng bút lông đen vẽ nhiều đường song song theo chiều ngang trên từng mặt kim tự tháp. Các đường không cần quá thẳng; hơi lệch nhẹ sẽ tạo cảm giác tự nhiên hơn.

• Sau khi có các đường ngang, chấm hoặc kẻ các đoạn dọc ngắn cách nhau khoảng 2,5–5 cm để tạo hình các khối gạch nhỏ.

• Bạn có thể dùng thước để đường kẻ đồng đều hơn, nhưng không bắt buộc.

• Vì sau này mô hình sẽ được phủ keo và cát, các đường “gạch” chỉ lộ ra một phần nên đừng lo lắng nếu bạn vẽ lệch hay dư nét.

Bước 7: Phủ keo lên toàn bộ bề mặt mô hình

• Nhỏ keo sữa lên từng mặt của kim tự tháp, sau đó dùng que kem hoặc cạnh phẳng của dao bơ để miết keo ra xung quanh. Trải keo thành lớp mỏng nhưng phủ đều để cát dễ bám.

• Tiếp tục phết keo cho đến khi hầu hết bề mặt được phủ, tránh để keo đọng thành mảng dày vì dễ làm mô hình nặng và mất dáng.

• Đừng quên phần đế: phết một lớp keo rộng quanh chân kim tự tháp để lớp cát phủ xuống được liền mạch và tự nhiên hơn.

Bước 8: Rắc cát để hoàn thiện mô hình trông giống thật

• Khi lớp keo còn ướt, rắc cát lên toàn bộ bề mặt kim tự tháp. Giữ tay cách mô hình khoảng 10–15 cm để cát rơi xuống tự nhiên và phủ đều.

• Để cát rơi xuống đế tạo cảm giác mô hình đang đứng trên nền sa mạc thật.

• Sau khi phủ hết các mặt, để mô hình khô tự nhiên 1–2 giờ trước khi chạm vào để tránh bong cát.

• Nếu bạn muốn các đường “gạch” vẽ trước đó lộ ra nhiều hơn, dùng que kem hoặc cạnh dao nhẹ nhàng gạt bớt cát ở vài điểm để tạo hiệu ứng chân thật.

Cách 3: Làm mô hình kim tự tháp bậc thang bằng đường viên cho dự án học tập

Bước 1: Phủ keo lên đĩa giấy để làm đế cho mô hình kim tự tháp bằng viên đường

• Đổ một lượng keo sữa vừa đủ lên mặt đĩa giấy rồi dùng cọ quét đều khắp khu vực bạn định xây mô hình. Lớp keo này sẽ giúp các viên đường bám chắc vào đế.

• Bạn có thể thay đĩa giấy bằng khay xốp hoặc miếng gỗ nếu muốn đế cứng cáp hơn.

• Với mô hình kim tự tháp dạng bậc thang kích thước 7×7 viên, bạn sẽ cần khoảng 140 viên đường để xếp đủ các tầng.

Bước 2: Xếp lớp đầu tiên gồm 7×7 viên đường

• Bắt đầu từ một góc của đế đã phết keo. Đặt viên đường đầu tiên xuống và ấn nhẹ để cố định — chỉ cần chạm vừa đủ vì viên đường rất dễ bể và thấm keo nhanh.

• Tiếp tục đặt các viên kế bên theo hai hướng để tạo thành hàng đầu tiên gồm 7 viên.

• Sau khi đủ 7 viên cho mỗi cạnh, tiếp tục lấp kín phần trống ở giữa để tạo thành một ô vuông 7×7 viên đường hoàn chỉnh.

• Lớp đáy này là nền tảng cho toàn bộ mô hình, nên chỉ cần đặt thẳng hàng và đều nhau là đủ, không cần lực mạnh.

Bước 3: Phủ keo để chuẩn bị xếp tầng 6×6 lên trên

• Dựa vào mép của lớp 7×7, xác định vị trí tầng kế tiếp sẽ nằm — tầng 6×6 sẽ thu vào phía trong đều ở cả bốn cạnh.

• Nhỏ keo thành một đường viền hình vuông theo đúng kích thước 6×6 viên ở trên bề mặt lớp đầu tiên.

• Sau đó phết keo vào phần bên trong hình vuông; đảm bảo mỗi ô vị trí đều có một chấm keo để các viên đường của tầng trên bám chắc và không xê dịch.

Bước 4: Đặt tầng 6×6 viên đường lên lớp đầu tiên

• Khi lớp keo còn ướt, bắt đầu đặt các viên đường theo đúng bố cục 6×6 lên trên lớp 7×7. Mỗi viên nên nằm thẳng hàng và ngay phía trên viên của tầng dưới để mô hình đứng vững.

• Khi đặt viên đường, chỉ cần để chúng chạm nhẹ vào keo — không nhấn mạnh tay để tránh làm nứt hoặc vỡ viên đường.

• Nếu muốn tiết kiệm thời gian, bạn có thể xếp sẵn từng hàng trên một đĩa riêng, sau đó nhấc cả hàng bằng hai ngón tay và chuyển sang đế để đặt vào đúng vị trí.

Bước 5: Hoàn thành các tầng còn lại để tạo thành kim tự tháp

• Tiếp tục xếp các tầng nhỏ dần: sau lớp 6×6, đặt lần lượt 5×5, 4×4, 3×3, 2×2 và cuối cùng là 1 viên trên đỉnh.

• Mỗi lần thêm một tầng mới, phết một lớp keo mỏng lên bề mặt tầng dưới để cố định.

• Luôn xếp đầy đủ viên đường của từng tầng; bỏ trống ở giữa dễ làm mô hình yếu và dễ gãy.

• Khi hoàn thiện hình khối, bạn có thể phủ thêm keo rồi rắc cát, kim tuyến hoặc tô màu để mô hình trông đẹp và nổi bật hơn.

Nguồn tham khảo

1. https://www.dltk-kids.com/world/egypt/paper_pyramid_craft.htm
2. https://sciencing.com/build-pyramid-school-project-5467882.html
3. https://youtu.be/NGB3Wr6bQDU?t=10
4. https://youtu.be/NGB3Wr6bQDU?t=20
5. https://youtu.be/NGB3Wr6bQDU?t=45
6. https://youtu.be/NGB3Wr6bQDU?t=50
7. https://youtu.be/NGB3Wr6bQDU?t=92

Biên dịch: Rowan Hudson Le.