Cách phát triển sản phẩm mới: 6 bí quyết biến ý tưởng thành hiện thực

Nhiều người nghĩ rằng phát minh hay phát triển một sản phẩm mới là chuyện của những “thiên tài lập dị” trong phòng thí nghiệm. Thực tế lại đơn giản hơn rất nhiều: chỉ cần bạn có một ý tưởng giải quyết được nhu cầu chưa được đáp ứng, bạn đã bước một chân vào thế giới của những người sáng tạo sản phẩm.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các bước quan trọng để biến ý tưởng thành sản phẩm hoàn chỉnh — từ lúc hình thành ý tưởng, đánh giá tính khả thi, đến cách đưa sản phẩm ra thị trường. Nếu bạn đang tò mò về hành trình phát triển sản phẩm mới và muốn bắt đầu một cách thực tế, dễ hiểu, đây chính là nơi dành cho bạn.

Bí quyết 1: Cách phát minh sản phẩm mới dễ áp dụng

Bước 1: Cách xác định vấn đề để phát triển sản phẩm mới

• Xác định rõ vấn đề mà sản phẩm mới của bạn sẽ giải quyết. Đây là bước đầu quan trọng giúp bạn biết ý tưởng của mình có thật sự cần thiết hay không. Hãy tự hỏi: sản phẩm tưởng tượng của bạn có giúp đơn giản hóa một công việc hằng ngày? Có mang lại trải nghiệm mới mẻ? Hay cải thiện những giải pháp đang có trên thị trường?

• Làm rõ giá trị mà ý tưởng mang lại. Việc hiểu sản phẩm hấp dẫn ở điểm nào sẽ giúp bạn định hướng thiết kế và tập trung vào đúng nhu cầu người dùng.

• Bắt đầu động não các hướng giải quyết. Từ vấn đề đã xác định, hãy liệt kê những sản phẩm hoặc giải pháp có thể đáp ứng nhu cầu đó. Cách làm này giúp bạn nhanh chóng tìm ra hướng phát triển sản phẩm mới khả thi.

• Nếu bạn không tìm được nhu cầu thật sự, sản phẩm rất khó trở thành một giải pháp có thể bán được. Đây là tiêu chí quan trọng khi đánh giá tiềm năng thị trường của bất kỳ sản phẩm nào.

• Đừng giới hạn suy nghĩ vào vật dụng hữu hình. Một sản phẩm có thể là website, ứng dụng, nền tảng số hoặc một loại dịch vụ… miễn là nó giải quyết vấn đề cho người dùng.

• Giữ bí mật ý tưởng trong giai đoạn đầu. Nếu bạn công khai ý tưởng quá sớm, khả năng xin bằng sáng chế trong tương lai có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, chỉ chia sẻ với những người thật sự cần thiết trong quá trình phát triển sản phẩm.

Bước 2: Cách nghiên cứu thị trường để kiểm tra ý tưởng sản phẩm mới

• Tìm hiểu thị trường hiện tại để xem ý tưởng của bạn có thật sự mới hay không. Khi đã xác định được vấn đề cần giải quyết, hãy bắt đầu tra cứu trực tuyến bằng công cụ tìm kiếm và các nền tảng mua sắm phổ biến.

• Tìm xem đã có sản phẩm nào giải quyết đúng vấn đề đó chưa. Nếu bạn đã có một ý tưởng cụ thể, hãy kiểm tra xem sản phẩm tương tự có tồn tại hay không. Nếu có rồi, bạn cần quay lại bước tìm ý tưởng mới. Nếu chưa có, đó có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang nắm một ý tưởng có tiềm năng thương mại.

• Kiên nhẫn khảo sát nhiều nguồn. Quá trình này có thể tốn thời gian, vì bạn cần xem xét rất nhiều kết quả từ Amazon, Google hoặc các trang giới thiệu startup để chắc chắn ý tưởng của mình thật sự độc đáo.

• Việc nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng ở giai đoạn đầu không chỉ giúp bạn đánh giá tính mới của sản phẩm mà còn hỗ trợ xác định nhu cầu thật sự, tăng cơ hội phát triển sản phẩm mới thành công.

Bước 3: Cách tạo mẫu thử để phát triển sản phẩm mới

• Tạo một mẫu thử giúp bạn nhìn thấy sản phẩm ở dạng gần giống thực tế. Mẫu thử có thể là bản phác thảo, mô hình 3D hoặc phiên bản đơn giản mô phỏng ý tưởng của bạn. Điều này giúp bạn kiểm tra tính khả thi trước khi phát triển tiếp.

• Bắt đầu bằng cách phác họa hình dáng và cách sản phẩm hoạt động. Nếu có thể, hãy tạo một mô hình cơ bản bằng giấy, bìa cứng hoặc phần mềm thiết kế. Bạn cũng có thể nhờ người có chuyên môn hỗ trợ tạo mô hình nếu cần.

• Chuẩn bị tinh thần cho nhiều vòng thử nghiệm. Rất hiếm khi mẫu thử đầu tiên đã hoàn hảo. Việc điều chỉnh nhiều lần sẽ giúp sản phẩm ngày càng sát với hình dung ban đầu và đáp ứng nhu cầu người dùng tốt hơn.

• Với sản phẩm dạng dịch vụ, mẫu thử có thể là bản mô tả chi tiết dịch vụ, quy trình phục vụ hoặc bản nhận diện cơ bản. Điều này giúp bạn kiểm tra cách dịch vụ vận hành trong thực tế.

• Với sản phẩm số như ứng dụng hoặc website, bạn có thể phác thảo giao diện chính, logo, luồng menu… Sau đó thiết kế thử một vài màn hình hoặc tạo phiên bản mẫu bằng công cụ thiết kế. Nếu cần, bạn có thể hợp tác với lập trình viên để xây dựng bản demo đơn giản.

• Mẫu thử đóng vai trò như bước kiểm chứng ban đầu, giúp bạn làm rõ sản phẩm sẽ “trông như thế nào” và “hoạt động ra sao”, từ đó tăng cơ hội phát triển sản phẩm mới theo hướng rõ ràng và thực tế hơn.

Bí quyết 2: Nguồn ý tưởng sáng chế: Tìm ở đâu?

Bước 1: Cách cải tiến sản phẩm hiện có để phát triển ý tưởng mới

• Xem xét cách cải tiến những sản phẩm đã tồn tại. Một phát minh không nhất thiết phải hoàn toàn mới; đôi khi chỉ cần bạn làm cho một sản phẩm quen thuộc trở nên tốt hơn, tiện hơn hoặc dễ dùng hơn. Đây là hướng phát triển sản phẩm mới rất thực tế và có khả năng thành công cao.

• Tập trung vào giá trị cải thiện. Hãy xác định điểm yếu của giải pháp hiện tại và cách bạn có thể tối ưu chúng. Điều này giúp sản phẩm của bạn dễ tiếp cận thị trường và tạo lợi thế cạnh tranh mà không cần thay đổi quá nhiều.

• Tránh sao chép thương hiệu cụ thể. Việc lấy ý tưởng cải tiến là hợp lý, nhưng bạn không nên làm sản phẩm giống hệt một mẫu có sẵn. Hãy tạo sự khác biệt đủ rõ để sản phẩm trở thành giải pháp riêng của bạn.

• Quan sát các ví dụ thực tế. Chẳng hạn, trước khi Facebook ra đời, đã có MySpace và Friendster. Điểm khiến Facebook nổi bật nằm ở sự dễ sử dụng: người dùng không cần biết mã HTML để tùy chỉnh giao diện như MySpace, và việc xem nội dung cũng thuận tiện hơn Friendster. Đây là minh chứng cho việc cải tiến nhỏ nhưng đúng trọng tâm có thể tạo ra bước ngoặt lớn.

• Tận dụng thế mạnh cá nhân. Hãy nghĩ xem bạn giỏi điều gì. Nếu hiểu sâu về điện, bạn có thể thử cải tiến công tắc, bàn phím hoặc đồng hồ báo thức. Nếu có khả năng sáng tạo và giỏi lập trình, bạn có thể phát triển một ứng dụng chỉnh sửa ảnh dễ dùng hơn các app hiện có.

• Việc cải thiện một sản phẩm quen thuộc là con đường ngắn và thực tế giúp bạn phát triển sản phẩm mới đáp ứng đúng nhu cầu người dùng, đồng thời tăng khả năng được thị trường đón nhận.

Bước 2: Cách tìm vấn đề cấp thiết để phát triển sản phẩm mới

• Quan sát những rắc rối nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Nhiều ý tưởng phát minh bắt đầu từ những bất tiện rất đời thường: thời gian sạc pin quá lâu, chìa khóa xe hay thất lạc, hoặc những việc lặp đi lặp lại gây mất thời gian. Đây đều là nhu cầu thực tế mà người dùng sẵn sàng trả tiền để có giải pháp tốt hơn.

• Xác định vấn đề trước khi nghĩ đến sản phẩm. Bạn có thể nảy ra ý tưởng sản phẩm rồi mới tìm vấn đề phù hợp, nhưng cách hiệu quả hơn là bắt đầu bằng việc nhận diện nhu cầu thật sự. Khi bạn biết rõ mình muốn giải quyết điều gì, việc phát triển sản phẩm mới sẽ nhanh và chính xác hơn.

• Tìm các vấn đề khiến bạn khó chịu nhất. Những rắc rối trong chính cuộc sống của bạn là nguồn dữ liệu rất giá trị. Nếu bạn luôn ngủ quên vì báo thức không đủ mạnh, hãy thử nghĩ xem thiết bị như thế nào có thể giải quyết điều đó. Nếu bạn hay quên tên hoặc ngày quan trọng, hãy hình dung một ứng dụng có thể hỗ trợ việc ghi nhớ theo cách tiện lợi hơn.

• Phác thảo giải pháp tiềm năng. Khi xác định được vấn đề cụ thể, hãy mô tả sơ bộ sản phẩm hoặc dịch vụ có thể xử lý nó. Việc phác họa sớm giúp bạn nhanh chóng đánh giá tính khả thi và mở đường cho các bước tiếp theo trong quy trình phát triển sản phẩm mới.

• Tư duy tập trung vào nhu cầu thực và mức độ “cấp thiết” của vấn đề sẽ giúp bạn chọn đúng ý tưởng, đồng thời nâng cao khả năng biến nó thành sản phẩm có giá trị thị trường.

Bước 3: Cách mở rộng tư duy để tìm ý tưởng phát triển sản phẩm mới

• Giữ tinh thần cởi mở và không loại bỏ ý tưởng quá sớm. Khi phát triển sản phẩm mới, việc quá tập trung vào một hướng đôi khi khiến bạn bỏ lỡ giải pháp độc đáo. Hãy để ý tưởng tự do hình thành, kể cả những ý tưởng nghe có vẻ “không giống ai”.

• Xem sai sót như một bước tiến. Nhiều phát minh lớn xuất hiện từ các thử nghiệm thất bại. Mỗi lần thử sai chính là một lần bạn hiểu vấn đề rõ hơn và thấy những khả năng mà trước đó bạn không nhận ra.

• Đánh giá ý tưởng từ nhiều góc độ. Đừng chỉ nhìn vào điểm “kỳ lạ” của ý tưởng; hãy xem nó có thể mang lại lợi ích gì, giải quyết vấn đề nào hoặc tạo trải nghiệm mới ra sao.

• Tham khảo các ví dụ thực tế để nuôi dưỡng tư duy sáng tạo.

  • Slinky được tạo ra khi nhà sáng chế vô tình làm rơi một mẫu lò xo thử nghiệm và nhận ra chuyển động thú vị của nó.

  • Kem que popsicle ra đời từ việc một cậu bé 11 tuổi để quên ly soda ngoài trời lạnh và phát hiện phần nước đông có thể cầm bằng que khuấy.

• Việc duy trì tư duy linh hoạt sẽ giúp bạn tìm ra những hướng phát triển sản phẩm mới sáng tạo, đôi khi xuất phát từ những sai lầm tưởng chừng ngẫu nhiên. Đây cũng là cách để bạn mở rộng tiềm năng của ý tưởng và tăng khả năng tạo ra sản phẩm khác biệt trên thị trường.

Bí quyết 3: Cách bảo vệ ý tưởng khi phát triển sản phẩm mới

• Chỉ nên nộp đơn xin bằng sáng chế khi bạn thật sự tin tưởng vào ý tưởng và sẵn sàng triển khai sản phẩm. Có nhiều loại bằng sáng chế và nhãn hiệu khác nhau, vì vậy việc tham khảo ý kiến luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ sẽ giúp bạn chọn phương án phù hợp.

• Không phải lúc nào bạn cũng cần bằng sáng chế. Nếu bạn tự phát triển sản phẩm, không kêu gọi đầu tư và ý tưởng chưa chắc chắn có tính thương mại, bạn có thể tạm thời chưa đăng ký. Điều này giúp tiết kiệm chi phí và tránh đầu tư vội vàng.

• Chỉ nên nộp bằng sáng chế khi bạn sẵn sàng đưa sản phẩm ra thị trường. Việc đăng ký quá sớm, khi sản phẩm còn nhiều thay đổi, có thể khiến bạn tốn thêm chi phí điều chỉnh.

• Hiểu về chi phí trước khi quyết định. Việc đăng ký bằng sáng chế có thể tốn từ 5.000 đến 10.000 USD, phụ thuộc vào loại bảo hộ và mức độ phức tạp của sản phẩm. Nếu bạn chưa chắc chắn muốn đầu tư thời gian và công sức dài hạn, hãy tiếp tục hoàn thiện sản phẩm trước.

• Trong giai đoạn ý tưởng còn kín và ít người biết đến, nguy cơ bị sao chép thấp. Vì vậy, bạn có thể tập trung phát triển sản phẩm mới cho đến khi thật sự sẵn sàng bảo vệ bằng pháp lý.

• Việc bảo vệ ý tưởng cần được cân nhắc dựa trên mức độ hoàn thiện, tiềm năng thị trường và nguồn lực của bạn. Khi mọi yếu tố đã rõ ràng, hãy gặp luật sư để được hướng dẫn quy trình đăng ký chính xác và hiệu quả.

Bí quyết 4: Quy trình sản xuất sản phẩm từ ý tưởng

Bước 1: Cách tự sản xuất sản phẩm để bắt đầu kinh doanh nhỏ

• Tự sản xuất sản phẩm là cách thực tế để biến ý tưởng thành mô hình kinh doanh nhỏ. Với sản phẩm vật lý, bạn có thể liên hệ nhà cung cấp, mua nguyên liệu với số lượng phù hợp và trực tiếp lắp ráp phiên bản hoàn chỉnh. Sau đó, bán sản phẩm qua website cá nhân, mở gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử hoặc giới thiệu cho cửa hàng địa phương.

• Với sản phẩm số, hãy tự thiết kế và lập trình. Khi hoàn thiện, bạn có thể đăng tải lên website, nền tảng phân phối phần mềm hoặc các kho ứng dụng để tiếp cận người dùng.

• Đối với mô hình dịch vụ, bạn không cần “sản xuất” theo nghĩa vật lý. Thay vào đó, hãy chuẩn bị nền tảng vận hành như website, kênh quảng bá, hệ thống thanh toán, tài liệu giới thiệu dịch vụ và quy trình phục vụ. Đừng quên đăng ký kinh doanh và xin các giấy phép cần thiết trước khi hoạt động.

• Tự mình sản xuất và kinh doanh đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và khả năng xoay sở. Tuy nhiên, lợi ích rất rõ ràng: bạn nắm toàn quyền kiểm soát sản phẩm, định hướng phát triển linh hoạt và giữ trọn lợi nhuận mà không phụ thuộc vào đối tác.

• Đây là lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm chứng thị trường, thử nghiệm ý tưởng mới hoặc xây dựng thương hiệu từ con số 0 trước khi mở rộng quy mô.

Bước 2: Cách hợp tác với doanh nghiệp hoặc thuê chuyên gia để phát triển sản phẩm mới

• Hợp tác với chuyên gia nếu bạn cần hỗ trợ kỹ thuật. Bạn có thể thuê thợ cơ khí, nhà thiết kế hoặc nhà sản xuất để tạo ra sản phẩm mẫu hoặc sản xuất số lượng nhỏ. Đây là cách nhanh giúp bạn hoàn thiện sản phẩm khi kỹ năng của bạn còn hạn chế.

• Tìm đối tác doanh nghiệp trong lĩnh vực liên quan. Khi có ý tưởng tiềm năng, bạn có thể trình bày với các công ty đang hoạt động trong ngành. Họ có thể đề nghị mua lại ý tưởng, ký hợp đồng cấp phép hoặc hỗ trợ sản xuất – đổi lại bạn nhận phần lợi nhuận trong tương lai.

• Nếu mục tiêu của bạn là tự phát triển sản phẩm nhưng cần vốn, hãy tìm đến các quỹ đầu tư mạo hiểm. Đây là lựa chọn phù hợp khi bạn muốn giữ quyền sở hữu nhưng cần nguồn lực tài chính để mở rộng.

• Liên hệ đúng đối tác theo từng loại sản phẩm:

  • Nếu bạn phát triển ứng dụng, hãy tìm các công ty phần mềm.

  • Nếu bạn tạo ra sản phẩm vệ sinh hoặc đồ gia dụng, hãy trao đổi với doanh nghiệp chuyên sản xuất sản phẩm cùng nhóm.
    Điều này giúp bạn nhận được hỗ trợ phù hợp nhất và rút ngắn thời gian hoàn thiện sản phẩm.

• Tham khảo cách người khác gọi vốn. Nếu bạn định thuyết trình ý tưởng cho nhà đầu tư, việc xem các chương trình như Shark Tank sẽ giúp bạn hiểu cách trình bày giá trị sản phẩm, phản hồi câu hỏi khó và thương lượng điều khoản.

• Hợp tác đúng người giúp bạn tăng tốc độ phát triển sản phẩm mới, giảm rủi ro khi đưa sản phẩm ra thị trường và tận dụng chuyên môn của những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực bạn hướng đến.

Bí quyết 5: Chi phí để phát triển một sản phẩm mới là bao nhiêu?

• Chi phí phát minh sản phẩm có thể từ 0 đồng đến hàng trăm nghìn USD, tuỳ vào loại sản phẩm và cách bạn triển khai. Nếu bạn phát triển ứng dụng và có sẵn kỹ năng lập trình, bạn gần như không tốn chi phí nào. Nhưng nếu bạn cần đăng ký bằng sáng chế, mua nguyên liệu làm mẫu thử hoặc thuê nhà máy sản xuất, chi phí có thể tăng lên rất cao.

• Mức chi phí phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

  • Kỹ năng hiện có của bạn (tự làm hay phải thuê ngoài).

  • Độ phức tạp của sản phẩm.

  • Chất lượng và số lượng mẫu thử bạn muốn tạo.

  • Mức độ đầu tư bạn sẵn sàng bỏ vào việc kinh doanh sản phẩm.

• Cách tiết kiệm nhất là không tạo mẫu thử vật lý và tập trung trình bày ý tưởng cho các công ty có đủ vốn để sản xuất. Tuy nhiên, phương án này khiến bạn chỉ nhận một phần nhỏ lợi nhuận, vì doanh nghiệp sẽ chịu chi phí và rủi ro lớn hơn.

• Hiểu rõ phạm vi chi phí giúp bạn lựa chọn chiến lược phát triển sản phẩm mới phù hợp với nguồn lực của mình, tránh đầu tư quá mức và tối ưu khả năng đưa sản phẩm ra thị trường thành công.

Bí quyết 6: Có thể làm giàu nhờ phát minh sản phẩm không?

Bước 1: Bạn có thể làm được nhưng sẽ tốn rất nhiều thời gian và công sức

• Bạn hoàn toàn có thể kiếm được nhiều tiền từ một ý tưởng tốt, nhưng cần chuẩn bị tinh thần cho hành trình dài. Từ lúc tạo ra mẫu thử đầu tiên đến khi sản phẩm đủ điều kiện bán ra thị trường thường mất khá nhiều thời gian. Ngay cả khi sản phẩm đã hoàn chỉnh, thị trường vẫn cần thêm vài năm để tiếp nhận và đánh giá giá trị thực sự của phát minh.

• Giữ vững niềm tin vào sản phẩm. Trong quá trình phát triển sản phẩm mới, việc nản lòng là điều dễ xảy ra. Tuy nhiên, nếu bạn tin vào ý tưởng và tiếp tục hoàn thiện từng bước, khả năng thành công sẽ cao hơn rất nhiều.

• Chuẩn bị nguồn tài chính cho các khoản đầu tư cần thiết. Việc phát minh sản phẩm có thể đòi hỏi chi phí đáng kể:

  • Lệ phí đăng ký bằng sáng chế.

  • Nguyên vật liệu để tạo mẫu thử.

  • Chi phí thuê chuyên gia hoặc nhân sự hỗ trợ.
    Đây đều là khoản đầu tư thường thấy khi đưa ý tưởng vào thực tế.

• Hiểu rõ rằng lợi nhuận đến sau cùng. Tập trung vào việc phát triển sản phẩm mới một cách chắc chắn, thay vì trông chờ lợi nhuận ngay lập tức, sẽ giúp bạn có hướng đi bền vững và phù hợp với quy trình sáng tạo thực tế.

Bước 2: Vai trò của may mắn khi phát triển sản phẩm mới

• May mắn là yếu tố khó tránh khi muốn thành công lớn với một phát minh. Dù bạn có một sản phẩm hữu ích và vận hành tốt, thị trường đôi khi chưa sẵn sàng tiếp nhận. Có những ý tưởng đi trước thời đại khiến người dùng chưa nhìn thấy nhu cầu, còn doanh nghiệp thì không hiểu được tiềm năng thương mại.

• Đừng nản lòng nếu người khác chưa đánh giá đúng giá trị sản phẩm. Thị trường thay đổi theo thời gian, và đôi khi phải chờ đúng thời điểm để ý tưởng được đón nhận.

• Câu chuyện Netflix là ví dụ điển hình. Năm 2000, Netflix từng trình bày mô hình kinh doanh cho Blockbuster nhưng bị từ chối. Phải đến năm 2007, Netflix mới phát triển mạnh và bắt đầu có lợi nhuận. Điều này cho thấy sự kiên trì quan trọng không kém may mắn.

• Hiểu rằng phát triển sản phẩm mới là hành trình dài. Không phải ý tưởng nào cũng thành công ngay lập tức, nhưng sự bền bỉ và quyết tâm có thể giúp bạn vượt qua thời điểm khó khăn và chờ cơ hội phù hợp để sản phẩm tỏa sáng.

Lưu ý về các công ty quảng bá phát minh

• Cẩn trọng với các công ty “quảng bá phát minh”. Một số đơn vị quảng cáo rằng họ có thể biến ý tưởng của bạn thành sản phẩm thương mại chỉ với một khoản phí nhỏ. Tuy nhiên, đa số mô hình này không mang lại giá trị thực tế và thường có dấu hiệu lừa đảo.

• Tránh hợp tác nếu bạn không thể kiểm chứng uy tín. Những công ty này hiếm khi giúp phát minh thành công trên thị trường, trong khi bạn phải trả tiền ngay từ đầu mà không nhận được kết quả rõ ràng.

• Tập trung vào các phương án đáng tin cậy hơn. Hãy tự nghiên cứu, nhờ chuyên gia tư vấn hoặc hợp tác với doanh nghiệp có kinh nghiệm thực sự trong lĩnh vực liên quan. Đây là cách an toàn và hiệu quả hơn để phát triển sản phẩm mới.

Nguồn tham khảo

1. https://www.forbes.com/sites/allbusiness/2020/03/13/protect-a-brilliant-business-idea/?sh=6abb54c4c521
2. https://www.uspto.gov/patents/basics/patent-process-overview#step1
3. https://www.entrepreneur.com/starting-a-business/5-steps-for-turning-your-invention-idea-into-a-product/299456#3
4. https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=61e5d750-922e-4cb9-bdeb-bb521f494338
5. https://www.forbes.com/sites/gilpress/2018/04/08/why-facebook-triumphed-over-all-other-social-networks/?sh=12e872176e91
6. https://www.moneytalksnews.com/slideshows/17-great-products-invented-by-accident/
7. https://www.toyhalloffame.org/toys/slinky
8. https://www.entrepreneur.com/starting-a-business/the-top-6-mistakes-inventors-make-entrepreneurcom/159560
9. https://www.entrepreneur.com/article/80678
10. https://www.design1st.com/how-much-do-hw-prototypes-cost/
    
11. https://www.brookings.edu/blog/social-mobility-memos/2017/12/04/inventions-and-inequality-class-gaps-in-patenting/
12. https://www.smithsonianmag.com/history/nikola-tesla-tower-that-became-million-dollar-folly-11074324/
13. https://interestingengineering.com/the-fascinating-history-of-netflix
    

Biên dịch: Rene Lee Nguyen.