Cách thay túi hậu môn nhân tạo tại nhà: 9 bước an toàn không đau

Sau phẫu thuật mở thông đại tràng, việc làm quen với túi hậu môn nhân tạo có thể khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt là những lần đầu thay túi hậu môn nhân tạo tại nhà. Một số hướng dẫn chăm sóc ghi nhận túi có thể cần thay khoảng 1–2 lần mỗi ngày, tùy loại túi và tình trạng của từng người.

Quan trọng hơn, thay túi đúng cách không chỉ giúp hạn chế rò rỉ mà còn bảo vệ vùng da quanh hậu môn nhân tạo khỏi kích ứng, đau rát và tổn thương. Bài viết này giúp bạn hiểu từng bước cơ bản khi thay túi hậu môn nhân tạo, cách làm sạch và làm khô da, kiểm tra độ vừa khít của túi và những dấu hiệu bất thường cần liên hệ nhân viên y tế. Tiptory sẽ hướng dẫn theo cách đơn giản, dễ thực hiện để chăm sóc hậu môn nhân tạo trở nên bớt áp lực và tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Phần 1: Cách thay túi hậu môn nhân tạo an toàn

Bước 1: Làm sạch túi trước khi thay

Làm rỗng túi hậu môn nhân tạo trước khi thay

• Trước khi thay túi hậu môn nhân tạo, hãy kiểm tra và làm rỗng túi cũ nếu túi đang chứa phân. Việc này giúp quá trình thay túi sạch sẽ, dễ thao tác hơn và hạn chế nguy cơ rò rỉ.

• Đưa túi đến gần bồn cầu, mở phần đáy hoặc khóa xả tùy thiết kế của túi hậu môn nhân tạo, sau đó từ từ xả chất thải vào bồn cầu. Với túi có thể tháo mở, giữ phần đầu túi hướng xuống để chất thải thoát ra dễ dàng.

• Nếu túi đã đầy khoảng 1/3 đến 1/2, nên làm rỗng thay vì chờ đến khi quá đầy. Túi quá đầy có thể làm tăng sức nặng lên hệ thống dán và làm tăng nguy cơ hở hoặc rò rỉ.

Xử lý túi theo đúng loại đang sử dụng

• Không phải túi hậu môn nhân tạo nào cũng được thiết kế giống nhau. Một số loại có đáy mở để xả chất thải và tiếp tục sử dụng, trong khi túi kín cần được thay khi đã đầy.

• Với hệ thống túi hai mảnh, túi có thể được tháo khỏi vòng hoặc đế dán để làm sạch hoặc thay theo hướng dẫn của sản phẩm. Với hệ thống một mảnh, túi và phần đế dán thường được thay cùng nhau.

• Không nên tự ý xả toàn bộ túi hoặc các bộ phận của hệ thống xuống bồn cầu. Chỉ xả những bộ phận được nhà sản xuất xác nhận là có thể xả được; các bộ phận còn lại cần xử lý theo hướng dẫn của cơ sở y tế hoặc nhà sản xuất.

Chuẩn bị trước khi thay túi

• Sau khi làm rỗng túi, chuẩn bị sẵn túi mới, vật dụng làm sạch, túi đựng rác và các sản phẩm bảo vệ da nếu nhân viên chăm sóc hậu môn nhân tạo đã hướng dẫn sử dụng.

• Rửa tay trước khi bắt đầu chăm sóc hậu môn nhân tạo. Việc chuẩn bị đầy đủ dụng cụ trước khi tháo túi giúp quá trình thay diễn ra nhanh gọn và tránh phải tìm đồ khi vùng da quanh hậu môn nhân tạo đang hở.

• Nếu được hướng dẫn thay vào thời điểm chất thải ra ít hơn, hãy lựa chọn thời điểm phù hợp với thói quen của cơ thể. Đối với một số người, thay túi vào buổi sáng trước khi ăn có thể thuận tiện hơn.

Bước 2: Rửa tay sạch trước khi thay túi

Rửa tay kỹ trước khi chăm sóc hậu môn nhân tạo

• Trước khi thay túi hậu môn nhân tạo, hãy rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch. Đây là bước vệ sinh cơ bản giúp hạn chế đưa vi khuẩn vào vùng da quanh hậu môn nhân tạo.

• Nếu không có điều kiện rửa tay ngay, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn. Tuy nhiên, khi tay nhìn thấy bẩn hoặc dính chất thải, nên ưu tiên rửa bằng xà phòng và nước.

Bảo vệ quần áo trước khi thay túi

• Trải một chiếc khăn sạch lên đùi trước khi bắt đầu chăm sóc hậu môn nhân tạo. Có thể cố định phần trên của khăn vào cạp quần để tạo lớp bảo vệ, giúp hạn chế chất thải hoặc dịch từ túi làm bẩn quần áo.

• Chuẩn bị khăn và các dụng cụ cần thiết trong tầm tay để quá trình thay túi hậu môn nhân tạo diễn ra thuận tiện, đặc biệt khi thực hiện tại nhà.

Giữ vệ sinh trong suốt quá trình thay túi

• Sau khi hoàn tất, tiếp tục rửa tay bằng xà phòng và nước sạch. Nếu tay tiếp xúc với chất thải trong quá trình thay túi, cần vệ sinh tay kỹ trước khi chạm vào các vật dụng khác.

• Duy trì thói quen vệ sinh tay và khu vực thay túi giúp chăm sóc hậu môn nhân tạo an toàn hơn, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm bẩn trong quá trình tháo và gắn túi mới.

Bước 3: Tháo túi nhẹ nhàng, bảo vệ da

Tháo túi hậu môn nhân tạo từ từ

• Khi thay túi hậu môn nhân tạo, hãy dùng một tay giữ nhẹ vùng da xung quanh hậu môn nhân tạo để da không bị kéo căng.

• Dùng tay còn lại tìm tab hoặc phần hỗ trợ tháo trên túi, sau đó từ từ bóc túi và đế dán khỏi da. Không nên giật mạnh vì có thể gây đau, làm tổn thương lớp da bảo vệ hoặc khiến da bị kích ứng.

Sử dụng dung dịch gỡ keo khi cần

• Nếu lớp keo bám chắc và khó tháo, có thể sử dụng sản phẩm gỡ keo dành riêng cho hệ thống hậu môn nhân tạo theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc nhà sản xuất.

• Khi dùng dung dịch gỡ keo hậu môn nhân tạo, hãy thoa đúng lượng cần thiết và tháo đế dán từ từ. Tránh cố bóc mạnh khi keo vẫn bám chặt.

Ưu tiên bảo vệ vùng da quanh hậu môn nhân tạo

• Trong quá trình chăm sóc hậu môn nhân tạo, quan sát vùng da sau khi tháo túi. Da có thể hơi ửng đỏ do tiếp xúc với chất dính, nhưng đau rát kéo dài, chảy máu, loét hoặc tổn thương rõ rệt là những dấu hiệu cần được nhân viên y tế đánh giá.

• Thao tác nhẹ nhàng mỗi lần thay túi hậu môn nhân tạo giúp giảm tổn thương da và tạo điều kiện để hệ thống túi mới bám kín hơn.

Bước 4: Kiểm tra da và hậu môn nhân tạo

Kiểm tra vùng da quanh hậu môn nhân tạo

• Sau khi tháo túi hậu môn nhân tạo, hãy quan sát vùng da xung quanh để phát hiện sớm kích ứng hoặc tổn thương. Da có thể hơi đỏ hoặc hồng nhẹ, nhưng tình trạng đỏ kéo dài, đau rát, loét hoặc rỉ dịch cần được nhân viên y tế đánh giá.

• Khi chăm sóc hậu môn nhân tạo, vùng da quanh lỗ mở nên được theo dõi mỗi lần thay túi hậu môn nhân tạo. Nếu da ngày càng đỏ, đau, ướt hoặc tổn thương, có thể hệ thống túi chưa vừa khít hoặc da đang phản ứng với sản phẩm sử dụng.

Quan sát màu sắc của hậu môn nhân tạo

• Hậu môn nhân tạo khỏe mạnh thường có màu hồng đến đỏ, bề mặt ẩm và giống niêm mạc bên trong má. Sau phẫu thuật, màu sắc và kích thước có thể thay đổi trong quá trình lành thương, vì vậy nên so sánh với tình trạng thông thường của chính bạn.

• Nếu hậu môn nhân tạo trở nên nhợt, xanh tím, tím sẫm hoặc đen, hoặc có thay đổi bất thường rõ rệt về màu sắc, cần liên hệ bác sĩ hoặc điều dưỡng chuyên về hậu môn nhân tạo để được đánh giá sớm.

Chú ý những thay đổi bất thường

• Trong quá trình thay túi hậu môn nhân tạo, hãy kiểm tra xem hậu môn nhân tạo có thay đổi đáng kể về kích thước, hình dạng hoặc vị trí hay không. Hậu môn nhân tạo bị tụt vào trong hoặc nhô ra nhiều hơn bình thường đều có thể là biến chứng cần được đánh giá.

• Nếu xuất hiện chảy máu nhiều, mủ, tổn thương rõ rệt, đau bụng dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, hoặc lượng chất thải giảm bất thường hay ngừng hẳn, cần liên hệ cơ sở y tế sớm vì đây có thể là dấu hiệu của biến chứng.

• Một vài chấm máu nhỏ trên hậu môn nhân tạo có thể xuất hiện khi vệ sinh hoặc thay túi do mô tại đây có nhiều mạch máu nhỏ. Tuy nhiên, nếu máu không ngừng chảy hoặc chảy nhiều, cần liên hệ bác sĩ hoặc điều dưỡng chăm sóc hậu môn nhân tạo.

Bước 5: Làm sạch hậu môn nhân tạo đúng cách

Làm sạch nhẹ nhàng vùng hậu môn nhân tạo

• Sau khi tháo túi cũ, dùng nước ấm và khăn mềm hoặc gạc sạch để nhẹ nhàng làm sạch vùng hậu môn nhân tạo và phần da xung quanh.

• Nếu cần sử dụng xà phòng, nên chọn loại dịu nhẹ, không chứa dầu và hương liệu. Không chà xát mạnh vì có thể làm tổn thương hoặc kích ứng vùng da quanh hậu môn nhân tạo.

Làm khô da trước khi thay túi

• Sau khi vệ sinh, dùng khăn hoặc gạc sạch thấm nhẹ cho đến khi da khô hoàn toàn. Không nên chà hoặc lau mạnh.

• Da cần đủ sạch và khô trước khi thay túi hậu môn nhân tạo để đế dán có thể bám chắc hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ rò rỉ chất thải gây kích ứng da.

Đo kích thước hậu môn nhân tạo khi cần

• Nếu được bác sĩ hoặc điều dưỡng hướng dẫn, sử dụng thẻ đo chuyên dụng để kiểm tra kích thước hậu môn nhân tạo trước khi gắn túi mới.

• Kích thước hậu môn nhân tạo có thể thay đổi, đặc biệt trong thời gian đầu sau phẫu thuật. Đo đúng kích thước giúp lựa chọn hoặc cắt lỗ trên đế dán phù hợp, tránh để khoảng hở quá lớn khiến chất thải tiếp xúc với da.

• Nếu chưa biết cách đo hoặc nhận thấy kích thước thay đổi đáng kể, nên hỏi điều dưỡng chuyên chăm sóc hậu môn nhân tạo thay vì tự điều chỉnh tùy ý.

Rửa tay trước khi gắn túi mới

• Sau khi hoàn tất việc làm sạch, hãy rửa tay lại bằng xà phòng và nước sạch trước khi cầm túi hậu môn nhân tạo mới.

• Bước này giúp hạn chế đưa chất bẩn hoặc vi khuẩn từ túi cũ và quá trình vệ sinh sang hệ thống túi mới, góp phần chăm sóc hậu môn nhân tạo sạch sẽ và an toàn hơn.

Bước 6: Dùng bột bảo vệ da khi cần

Cân nhắc sử dụng bột bảo vệ da

• Bột bảo vệ da hậu môn nhân tạo, thường gọi là stoma powder, có thể được sử dụng khi vùng da quanh hậu môn nhân tạo bị ẩm, trầy xước hoặc kích ứng nhẹ. Đây là bước hỗ trợ và không phải ai cũng cần dùng trong mỗi lần thay túi hậu môn nhân tạo.

• Mục đích chính của sản phẩm là tạo lớp bảo vệ trên vùng da bị tổn thương và giúp bề mặt da phù hợp hơn để đế dán của túi hậu môn nhân tạo bám vào.

Rắc bột đúng vị trí

• Sau khi làm sạch và làm khô da, rắc một lượng nhỏ bột lên vùng da quanh hậu môn nhân tạo, tập trung vào khu vực bị ẩm hoặc kích ứng.

• Không rắc bột trực tiếp lên hậu môn nhân tạo. Sau khi rắc, dùng gạc hoặc khăn khô sạch nhẹ nhàng phủi phần bột dư để tránh tạo lớp bột quá dày.

Để da khô trước khi dán túi mới

• Chờ sản phẩm khô theo hướng dẫn trên bao bì trước khi gắn túi hậu môn nhân tạo mới. Không nên cố định đế dán khi bột hoặc da vẫn còn ẩm vì có thể làm giảm độ bám.

• Nếu sử dụng bột thường xuyên mà tình trạng đỏ, đau, rỉ dịch hoặc tổn thương da không cải thiện, nên trao đổi với bác sĩ hoặc điều dưỡng chuyên về chăm sóc hậu môn nhân tạo để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tăng lượng sản phẩm.

• Không tự ý sử dụng nhiều loại kem, thuốc mỡ hoặc sản phẩm dưỡng da dưới đế dán. Một số sản phẩm có thể làm giảm độ bám của hệ thống túi hoặc khiến tình trạng kích ứng khó kiểm soát.

Bước 7: Chuẩn bị túi mới vừa với hậu môn

Kiểm tra và chuẩn bị túi mới

• Trước khi thay túi hậu môn nhân tạo, kiểm tra túi mới và phần đế dán để bảo đảm không bị rách, biến dạng hoặc hư hỏng. Nếu sử dụng hệ thống có sẵn kích thước lỗ phù hợp, có thể dùng trực tiếp theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

• Với loại đế dán cần tự điều chỉnh, hãy đo kích thước hậu môn nhân tạo trước khi cắt. Điều này đặc biệt quan trọng trong thời gian đầu sau phẫu thuật vì kích thước hậu môn nhân tạo có thể thay đổi khi mô tiếp tục lành.

Cắt lỗ đế dán phù hợp

• Nếu cần cắt đế dán, sử dụng kéo sạch và sắc để tạo lỗ theo kích thước đã đo. Một số sản phẩm có sẵn vòng đánh dấu giúp việc cắt dễ dàng hơn.

• Lỗ trên đế dán nên vừa khít quanh hậu môn nhân tạo, không để khoảng hở lớn khiến chất thải tiếp xúc với da. Đồng thời, không cắt quá sát đến mức đế dán chèn ép hoặc cọ xát hậu môn nhân tạo.

• Không nên áp dụng một kích thước cố định cho tất cả mọi người. Hãy ưu tiên kích thước được bác sĩ hoặc điều dưỡng hướng dẫn dựa trên kích thước hậu môn nhân tạo thực tế.

Kiểm tra lại trước khi dán túi

• Đặt thử đế dán đã chuẩn bị gần hậu môn nhân tạo để kiểm tra độ vừa vặn trước khi bóc lớp bảo vệ keo. Nếu lỗ quá rộng hoặc quá chật, điều chỉnh lại trước khi gắn.

• Với người mới chăm sóc hậu môn nhân tạo, việc cắt đế dán có thể cần một vài lần thực hành mới thành thạo. Điều dưỡng chuyên về hậu môn nhân tạo có thể hướng dẫn cách đo, cắt và lựa chọn hệ thống túi phù hợp.

Tìm hỗ trợ khi gặp khó khăn

• Nếu túi liên tục bị rò rỉ, đế dán không bám, da quanh hậu môn nhân tạo bị kích ứng hoặc bạn không chắc cách cắt lỗ, nên liên hệ bác sĩ hoặc điều dưỡng thay vì tự thay đổi nhiều sản phẩm cùng lúc.

• Khi thay túi hậu môn nhân tạo đã trở thành một phần của sinh hoạt hằng ngày, thao tác sẽ thường nhanh và dễ hơn. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường về hậu môn nhân tạo hoặc vùng da xung quanh vẫn cần được nhân viên y tế đánh giá.

Bước 8: Có nên cho dầu vào túi?

Không tự ý cho dầu em bé vào túi

• Một số hướng dẫn cũ đề cập đến việc nhỏ vài giọt dầu em bé vào bên trong túi hậu môn nhân tạo để phân ít bám vào thành túi và dễ làm rỗng hơn. Tuy nhiên, đây không phải bước chăm sóc bắt buộc và không nên áp dụng cho mọi loại túi.

• Thành phần dầu có thể ảnh hưởng đến vật liệu của túi hoặc làm giảm độ bám của hệ thống nếu dầu tiếp xúc với phần đế dán. Vì vậy, trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào bên trong túi, hãy kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc hỏi điều dưỡng chuyên về chăm sóc hậu môn nhân tạo.

Ưu tiên sản phẩm được thiết kế cho túi hậu môn nhân tạo

• Nếu phân thường xuyên bám vào thành túi và gây khó khăn khi làm rỗng, có thể trao đổi với điều dưỡng về các sản phẩm chuyên dụng giúp giảm tình trạng phân bám.

• Không nhỏ dầu, kem hoặc các chất khác vào túi hậu môn nhân tạo nếu chưa chắc sản phẩm tương thích với loại túi đang sử dụng. Đây là cách đơn giản để tránh biến một mẹo nhỏ thành một vấn đề lớn trong quá trình thay túi hậu môn nhân tạo.

Nếu được nhân viên y tế hướng dẫn sử dụng

• Nếu sản phẩm được xác nhận là phù hợp, chỉ sử dụng lượng nhỏ theo đúng hướng dẫn. Có thể dùng dụng cụ nhỏ giọt sạch để kiểm soát lượng chất lỏng, tránh làm dây ra bên ngoài túi hoặc đế dán.

• Khi thấy túi bị rò rỉ, keo dán kém, da quanh hậu môn nhân tạo bị kích ứng hoặc có bất thường sau khi sử dụng sản phẩm, nên ngừng sử dụng và trao đổi với nhân viên y tế.

Bước 9: Dán đế túi kín quanh hậu môn

Đặt đế dán đúng vị trí

• Sau khi vùng da đã sạch và khô, đặt phần đế dán của túi hậu môn nhân tạo sao cho lỗ mở nằm chính giữa hậu môn nhân tạo. Đảm bảo đế không chèn ép hậu môn nhân tạo và không để khoảng hở lớn giữa lỗ mở với mô xung quanh.

• Nếu sử dụng hệ thống túi hai mảnh, thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất và dùng vòng đệm hoặc sản phẩm kết dính chuyên dụng nếu được bác sĩ, điều dưỡng hướng dẫn.

Ép đế dán từ trong ra ngoài

• Bắt đầu ấn nhẹ phần đế nằm phía dưới hậu môn nhân tạo, sau đó lần lượt miết sang hai bên và lên phía trên. Cách này giúp đế dán tiếp xúc đều với da.

• Dùng đầu ngón tay nhẹ nhàng miết từ khu vực gần hậu môn nhân tạo ra phía ngoài để loại bỏ các nếp gấp hoặc bọt khí. Đế dán phẳng và kín giúp giảm nguy cơ chất thải lọt vào dưới lớp dán.

Giữ đế dán để tăng độ bám

• Sau khi dán, đặt lòng bàn tay lên phần đế và giữ nhẹ trong khoảng 30–60 giây, hoặc theo thời gian được nhà sản xuất hướng dẫn. Hơi ấm từ bàn tay có thể hỗ trợ quá trình tạo độ bám của một số loại chất kết dính.

• Không kéo căng hoặc miết quá mạnh lên da. Khi thay túi hậu môn nhân tạo, thao tác nhẹ nhàng nhưng đều tay sẽ giúp hạn chế kích ứng vùng da quanh hậu môn nhân tạo.

Kiểm tra độ kín trước khi hoàn tất

• Sau khi cố định đế dán, kiểm tra toàn bộ mép đế để bảo đảm không có nếp nhăn, vùng bong lên hoặc khoảng hở. Nếu hệ thống được lắp không đúng, nguy cơ rò rỉ có thể tăng và chất thải tiếp xúc với da.

• Nếu túi thường xuyên rò rỉ dù đã dán đúng cách, hoặc vùng da quanh hậu môn nhân tạo liên tục bị kích ứng, nên trao đổi với điều dưỡng chuyên về chăm sóc hậu môn nhân tạo để kiểm tra kích thước lỗ mở và độ phù hợp của hệ thống túi.

Phần 2: Chuẩn bị dụng cụ thay túi hậu môn

Bước 1: Khi nào nên thay túi hậu môn nhân tạo?

Thời điểm thay túi phụ thuộc từng người

• Không có một lịch thay túi hậu môn nhân tạo cố định cho tất cả mọi người. Tần suất thay phụ thuộc vào loại túi, tình trạng da quanh hậu môn nhân tạo, lượng chất thải và độ bám của hệ thống dán.

• Với hệ thống một mảnh, túi và đế dán thường được thay cùng nhau. Với hệ thống hai mảnh, túi có thể được tháo và thay riêng, trong khi đế dán có thể được giữ lại lâu hơn nếu vẫn sạch, kín và bám tốt.

Theo dõi dấu hiệu cần thay túi

• Không nên chỉ dựa vào số ngày để quyết định khi nào thay túi hậu môn nhân tạo. Cần thay sớm nếu túi hoặc đế dán bị rò rỉ, bong mép, hư hỏng hoặc không còn tạo được lớp kín quanh hậu môn nhân tạo.

• Nếu xuất hiện ngứa, nóng rát, đau hoặc da quanh hậu môn nhân tạo bị đỏ do chất thải rò dưới đế dán, cần xử lý nguyên nhân thay vì tiếp tục sử dụng hệ thống đã không còn kín.

Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế

• Thời gian sử dụng đế dán và túi có thể khác nhau đáng kể giữa các sản phẩm. Vì vậy, hãy ưu tiên hướng dẫn của bác sĩ, điều dưỡng chuyên về chăm sóc hậu môn nhân tạo và nhà sản xuất loại túi bạn đang dùng.

• Không nên cố kéo dài thời gian sử dụng chỉ để giảm số lần thay túi hậu môn nhân tạo. Một hệ thống đã bị rò rỉ hoặc gây kích ứng da cần được xử lý kịp thời.

• Nếu bạn mới làm hậu môn nhân tạo, hãy ghi lại thời điểm thay túi, tình trạng da và các lần rò rỉ. Những thông tin này giúp điều dưỡng đánh giá liệu kích thước túi, đế dán hoặc lịch thay hiện tại có phù hợp hay không.

Bước 2: Chuẩn bị đủ dụng cụ thay túi

Chuẩn bị đầy đủ vật tư hậu môn nhân tạo

• Trước khi về nhà, điều dưỡng chuyên về hậu môn nhân tạo thường hướng dẫn người bệnh những vật tư cần thiết để thay túi hậu môn nhân tạo, cách sử dụng và nơi mua hoặc nhận thêm khi sắp hết.

• Tùy loại hệ thống đang sử dụng, vật tư có thể gồm túi hậu môn nhân tạo, đế dán, vòng đệm hoặc sản phẩm bảo vệ da và các dụng cụ vệ sinh cần thiết. Không phải ai cũng cần tất cả các sản phẩm này, vì vậy nên sử dụng theo hướng dẫn cá nhân từ nhân viên y tế.

Chủ động bổ sung vật tư trước khi hết

• Sau khi xuất viện, người bệnh thường phải chủ động theo dõi số lượng và đặt mua vật tư. Nên kiểm tra lượng túi và phụ kiện còn lại thường xuyên để tránh rơi vào tình trạng hết đồ khi cần thay.

• Có thể hỏi bệnh viện, điều dưỡng hoặc đơn vị cung cấp thiết bị y tế về cách đặt hàng và lịch giao hàng. Một số nhà cung cấp có dịch vụ giao vật tư chăm sóc hậu môn nhân tạo tận nhà.

Luôn có một lượng dự phòng hợp lý

• Nên duy trì lượng vật tư dự phòng phù hợp với tần suất thay túi hậu môn nhân tạo của bản thân. Khi đi xa, cũng nên mang thêm túi và các vật dụng cần thiết để xử lý tình huống rò rỉ hoặc phải thay túi ngoài dự kiến.

• Bảo quản vật tư ở nơi khô ráo, sạch sẽ và theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Kiểm tra bao bì trước khi sử dụng và không dùng sản phẩm đã hư hỏng hoặc có dấu hiệu bất thường.

Nhờ hỗ trợ khi chưa biết chọn vật tư

• Nếu túi thường xuyên rò rỉ, đế dán không vừa hoặc da quanh hậu môn nhân tạo liên tục kích ứng, không nên tự mua nhiều sản phẩm để thử cùng lúc. Điều dưỡng chuyên về chăm sóc hậu môn nhân tạo có thể giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hệ thống phù hợp hơn.

Bước 3: Chuẩn bị dụng cụ trước khi thay túi

Tạo không gian thuận tiện trước khi thay

• Trước khi thay túi hậu môn nhân tạo, nên mặc trang phục rộng rãi hoặc vén áo lên gọn gàng để quần áo không vướng vào vùng thao tác.

• Chọn nơi sạch, đủ ánh sáng và có bề mặt để đặt các vật dụng cần thiết. Sắp xếp mọi thứ trong tầm tay để không phải rời vị trí khi hậu môn nhân tạo đang được làm sạch hoặc chưa có túi mới.

Chuẩn bị túi và dụng cụ cần thiết

• Tùy hệ thống đang sử dụng, các vật dụng thường có thể gồm:

  • Túi hậu môn nhân tạo mới phù hợp với loại hệ thống đang dùng.

  • Khăn sạch hoặc gạc để làm sạch và thấm khô da.

  • Khăn hoặc sản phẩm vệ sinh da theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

  • Kéo sạch nếu cần điều chỉnh kích thước lỗ trên đế dán.

  • Thẻ đo và bút để xác định kích thước hậu môn nhân tạo khi cần.

  • Sản phẩm bảo vệ da như bột bảo vệ da nếu được hướng dẫn sử dụng.

  • Vòng đệm hoặc keo dán chuyên dụng dành cho hậu môn nhân tạo nếu hệ thống của bạn cần.

Kiểm tra dụng cụ trước khi bắt đầu

• Kiểm tra túi và các vật tư trước khi sử dụng, đặc biệt là bao bì, lớp keo và tình trạng của đế dán. Không sử dụng sản phẩm bị rách, biến dạng hoặc có dấu hiệu hư hỏng.

• Nếu cần cắt lỗ đế dán, nên đo hậu môn nhân tạo trước và chuẩn bị kích thước phù hợp. Lỗ quá rộng có thể khiến chất thải tiếp xúc với da, trong khi lỗ quá nhỏ có thể gây cọ xát.

Chuẩn bị đủ để quá trình thay diễn ra liền mạch

• Khi đã có đầy đủ dụng cụ trong tầm tay, quá trình chăm sóc hậu môn nhân tạo sẽ đơn giản và ít bị gián đoạn hơn. Đặc biệt với người mới sử dụng túi hậu môn nhân tạo, chuẩn bị trước giúp giảm căng thẳng và hạn chế thao tác vội vàng.

Chuẩn bị sẵn kích thước túi

Cắt sẵn lỗ đế dán khi phù hợp

• Nếu đã được bác sĩ hoặc điều dưỡng hướng dẫn và kích thước hậu môn nhân tạo tương đối ổn định, có thể cắt sẵn lỗ đế dán theo kích thước phù hợp. Cách này giúp rút ngắn thời gian mỗi lần thay túi hậu môn nhân tạo.

• Tuy nhiên, không nên sử dụng một kích thước cố định trong thời gian dài nếu hậu môn nhân tạo đang thay đổi kích thước. Hãy đo lại khi được hướng dẫn hoặc khi nhận thấy túi không còn vừa khít.

Hiểu cách thay với hệ thống hai mảnh

• Với hệ thống hai mảnh có túi tháo xả, phần túi có thể được thay riêng, trong khi đế dán được giữ lại theo thời gian sử dụng phù hợp với loại sản phẩm và tình trạng da.

• Không nên áp dụng máy móc lịch thay đế dán một hoặc hai lần mỗi tuần cho tất cả mọi người. Thời gian sử dụng thực tế phụ thuộc vào hướng dẫn của nhà sản xuất, độ kín của hệ thống và tình trạng da quanh hậu môn nhân tạo.

Lựa chọn thời điểm thuận tiện để thay túi

• Có thể thay túi hậu môn nhân tạo khi cần, đặc biệt khi túi bị rò rỉ, bong đế dán, hư hỏng hoặc không còn kín.

• Nhiều người lựa chọn thay túi sau khi đi tiêu vì lúc này túi đã được làm rỗng, giúp quá trình vệ sinh và gắn túi mới thuận tiện hơn.

• Quan trọng nhất là xây dựng lịch thay phù hợp với cơ thể và hệ thống túi đang sử dụng. Khi chăm sóc hậu môn nhân tạo, nếu túi thường xuyên rò rỉ hoặc da bị kích ứng, nên trao đổi với điều dưỡng chuyên khoa để điều chỉnh kích thước và cách sử dụng.

Nguồn tham khảo

1. Wound, Ostomy and Continence Nurses Society. Clinical Guideline: Management of the Adult Patient with a Fecal or Urinary Ostomy. Mount Laurel, NJ: WOCN Society; 2017.
2. American Cancer Society. Colostomy Care: Emptying and Changing the Pouching System. Atlanta, GA: American Cancer Society; cập nhật 2025.
3. United Ostomy Associations of America. How to Change Your Ostomy Pouch. Kennebunk, ME: United Ostomy Associations of America; 2018.
4. Chelsea and Westminster Hospital NHS Foundation Trust. Care of Your Colostomy. London: Chelsea and Westminster Hospital NHS Foundation Trust; cập nhật 2026.
5. Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust. Stoma Care. Cambridge: Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust; cập nhật 2026.
6. Northern Lincolnshire and Goole NHS Foundation Trust. Stoma Care. Scunthorpe: Northern Lincolnshire and Goole NHS Foundation Trust; cập nhật 2024.
7. United Ostomy Associations of America. Types of Ostomy Pouching Systems: One-Piece, Two-Piece & Accessories. Kennebunk, ME: United Ostomy Associations of America; cập nhật 2026.
8. Wound, Ostomy and Continence Nurses Society. WOCN Advanced Ostomy Care Program. Mount Laurel, NJ: WOCN Society; cập nhật 2026.

Biên tập nội dung: Lesley Collins Tran.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Amelia Wilson.