Tình trạng nứt kẽ hậu môn sau sinh thường gây đau rát, chảy máu mỗi khi đi đại tiện do táo bón hoặc co thắt cơ vòng. Áp dụng các phương pháp chữa n...
Cách đi cầu đứng an toàn vệ sinh: 5 bước khi dùng toilet công cộng
Nếu từng ngại ngồi lên bồn cầu ở nhà vệ sinh công cộng vì ghế lạnh, bẩn hoặc không đảm bảo vệ sinh, bạn có thể đã nghĩ đến việc đi cầu đứng hay đi vệ sinh đứng. Tuy nhiên, thực hiện không đúng tư thế có thể khiến phân hoặc nước bắn ra ngoài, gây mất vệ sinh và khó chịu.
Về mặt sinh lý, tư thế ngồi xổm hoặc tư thế gần với ngồi xổm thường giúp góc giữa trực tràng và hậu môn thuận lợi hơn cho quá trình đi đại tiện. Vì vậy, thay vì cố gắng đi đại tiện đứng theo nghĩa đứng thẳng hoàn toàn, chuyên gia khuyến nghị hiểu đúng cách chuyển trọng tâm sang tư thế ngồi xổm khi đi vệ sinh, đồng thời giữ cơ thể ổn định để hạn chế dây bẩn.
Bài viết này, Tiptory sẽ giúp bạn hiểu cách đi cầu đứng an toàn hơn, lý do một số người lựa chọn tư thế này trong nhà vệ sinh công cộng, đâu là tư thế đi đại tiện dễ dàng, và những cách đơn giản giúp đi đại tiện nhanh, dễ hơn và ít phải rặn.
Có thể đi cầu đứng không?
Có thể đi cầu đứng, nhưng không phải tư thế tối ưu
-
Về mặt cơ học, bạn có thể đi đại tiện đứng hoặc không ngồi trực tiếp lên bồn cầu. Tuy nhiên, đứng thẳng hoàn toàn khiến tư thế thải phân kém tự nhiên hơn và dễ làm phân rơi hoặc bắn ra ngoài.
-
Nếu đang ở nhà vệ sinh công cộng và không muốn tiếp xúc với bệ ngồi, cách phù hợp hơn là chuyển sang tư thế ngồi xổm khi đi vệ sinh, thay vì cố giữ cơ thể đứng thẳng.
-
Nghiên cứu về sinh lý đại tiện cho thấy tư thế ngồi xổm làm góc hậu môn-trực tràng rộng hơn so với ngồi thông thường, từ đó có thể giúp đường thoát phân thẳng hơn và giảm nhu cầu rặn.
Cách đi vệ sinh ở tư thế xổm an toàn hơn
-
Đặt hai chân vững trên sàn
-
Đứng đối diện bồn cầu, hai chân mở vừa phải và giữ trọng tâm ổn định.
-
Không nên cố giữ tư thế chênh vênh hoặc chỉ đứng bằng mũi chân vì có thể mất thăng bằng.
-
-
Hạ người xuống tư thế gần ngồi xổm
-
Gập đầu gối và hông để hạ thấp cơ thể, đồng thời tránh để mông tiếp xúc trực tiếp với bệ toilet.
-
Nếu cần, có thể hơi nghiêng thân về phía trước để giữ thăng bằng.
-
Tư thế này gần với cơ chế đi đại tiện ngồi xổm, vốn giúp tăng độ gập của khớp hông và thay đổi góc hậu môn-trực tràng.
-
-
Thả lỏng bụng và cơ hậu môn
-
Hít thở bình thường, để bụng được giãn tự nhiên thay vì liên tục gồng cơ bụng.
-
Thả lỏng vùng hậu môn và sàn chậu, tránh nín thở hoặc rặn quá mạnh.
-
Mục tiêu của tư thế đi đại tiện đúng là tạo điều kiện để phân thoát ra với lực rặn vừa phải, không phải cố ép phân ra thật nhanh.
-
-
Có thể chống khuỷu tay lên đùi
-
Khi đã hạ người xuống, đặt nhẹ khuỷu tay lên đùi có thể giúp cơ thể ổn định hơn.
-
Không dồn toàn bộ trọng lượng lên đầu gối hoặc cố giữ tư thế nếu cảm thấy đau, chóng mặt hay mất thăng bằng.
-
Tư thế ngồi xổm thường thuận lợi hơn đứng thẳng
-
Các nghiên cứu về tư thế đại tiện cho thấy mức độ gập hông cao hơn khi ngồi xổm có liên quan đến góc hậu môn-trực tràng rộng hơn và có thể giảm lực rặn cần thiết.
-
Tuy nhiên, bằng chứng không có nghĩa mọi người đều phải đi vệ sinh đứng hoặc ngồi xổm. Một nghiên cứu thử nghiệm gần đây cho thấy việc thay đổi tư thế bằng ghế kê chân không phải lúc nào cũng cải thiện đáng kể khả năng tống phân ở người bị táo bón.
-
Vì vậy, nếu bồn cầu sạch và phù hợp, ngồi trên bồn cầu với tư thế thoải mái vẫn là lựa chọn đơn giản và an toàn đối với đa số người.
Nếu khó đi đại tiện, đừng chỉ thay đổi tư thế
-
Táo bón hoặc cảm giác đi không hết có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, không chỉ do tư thế.
-
Nếu thường xuyên phải rặn mạnh, đau khi đi ngoài, có máu trong phân hoặc tình trạng táo bón kéo dài, nên trao đổi với bác sĩ thay vì phụ thuộc vào cách đi cầu đứng.
-
Một số nghiên cứu cho thấy tư thế gập thân về phía trước cũng có thể hỗ trợ quá trình đại tiện ở những người gặp khó khăn khi tống phân.
Phần 1: Hướng dẫn đi cầu đứng đúng cách
Bước 1: Chọn buồng vệ sinh phù hợp để đi cầu
Ưu tiên buồng có khóa và đủ riêng tư
-
Khi cần đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hoặc đi đại tiện trong nhà vệ sinh công cộng, hãy chọn buồng có khóa hoạt động tốt. Điều này giúp bạn tránh bị người khác mở cửa hoặc làm gián đoạn khi đang đi vệ sinh.
-
Nếu có nhiều buồng để lựa chọn, ưu tiên nơi sạch sẽ, khô ráo, có giấy vệ sinh và khóa cửa còn chắc chắn. Nghiên cứu cho thấy sự sạch sẽ và riêng tư là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cách mọi người sử dụng nhà vệ sinh công cộng.
Chọn vị trí phù hợp nếu muốn hạn chế tiếp xúc với người khác
-
Nếu bạn ngại người qua lại hoặc cảm thấy khó đi đại tiện ở nơi công cộng, có thể chọn nhà vệ sinh nằm xa sảnh, cửa ra vào hoặc khu vực đông người.
-
Tuy nhiên, không nên mặc định rằng buồng gần cửa luôn sạch hơn các buồng khác. Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định quy luật này áp dụng cho mọi nhà vệ sinh. Tình trạng vệ sinh phụ thuộc nhiều hơn vào lượng người sử dụng, lịch vệ sinh và chất lượng quản lý.
-
Một nghiên cứu đánh giá vệ sinh nhà vệ sinh công cộng cho thấy mức độ nhiễm bẩn có thể khác nhau đáng kể giữa các khu vực và thời điểm trong ngày. Vì vậy, quan sát thực tế trước khi chọn buồng vẫn là cách đơn giản và đáng tin cậy hơn.
Nếu không muốn ngồi trực tiếp lên bồn cầu
-
Với người có nhu cầu đi cầu đứng vì lo ngại bề mặt bồn cầu, hãy kiểm tra nhanh bệ ngồi trước khi sử dụng.
-
Nếu bệ sạch và bạn cảm thấy an toàn, ngồi đúng tư thế thường ổn định hơn so với cố giữ cơ thể ở tư thế đứng hoặc ngồi xổm trên bồn cầu.
-
Nếu vẫn muốn tránh tiếp xúc với bệ, hãy giữ hai chân chắc trên sàn và hạ người xuống tư thế gần ngồi xổm, thay vì đứng thẳng hoàn toàn. Cách này giúp bạn kiểm soát cơ thể tốt hơn khi đi đại tiện đứng.
Đừng cố nhịn đại tiện chỉ vì nhà vệ sinh không thoải mái
-
Cảm giác ngại bẩn, thiếu riêng tư hoặc sợ người khác nghe thấy có thể khiến một số người hạn chế sử dụng nhà vệ sinh công cộng. Một nghiên cứu trên 6.004 phụ nữ cho thấy 26% hạn chế sử dụng nhà vệ sinh công cộng thường xuyên hoặc hầu như luôn luôn; nhóm này cũng có xu hướng sử dụng tư thế không ngồi và nhịn tiểu nhiều hơn.
-
Vì vậy, nếu có nhu cầu đi đại tiện, ưu tiên tìm một nhà vệ sinh sạch, riêng tư và an toàn thay vì cố nhịn quá lâu.
Tạo cảm giác riêng tư khi đi vệ sinh
-
Nếu đang ở nhà người quen và lo người khác nghe thấy âm thanh trong phòng vệ sinh, bạn không cần quá căng thẳng. Những âm thanh khi đại tiện là hoàn toàn bình thường.
-
Có thể đóng kín cửa, kiểm tra khóa và thực hiện thói quen vệ sinh cá nhân như bình thường. Không nên cố rặn hoặc kéo dài thời gian đi vệ sinh đứng chỉ để che giấu âm thanh.
-
Nếu cần, mở vòi nước trong thời gian ngắn có thể tạo thêm âm thanh nền, nhưng đây chỉ là mẹo giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn, không phải yêu cầu cần thiết về mặt sức khỏe.
Ưu tiên vệ sinh tay sau khi đi đại tiện
-
Dù chọn đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hay ngồi trên bồn cầu, bước quan trọng nhất sau khi sử dụng nhà vệ sinh là rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước.
-
Các nghiên cứu về nhà vệ sinh công cộng cho thấy nhiều bề mặt như tay nắm cửa, vòi nước và các vị trí thường xuyên chạm vào có thể bị tái nhiễm vi sinh vật. Vì vậy, tránh tiếp xúc không cần thiết với bề mặt bẩn và rửa tay sau khi đi vệ sinh vẫn là biện pháp thiết thực hơn việc chỉ tập trung vào tư thế đi đại tiện đứng.

Bước 2: Chuẩn bị giấy trước khi đi cầu
Kiểm tra giấy vệ sinh trước khi sử dụng
-
Trước khi đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hoặc đi đại tiện trong nhà vệ sinh công cộng, hãy kiểm tra xem buồng vệ sinh có đủ giấy và giấy có nằm trong tầm với hay không.
-
Nếu giấy hết hoặc đặt quá xa, nên đổi sang buồng khác để tránh rơi vào tình huống khó xử khi đang đi đại tiện.
Có thể lót một lớp giấy mỏng để hạn chế nước bắn
-
Nếu sử dụng bồn cầu và lo ngại nước bắn ngược khi phân rơi xuống, có thể đặt một vài lớp giấy vệ sinh lên mặt nước trước khi đi đại tiện.
-
Cách này có thể giúp giảm tiếng động và cảm giác nước bắn, nhưng không nên dùng quá nhiều giấy vì có thể làm tăng nguy cơ tắc bồn cầu.
-
Với người thực hiện đi đại tiện đứng, việc giữ cơ thể ổn định và kiểm soát vị trí thải phân vẫn quan trọng hơn việc phụ thuộc vào lớp giấy trong bồn cầu.
Mang theo khăn giấy hoặc khăn ướt khi cần
-
Một gói khăn ướt nhỏ có thể hữu ích khi bạn cần vệ sinh nhanh sau khi đi vệ sinh đứng hoặc trong trường hợp chất thải vô tình rơi ra ngoài bồn cầu.
-
Nếu sử dụng khăn ướt, ưu tiên loại không chứa hương liệu mạnh và không xả trực tiếp xuống bồn cầu, trừ khi sản phẩm được nhà sản xuất xác nhận có thể xả.
-
Có thể mang thêm khăn giấy hoặc khăn giấy khô để lau các bề mặt bị bẩn. Sau đó, bỏ chúng vào đúng nơi quy định.
Chọn trang phục dễ thao tác
-
Nếu biết trước mình có thể phải đi cầu đứng trong nhà vệ sinh công cộng, nên chọn trang phục dễ kéo lên hoặc điều chỉnh mà không làm mất thăng bằng.
-
Với váy hoặc trang phục rộng, cần giữ phần vải gọn gàng để tránh tiếp xúc với bồn cầu hoặc sàn nhà.
-
Với quần dài, nên kéo quần xuống vừa đủ và giữ gọn phần ống quần để tránh chạm sàn hoặc bị bẩn.
-
Không nên mặc trang phục quá bó hoặc khó điều chỉnh nếu bạn dự đoán sẽ phải sử dụng tư thế đi đại tiện không ngồi.
Ưu tiên an toàn thay vì cố giữ tư thế đứng
-
Nếu buồng vệ sinh quá chật, sàn ướt hoặc bạn cảm thấy mất thăng bằng, không nên cố đi đại tiện đứng chỉ để tránh tiếp xúc với bệ toilet.
-
Đứng hoặc ngồi xổm không ổn định có thể làm tăng nguy cơ trượt ngã. Nếu bồn cầu sạch và an toàn, ngồi đúng tư thế thường là lựa chọn ổn định hơn.
-
Mục tiêu quan trọng nhất khi đi vệ sinh đứng không phải là giữ đúng một tư thế bằng mọi giá, mà là đi đại tiện an toàn, sạch sẽ và thoải mái.

Bước 3: Ngồi xổm giúp đi đại tiện dễ hơn
Hạ người vào tư thế ngồi xổm, thay vì đứng thẳng
-
Nếu buộc phải đi cầu đứng hoặc đi vệ sinh đứng trong nhà vệ sinh công cộng, thực tế bạn nên hạ người xuống tư thế gần ngồi xổm, thay vì đứng thẳng hoàn toàn.
-
Tư thế này giúp cơ thể ổn định hơn và dễ kiểm soát hướng đại tiện, từ đó giảm nguy cơ chất thải rơi ra ngoài bồn cầu.
-
Một nghiên cứu về sinh lý đại tiện cho thấy tư thế ngồi xổm làm góc hậu môn-trực tràng rộng hơn so với tư thế ngồi thông thường. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ thực hiện trên 6 người khỏe mạnh, vì vậy không nên xem đây là bằng chứng cho thấy ngồi xổm luôn tốt hơn đối với mọi người.
Thực hiện từng bước để giữ cơ thể vững
-
Đặt hai bàn chân chắc trên sàn
-
Đứng ở vị trí phù hợp trước bồn cầu, hai chân mở vừa phải.
-
Giữ toàn bộ bàn chân tiếp xúc với sàn để tạo điểm tựa.
-
Không nên đứng trên thành bồn cầu hoặc bệ ngồi vì có nguy cơ trượt ngã và gây chấn thương.
-
-
Gập đầu gối và hơi nghiêng người về phía trước
-
Từ tư thế đứng, từ từ hạ thấp cơ thể bằng cách gập đầu gối và hông.
-
Hơi nghiêng thân về phía trước giúp trọng tâm ổn định hơn.
-
Nếu cần, có thể đặt khuỷu tay nhẹ lên đùi để hỗ trợ giữ thăng bằng.
-
-
Hạ thấp hông đến tư thế gần ngồi xổm
-
Mục tiêu là đưa hông xuống thấp nhưng vẫn giữ bàn chân vững trên sàn.
-
Nếu có thể đưa đầu gối cao hơn một chút so với hông mà vẫn thấy thoải mái, tư thế này có thể tạo độ gập hông lớn hơn.
-
Không cần cố ép cơ thể xuống quá sâu nếu đầu gối, hông hoặc lưng bị đau.
-
Thả lỏng thay vì cố rặn mạnh
-
Khi bắt đầu đi đại tiện, hãy hít thở bình thường và cố gắng thả lỏng vùng bụng, hậu môn và sàn chậu.
-
Khi thở ra, có thể để bụng giãn tự nhiên và tạo lực nhẹ từ cơ bụng để hỗ trợ tống phân. Không nên nín thở hoặc rặn mạnh liên tục.
-
Tư thế ngồi xổm có thể làm thay đổi góc hậu môn-trực tràng theo hướng thuận lợi hơn cho việc tống phân. Một số nghiên cứu sinh lý học ghi nhận tư thế này có thể giúp giảm nhu cầu rặn, nhưng bằng chứng hiện có vẫn chưa đủ để khẳng định đây là tư thế tối ưu cho tất cả mọi người.
Không cố giữ tư thế nếu thấy mất thăng bằng
-
Nếu sàn nhà vệ sinh ướt, trơn hoặc bạn cảm thấy chân run, chóng mặt hay không thể giữ cơ thể ổn định, hãy dừng lại.
-
Đặc biệt, không nên cố đi đại tiện đứng bằng cách ngồi xổm trên thành hoặc bệ bồn cầu. Nguy cơ té ngã trong trường hợp này đáng lo ngại hơn lợi ích của việc tránh tiếp xúc với bệ ngồi.
-
Nếu bồn cầu sạch và an toàn, ngồi trực tiếp trên bệ vẫn là lựa chọn ổn định và phù hợp với đa số người.
Nếu thường xuyên khó đi ngoài, hãy tìm nguyên nhân
-
Tư thế chỉ là một phần của quá trình đại tiện. Táo bón còn có thể liên quan đến phân cứng, ít chất xơ, thiếu nước, ít vận động hoặc rối loạn chức năng sàn chậu.
-
Nếu thường xuyên phải rặn mạnh, đau khi đi ngoài, cảm giác đi không hết hoặc có máu trong phân, không nên chỉ dựa vào cách đi vệ sinh đứng để giải quyết vấn đề. Đây có thể là dấu hiệu cần được đánh giá y tế.
-
Với người bị táo bón, chuyên gia thường khuyến nghị uống đủ nước, tăng chất xơ phù hợp, vận động thường xuyên và không trì hoãn khi cơ thể có nhu cầu đi đại tiện.

Bước 4: Vệ sinh đúng cách sau khi đi đại tiện
Lau sạch nhẹ nhàng sau khi đi vệ sinh
-
Sau khi đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hoặc ngồi xổm, bạn có thể khó kiểm soát chính xác vị trí phân hơn. Vì vậy, hãy dành thời gian làm sạch vùng hậu môn thay vì lau qua loa.
-
Dùng giấy vệ sinh mềm và lau nhẹ nhàng cho đến khi sạch. Không cần chà xát mạnh hoặc lau quá nhiều lần vì ma sát có thể gây kích ứng da quanh hậu môn. Khuyến cáo chăm sóc da vùng hậu môn cũng nhấn mạnh việc vệ sinh nhẹ nhàng và tránh lau quá mức.
Lau từ trước ra sau khi phù hợp
-
Với nữ giới, nên lau từ trước ra sau, tức là theo hướng từ vùng sinh dục về phía hậu môn. Cách này giúp hạn chế đưa vi khuẩn từ phân về phía niệu đạo và âm đạo, đồng thời được NHS khuyến nghị để giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu.
-
Với nam giới, hướng lau có thể linh hoạt hơn tùy vị trí và cách vệ sinh. Điều quan trọng là tránh kéo chất bẩn từ vùng hậu môn sang các vùng da sạch.
Dùng nước hoặc giấy ẩm khi giấy khô chưa đủ sạch
-
Nếu giấy vệ sinh không làm sạch hoàn toàn, có thể làm ẩm nhẹ một ít giấy hoặc sử dụng khăn giấy ẩm phù hợp để lau lại.
-
Sau khi vệ sinh bằng nước hoặc giấy ẩm, nên thấm khô nhẹ nhàng thay vì chà xát. Giữ vùng da quanh hậu môn sạch và khô giúp hạn chế kích ứng.
-
Nếu thường xuyên bị ngứa, rát hoặc kích ứng quanh hậu môn, không nên tăng số lần lau hoặc sử dụng nhiều sản phẩm làm sạch. Vệ sinh quá mức có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ của da.
Cẩn thận khi sử dụng khăn ướt
-
Nếu mang theo khăn ướt khi đi đại tiện đứng, hãy ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ, không có mùi thơm hoặc các thành phần dễ gây kích ứng.
-
Không nên sử dụng khăn ướt có cồn hoặc chất tẩy rửa mạnh cho vùng hậu môn nếu không cần thiết. Da ở khu vực này khá nhạy cảm và việc tiếp xúc lặp lại với chất làm sạch có thể gây khô hoặc kích ứng.
-
Khăn ướt chỉ hỗ trợ làm sạch; không thay thế hoàn toàn việc rửa bằng nước khi điều kiện cho phép.
Nếu phân dính lên da, hãy làm sạch sớm
-
Trong trường hợp đi vệ sinh đứng khiến phân dính vào vùng da xung quanh hậu môn hoặc các vị trí khác, hãy làm sạch càng sớm càng tốt.
-
Có thể dùng nước để rửa sạch trước, sau đó lau hoặc thấm khô nhẹ nhàng. Không cần dùng chất sát khuẩn mạnh trực tiếp lên vùng da này.
-
Nếu tình trạng dính phân xảy ra thường xuyên, hãy xem lại tư thế đi đại tiện, khoảng cách với bồn cầu và khả năng kiểm soát cơ thể thay vì chỉ tăng lượng giấy sử dụng.
Rửa tay sau khi vệ sinh
-
Sau khi lau và chỉnh sửa quần áo, hãy rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 20 giây. Đây là bước quan trọng để loại bỏ vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh có thể truyền từ phân sang tay.
-
Nếu không có xà phòng và nước, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa ít nhất 60% cồn. Tuy nhiên, khi tay nhìn thấy rõ chất bẩn, rửa bằng xà phòng và nước vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.
Không cần lau đến mức gây đau rát
-
Mục tiêu của việc vệ sinh sau đi đại tiện là sạch nhưng không làm tổn thương da. Nếu vùng hậu môn thường xuyên đau, rát, ngứa, chảy máu hoặc có cảm giác khó chịu kéo dài, nên ngừng các sản phẩm dễ gây kích ứng và trao đổi với nhân viên y tế.
-
Một quy trình đơn giản là: đi đại tiện → lau nhẹ → làm sạch thêm bằng nước hoặc giấy ẩm nếu cần → thấm khô → rửa tay. Đây là cách thực tế và an toàn hơn việc cố gắng lau thật nhiều lần.

Bước 5: Dọn sạch và rửa tay sau khi đi vệ sinh
Kiểm tra và làm sạch khu vực xung quanh bồn cầu
-
Sau khi đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hoặc ngồi xổm, hãy kiểm tra nhanh bồn cầu và khu vực xung quanh để phát hiện nước hoặc chất thải bị bắn ra ngoài.
-
Nếu có vết bẩn, dùng giấy vệ sinh, khăn giấy hoặc khăn lau phù hợp để làm sạch ngay. Việc này giúp giữ nhà vệ sinh sạch sẽ và hạn chế người sử dụng tiếp theo tiếp xúc với chất thải.
-
Nếu bệ ngồi bị dính chất bẩn, hãy lau sạch trước khi rời khỏi buồng vệ sinh. Không nên để lại chất thải trên bệ hoặc sàn nhà.
Bỏ giấy và vật dụng vệ sinh đúng cách
-
Giấy vệ sinh có thể được xả xuống bồn cầu nếu hệ thống thoát nước của nhà vệ sinh cho phép.
-
Với khăn ướt, khăn lau vệ sinh hoặc giấy dày, hãy làm theo hướng dẫn trên bao bì. Nếu không được thiết kế để xả xuống bồn cầu, nên bỏ vào thùng rác.
-
Nếu sử dụng giấy lót bệ ngồi, hãy xử lý theo hướng dẫn của nhà vệ sinh thay vì cố xả một lượng lớn giấy cùng lúc.
Rửa tay bằng xà phòng sau khi đi đại tiện
-
Sau khi đi đại tiện, dù bạn ngồi, ngồi xổm hay đi đại tiện đứng, hãy rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây. CDC khuyến nghị rửa tay sau khi sử dụng nhà vệ sinh vì đây là thời điểm có nguy cơ tay tiếp xúc với vi sinh vật từ phân.
-
Thực hiện theo các bước:
-
Làm ướt tay dưới vòi nước sạch.
-
Cho đủ xà phòng và xoa đều lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay và dưới móng.
-
Chà tay ít nhất 20 giây.
-
Rửa sạch dưới vòi nước.
-
Lau khô bằng khăn sạch dùng một lần hoặc máy sấy tay.
-
Dùng dung dịch sát khuẩn khi không có nước và xà phòng
-
Nếu nhà vệ sinh không có bồn rửa hoặc không có xà phòng, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa ít nhất 60% cồn.
-
Tuy nhiên, nếu tay nhìn thấy rõ chất bẩn hoặc dính phân sau khi đi vệ sinh đứng, nên tìm nơi có nước và xà phòng để rửa tay. Dung dịch sát khuẩn không thay thế hoàn toàn việc rửa tay trong trường hợp tay bị bẩn rõ ràng.
Kiểm tra lần cuối trước khi rời nhà vệ sinh
-
Sau khi lau sạch cơ thể, kiểm tra nhanh bệ ngồi, sàn và khu vực xung quanh bồn cầu.
-
Đảm bảo không còn giấy hoặc chất thải nằm ngoài bồn cầu và đã bỏ rác đúng nơi quy định.
-
Một quy trình đơn giản có thể ghi nhớ là: đi đại tiện → kiểm tra và dọn sạch → bỏ rác đúng cách → rửa tay ít nhất 20 giây. Dù lựa chọn cách đi cầu đứng vì lý do riêng tư hay vệ sinh, bước làm sạch sau đó vẫn quan trọng không kém tư thế đi đại tiện.

Phần 2: Lý do nên đi đại tiện đứng
Lý do 1: Đừng quá lo về vi khuẩn nhà vệ sinh
Nhà vệ sinh công cộng có vi khuẩn, nhưng không cần quá sợ hãi
-
Lo lắng về vi khuẩn khi đi vệ sinh đứng, đi cầu đứng hoặc sử dụng nhà vệ sinh công cộng là điều khá phổ biến. Tuy nhiên, việc có vi khuẩn trên các bề mặt không đồng nghĩa với việc bạn chắc chắn sẽ mắc bệnh.
-
Nghiên cứu cho thấy nhà vệ sinh công cộng có thể chứa nhiều loại vi khuẩn và virus trên bề mặt, đặc biệt ở những vị trí thường xuyên tiếp xúc. Tuy vậy, một tổng quan hệ thống 38 nghiên cứu cho thấy số ca bệnh thực tế được xác định có nguồn lây từ nhà vệ sinh công cộng là khá ít. Vệ sinh tay, làm sạch bề mặt và duy trì nhà vệ sinh tốt có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.
Tập trung vào những việc thực sự giúp giảm nguy cơ
-
Thay vì quá lo lắng về việc đi đại tiện đứng có thể tiếp xúc với vi khuẩn, hãy tập trung vào những biện pháp vệ sinh đơn giản nhưng hiệu quả:
-
Rửa tay bằng xà phòng và nước sau khi sử dụng nhà vệ sinh.
-
Hạn chế chạm tay lên mặt, mắt, mũi và miệng khi chưa rửa tay.
-
Làm sạch chất thải hoặc nước bắn ra ngoài trước khi rời buồng vệ sinh.
-
Giữ điện thoại, ví và các vật dụng cá nhân tránh xa những bề mặt có thể bị nhiễm bẩn.
-
-
CDC khuyến nghị rửa tay sau khi sử dụng nhà vệ sinh vì đây là một trong những thời điểm quan trọng giúp hạn chế sự lây lan của vi khuẩn và virus.
Không cần ám ảnh về việc phải tránh mọi bề mặt
-
Vi khuẩn không chỉ xuất hiện trong nhà vệ sinh. Chúng cũng tồn tại trên nhiều bề mặt thường xuyên được chạm vào trong sinh hoạt hằng ngày.
-
Nghiên cứu về hệ vi sinh trên nhà vệ sinh công cộng cho thấy các bề mặt có thể chứa nhiều nhóm vi sinh vật có nguồn gốc từ da người, đất và đường tiêu hóa. Điều này cho thấy việc tiếp xúc với vi sinh vật trong môi trường là khó tránh hoàn toàn.
-
Vì vậy, nếu bạn chọn đi vệ sinh đứng vì không muốn ngồi trực tiếp lên bệ toilet, hãy xem đây là một lựa chọn cá nhân về cảm giác sạch sẽ, chứ không nên nghĩ rằng nó loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn.
Đừng cố nhịn đại tiện chỉ vì sợ nhà vệ sinh công cộng
-
Nếu có nhu cầu đi đại tiện, việc tìm một buồng vệ sinh sạch, có khóa và sử dụng đúng cách thường thực tế hơn việc cố nhịn chỉ vì lo nhiễm khuẩn.
-
Nếu bạn cần đi cầu đứng vì không muốn chạm vào bệ toilet, hãy ưu tiên giữ cơ thể ổn định, tránh để da hoặc quần áo tiếp xúc với bề mặt bẩn và vệ sinh tay sau đó.
-
Mục tiêu không phải là tạo ra một môi trường hoàn toàn vô khuẩn, điều gần như không thể trong đời sống hằng ngày, mà là giảm những tiếp xúc không cần thiết và duy trì vệ sinh đúng cách.
Nếu lo lắng về nhà vệ sinh khiến bạn căng thẳng, hãy điều chỉnh phản ứng của cơ thể
-
Khi cảm thấy căng thẳng trước hoặc trong lúc đi vệ sinh đứng, hãy thử hít vào chậm bằng mũi, thở ra từ từ và thả lỏng vai, bụng.
-
Có thể thực hiện vài chu kỳ hít thở chậm trước khi sử dụng nhà vệ sinh. Mục tiêu là giảm sự căng thẳng tức thời, không phải cố kiểm soát hoàn toàn cảm giác lo lắng.
-
Nếu nỗi sợ vi khuẩn hoặc nhà vệ sinh công cộng khiến bạn thường xuyên nhịn đại tiện, né tránh ra ngoài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.
Nhớ rằng vệ sinh tay quan trọng hơn việc ám ảnh về tư thế đi đại tiện
-
Dù bạn đi cầu đứng, ngồi xổm hay ngồi trên bồn cầu, nguy cơ tiếp xúc với vi sinh vật không thể bằng 0.
-
Điều quan trọng nhất sau khi đi đại tiện là rửa tay đúng cách. Nếu không có nước và xà phòng, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay chứa ít nhất 60% cồn; tuy nhiên, xà phòng và nước vẫn là lựa chọn phù hợp khi tay nhìn thấy rõ chất bẩn.
-
Nói đơn giản: đừng biến nhà vệ sinh thành “khu vực nguy hiểm”, nhưng cũng đừng xem nhẹ vệ sinh tay. Một vài thói quen đúng sẽ bảo vệ bạn tốt hơn việc quá lo lắng về từng vi khuẩn trên bệ toilet.

Lý do 2: Đứng không giúp đi đại tiện nhanh hơn
Đứng không được chứng minh là giúp đi ngoài nhanh hơn
-
Một số người cho rằng đi cầu đứng hoặc đi vệ sinh đứng giúp kéo giãn đường tiêu hóa và kích thích nhu động ruột. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện có không ủng hộ nhận định này.
-
Một nghiên cứu về tư thế cơ thể cho thấy việc thay đổi tư thế giữa ngồi, đứng và nằm có thể kích thích nhu động đại tràng tốt hơn so với việc chỉ duy trì một tư thế. Điều này cho thấy vận động và thay đổi tư thế có thể quan trọng hơn việc cố định ở tư thế đứng.
-
Một nghiên cứu khác cũng không ghi nhận tư thế đứng giúp thời gian bắt đầu đại tiện nhanh hơn. Vì vậy, chưa có cơ sở để khẳng định đi đại tiện đứng là cách giúp phân ra nhanh hơn.
Tư thế ngồi hoặc ngồi xổm thường phù hợp hơn khi đi đại tiện
-
Khi đi đại tiện, tư thế có thể ảnh hưởng đến góc giữa trực tràng và hậu môn. Tư thế ngồi xổm làm tăng độ gập hông và có thể giúp đường thoát phân thuận lợi hơn.
-
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bạn phải đi vệ sinh đứng hay ngồi xổm mỗi khi đi ngoài. Nếu bồn cầu sạch và an toàn, tư thế ngồi thoải mái thường đơn giản và ổn định hơn.
-
Một số nghiên cứu cho thấy thay đổi tư thế bằng ghế kê chân có thể giúp một số người giảm cảm giác khó tống phân, nhưng hiệu quả không đồng nhất ở tất cả người bị táo bón.
Nếu khó đi ngoài, hãy xem xét nguyên nhân thay vì chỉ đổi tư thế
-
Nếu bạn thường xuyên phải rặn, mất nhiều thời gian trong nhà vệ sinh hoặc có cảm giác phân vẫn còn dù đã đi ngoài, vấn đề có thể không nằm ở tư thế.
-
Táo bón có thể liên quan đến phân cứng, chế độ ăn ít chất xơ, uống không đủ nước, ít vận động hoặc một số thuốc và bệnh lý.
-
Một số trường hợp có thể liên quan đến rối loạn tống phân (obstructed defecation), trong đó người bệnh gặp khó khăn khi đưa phân ra ngoài dù đã có nhu cầu đại tiện. Nguyên nhân có thể liên quan đến chức năng sàn chậu hoặc các vấn đề cấu trúc.
Khi nào nên đi khám?
-
Hãy trao đổi với bác sĩ nếu tình trạng khó đại tiện kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
-
Đặc biệt, nên được đánh giá y tế nếu có các dấu hiệu như:
-
Máu trong phân hoặc chảy máu hậu môn.
-
Đau bụng liên tục hoặc đau hậu môn đáng kể.
-
Nôn ói, sốt hoặc bụng chướng bất thường.
-
Sụt cân không chủ ý.
-
Thói quen đại tiện thay đổi rõ rệt mà không có nguyên nhân rõ ràng.
-
Nếu chỉ muốn đi đại tiện dễ hơn, hãy bắt đầu từ những điều cơ bản
-
Đừng cố đi đại tiện đứng chỉ với mục đích làm phân ra nhanh hơn. Thay vào đó:
-
Đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu, tránh nhịn thường xuyên.
-
Duy trì đủ chất xơ và uống đủ nước phù hợp với nhu cầu cơ thể.
-
Vận động thường xuyên để hỗ trợ hoạt động của đường ruột.
-
Khi ngồi toilet, giữ tư thế thoải mái, hơi nghiêng người về phía trước và thả lỏng sàn chậu.
-
Tránh nín thở hoặc rặn mạnh kéo dài.
-
-
Tóm lại, đi cầu đứng không phải “mẹo” giúp đi ngoài nhanh hơn. Nếu việc đại tiện thường xuyên khó khăn, tìm đúng nguyên nhân sẽ có giá trị hơn việc liên tục thay đổi tư thế.

Phần 3: Tư thế nào giúp đi đại tiện dễ hơn?
Tư thế ngồi xổm có thể giúp đường thoát phân thuận lợi hơn
-
Khi đi đại tiện, tư thế ngồi xổm làm tăng độ gập của hông và có thể làm góc giữa trực tràng và ống hậu môn rộng hơn. Một nghiên cứu đo trực tiếp góc hậu môn-trực tràng ở 6 người khỏe mạnh ghi nhận góc này lớn hơn khi ngồi xổm so với ngồi bồn cầu thông thường (126° so với 100°).
-
Điều này giải thích vì sao tư thế gần ngồi xổm khi đi vệ sinh có thể giúp một số người cảm thấy dễ tống phân hơn và giảm nhu cầu rặn.
-
Tuy nhiên, không nên khẳng định ngồi xổm là “tư thế tốt nhất” cho tất cả mọi người. Một nghiên cứu ngẫu nhiên năm 2023 trên 41 người bị táo bón cho thấy dùng ghế kê chân làm thay đổi tư thế nhưng không cải thiện đáng kể thời gian tống bóng hoặc cảm giác đi ngoài.
Nếu ngồi bồn cầu, có thể kê chân để tạo tư thế gần ngồi xổm
-
Đặt một ghế kê chân chắc chắn dưới hai bàn chân
-
Chọn ghế có chiều cao phù hợp để đầu gối cao hơn hoặc gần ngang hông.
-
Bàn chân phải đặt vững trên ghế, tránh dùng vật dễ trượt hoặc chồng sách không chắc chắn.
-
-
Hơi nghiêng người về phía trước
-
Giữ lưng tương đối thẳng và nghiêng thân nhẹ về phía trước.
-
Có thể đặt khuỷu tay lên đùi để cơ thể ổn định hơn.
-
Một nghiên cứu trên những người gặp khó khăn khi tống phân cho thấy tư thế nghiêng thân về phía trước có thể làm thay đổi góc hậu môn-trực tràng và giúp một số người tống phân tốt hơn.
-
-
Thả lỏng sàn chậu và tránh rặn quá mạnh
-
Hít thở bình thường, thả lỏng bụng và vùng hậu môn.
-
Khi cần tạo lực, dùng lực nhẹ từ cơ bụng thay vì nín thở và rặn mạnh kéo dài.
-
Nếu cảm thấy đau, chóng mặt hoặc khó chịu, hãy trở về tư thế ngồi thông thường.
-
Không cần cố ngồi xổm nếu cơ thể không phù hợp
-
Người lớn tuổi, người đau đầu gối, đau hông, yếu cơ hoặc khó giữ thăng bằng có thể gặp khó khăn khi ngồi xổm sâu. Với những trường hợp này, tư thế ngồi trên bồn cầu có thể an toàn và thực tế hơn.
-
Một tổng quan phạm vi năm 2025 phân tích 42 nghiên cứu cho thấy tư thế ngồi xổm có thể có lợi cho quá trình đại tiện ở một số người, nhưng tư thế này cũng có thể gây thêm áp lực lên hệ cơ xương ở những người dễ bị tổn thương.
-
Vì vậy, mục tiêu không phải là ép cơ thể vào tư thế ngồi xổm hoàn toàn mà là tìm tư thế giúp bạn đi đại tiện dễ dàng, ổn định và không phải rặn quá mức.
Không nên dùng đầu ngón chân để cố tạo tư thế ngồi xổm
-
Nếu muốn nâng đầu gối khi ngồi bồn cầu, nên dùng một ghế kê chân đi vệ sinh chắc chắn thay vì nhón gót hoặc đứng bằng mũi chân.
-
Nhón chân làm giảm diện tích tiếp xúc với sàn và có thể khiến cơ thể kém ổn định. Đặc biệt, không nên ngồi xổm trực tiếp trên thành hoặc bệ bồn cầu vì nguy cơ trượt ngã và chấn thương.
Tư thế ngồi xổm không đồng nghĩa với đi vệ sinh đứng
-
Đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng và ngồi xổm là những tư thế khác nhau. Nếu đang sử dụng bồn cầu, tư thế gần ngồi xổm có thể được tạo ra bằng cách kê chân, nhưng vẫn cần giữ mông trên bệ và hai chân vững trên ghế kê.
-
Không có bằng chứng cho thấy phải đi đại tiện đứng mới giúp phân thoát ra dễ dàng. Ngược lại, tư thế đứng hoàn toàn có thể làm giảm sự ổn định và tăng nguy cơ làm bẩn khu vực xung quanh.
Điều quan trọng hơn là tư thế phù hợp với cơ thể
-
Nếu bạn đi đại tiện bình thường mà không đau, không phải rặn nhiều và không có cảm giác đi không hết, không nhất thiết phải thay đổi tư thế.
-
Nếu thường xuyên táo bón, phải rặn mạnh hoặc có cảm giác phân bị mắc lại, việc thay đổi tư thế chỉ là một phần giải pháp. Khi tình trạng kéo dài, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ phụ thuộc vào ghế kê chân hoặc cách đi cầu đứng.
-
Tóm lại, tư thế ngồi xổm hoặc ngồi trên bồn cầu với đầu gối cao hơn hông có cơ sở sinh lý để hỗ trợ quá trình đại tiện ở một số người, nhưng hiệu quả thực tế không giống nhau ở tất cả mọi người. Hãy ưu tiên tư thế vững, thoải mái và không gây đau.

Phần 4: Cách đi cầu dễ dàng hơn
Cách 1: Duy trì thói quen đi đại tiện đều đặn
Tạo thói quen đi vệ sinh vào thời điểm phù hợp
-
Nếu thường lo lắng khi phải đi vệ sinh đứng ở nơi công cộng, hãy chủ động dành thời gian đi đại tiện tại nhà trước khi ra ngoài nếu cơ thể có nhu cầu.
-
Có thể duy trì một khung giờ tương đối cố định mỗi ngày, chẳng hạn sau bữa sáng. NIDDK cho biết việc tập thói quen đi đại tiện vào cùng một thời điểm, đặc biệt khoảng 15–45 phút sau ăn, có thể hỗ trợ hình thành thói quen đi ngoài đều đặn vì ăn uống kích thích hoạt động của đại tràng.
-
Tuy nhiên, không cần ép bản thân phải đi đại tiện mỗi ngày. Tần suất đại tiện bình thường có thể khác nhau giữa từng người; điều quan trọng là không thường xuyên bị phân cứng, đau hoặc khó tống phân.
Không nhịn khi cơ thể có nhu cầu
-
Khi xuất hiện cảm giác muốn đi ngoài, nên sử dụng nhà vệ sinh thay vì cố nhịn để chờ đến lúc thuận tiện hơn.
-
Thường xuyên bỏ qua cảm giác buồn đại tiện có thể góp phần làm táo bón nặng hơn. NHS và NIDDK đều khuyến nghị không trì hoãn khi cơ thể có nhu cầu đi ngoài.
-
Điều này đặc biệt hữu ích nếu bạn thường phải đi cầu đứng khi ra ngoài. Thay vì nhịn quá lâu vì ngại nhà vệ sinh công cộng, hãy tìm một buồng vệ sinh sạch, an toàn và riêng tư để đi khi cần.
Dành đủ thời gian nhưng không cố rặn
-
Khi đi đại tiện, hãy ngồi hoặc ở tư thế phù hợp và cho cơ thể thời gian thư giãn. Không nên cố ép phân ra thật nhanh bằng cách nín thở hoặc rặn mạnh.
-
Rặn quá mức và kéo dài có thể làm tăng áp lực lên vùng hậu môn, đồng thời liên quan đến các vấn đề như bệnh trĩ. NIDDK khuyến nghị tránh rặn khi đi đại tiện và không ngồi toilet quá lâu.
-
Nếu sau một khoảng thời gian hợp lý vẫn không đi được, hãy đứng dậy và thử lại khi có nhu cầu rõ ràng thay vì tiếp tục cố sức. Một số hướng dẫn lâm sàng khuyên không nên dành quá 10 phút cho một lần đi vệ sinh.
Kê chân để tạo tư thế thuận lợi hơn
-
Khi ngồi trên bồn cầu, có thể đặt hai bàn chân lên một ghế kê chân thấp và chắc chắn để đầu gối cao hơn hông.
-
Sau đó, hơi nghiêng người về phía trước, giữ lưng tương đối thẳng và thả lỏng vùng bụng, hậu môn. Tư thế này có thể giúp đường thoát phân thuận lợi hơn ở một số người.
-
Không cần nhón chân hoặc cố đi vệ sinh đứng để tạo tư thế giống ngồi xổm. Nếu muốn nâng đầu gối, dùng ghế kê chân ổn định sẽ an toàn hơn.
Giúp phân mềm và dễ tống ra
-
Nếu thường xuyên khó đi đại tiện, hãy xem xét cả chế độ ăn uống và mức độ vận động thay vì chỉ thay đổi tư thế đi đại tiện.
-
Người trưởng thành thường được khuyến nghị bổ sung khoảng 22–34 g chất xơ mỗi ngày, tùy tuổi và giới tính. Nên tăng chất xơ từ từ và uống đủ nước để chất xơ phát huy tác dụng làm mềm phân.
-
Các nguồn chất xơ dễ bổ sung gồm rau xanh, trái cây, các loại đậu, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt. Vận động thường xuyên cũng có thể hỗ trợ nhu động ruột và giúp đi ngoài đều đặn hơn.
Đừng phụ thuộc vào cách đi cầu đứng để cải thiện táo bón
-
Đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hoặc ngồi xổm có thể là lựa chọn trong một số tình huống, đặc biệt khi bạn không muốn tiếp xúc với bệ toilet công cộng. Tuy nhiên, đây không phải phương pháp điều trị táo bón.
-
Nếu thường xuyên phải rặn, phân khô cứng, đi ngoài ít hơn bình thường hoặc luôn có cảm giác chưa đi hết, nguyên nhân có thể liên quan đến táo bón và cần được xử lý từ chế độ ăn, nước uống, vận động hoặc bệnh lý nền.
-
Nếu táo bón kéo dài không cải thiện, xuất hiện máu trong phân, đau bụng liên tục, nôn ói, sốt, không thể xì hơi hoặc sụt cân không chủ ý, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Một thói quen đơn giản để đi đại tiện dễ hơn
-
Đi khi có nhu cầu, không cố nhịn.
-
Chọn thời điểm cố định, có thể thử sau bữa sáng.
-
Ngồi đúng tư thế, kê chân nếu thấy thoải mái.
-
Thả lỏng và thở đều, tránh nín thở hoặc rặn mạnh.
-
Bổ sung đủ chất xơ, nước và vận động để hỗ trợ nhu động ruột.
-
Nếu vẫn khó đi ngoài kéo dài, tìm nguyên nhân thay vì chỉ đổi tư thế.
Tóm lại, để có đại tiện đều đặn, điều quan trọng không phải là cố tìm một “tư thế thần kỳ” hay phải đi đại tiện đứng, mà là xây dựng thói quen phù hợp và tôn trọng tín hiệu tự nhiên của cơ thể.

Cách 2: Giảm táo bón và đi đại tiện dễ hơn
Tăng chất xơ từ từ để làm mềm phân
-
Người trưởng thành thường cần khoảng 22–34 g chất xơ mỗi ngày, tùy tuổi và giới tính. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân và hỗ trợ phân mềm, dễ tống ra hơn.
-
Có thể bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây, các loại đậu, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt.
-
Không nên tăng lượng chất xơ quá nhanh vì có thể gây đầy hơi hoặc chướng bụng. Hãy tăng dần và kết hợp uống đủ nước để chất xơ hoạt động hiệu quả hơn.
Uống đủ nước thay vì cố định một con số cho tất cả mọi người
-
Nhu cầu nước không giống nhau ở mỗi người. Lượng chất lỏng cần thiết phụ thuộc vào tuổi, kích thước cơ thể, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe.
-
Khi tăng chất xơ, cần uống đủ nước và các loại chất lỏng phù hợp để giúp phân mềm hơn và dễ đi ngoài.
-
Vì vậy, không nên áp dụng máy móc một mức như “4–6 cốc nước mỗi ngày” cho mọi người. Nếu có bệnh lý cần hạn chế nước, hãy hỏi bác sĩ về lượng chất lỏng phù hợp.
Vận động thường xuyên để hỗ trợ nhu động ruột
-
Ít vận động có thể góp phần làm tăng nguy cơ táo bón. Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp cải thiện triệu chứng ở một số người.
-
Bạn không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi hoặc các hoạt động thể chất phù hợp với thể trạng đều có thể được lựa chọn.
-
Với người trưởng thành khỏe mạnh, khuyến nghị chung là hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần, nhưng nếu hiện tại ít vận động, hãy bắt đầu từ mức thấp và tăng dần.
Không nên tự ý dùng thuốc nhuận tràng hoặc thụt tháo
-
Thuốc nhuận tràng có thể được sử dụng trong một số trường hợp táo bón, nhưng nên lựa chọn loại và thời gian sử dụng phù hợp với nguyên nhân và tình trạng của từng người. NIDDK khuyến nghị trao đổi với nhân viên y tế khi cần dùng thuốc không kê đơn để điều trị táo bón.
-
Không nên tự ý thụt tháo tại nhà chỉ vì muốn làm sạch ruột nhanh. Thụt tháo không phải lựa chọn đầu tay cho táo bón thông thường và có thể gây tổn thương hoặc các biến chứng nếu thực hiện không đúng.
-
Nếu đã phải dùng thuốc nhuận tràng thường xuyên mới có thể đi đại tiện, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng.
Giảm thực phẩm ít chất xơ và thực phẩm chế biến sẵn
-
Khi bị táo bón, nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ thay vì thường xuyên dùng các loại thực phẩm có rất ít hoặc gần như không có chất xơ.
-
Khoai tây chiên, thức ăn nhanh, một số món chế biến sẵn và đồ ăn đóng gói có thể cung cấp ít chất xơ hơn so với rau, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
-
Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm. Quan trọng hơn là xây dựng chế độ ăn có đủ chất xơ và chất lỏng, đồng thời phù hợp với cơ thể.
Kết hợp tư thế đi đại tiện phù hợp
-
Nếu khó tống phân khi ngồi toilet, có thể đặt một ghế kê chân thấp và chắc chắn để nâng đầu gối, sau đó hơi nghiêng người về phía trước.
-
Tư thế này có thể giúp một số người cảm thấy dễ đi đại tiện hơn. Tuy nhiên, không có cơ sở để cho rằng đi cầu đứng hay đi vệ sinh đứng là phương pháp điều trị táo bón.
-
Mục tiêu là tạo tư thế ổn định, thả lỏng sàn chậu và tránh rặn mạnh. Nếu tư thế ngồi xổm hoặc kê chân gây đau, chóng mặt hoặc mất thăng bằng, hãy trở về tư thế an toàn hơn.
Không nhịn khi có nhu cầu đi ngoài
-
Khi cảm thấy buồn đại tiện, nên đi vệ sinh thay vì trì hoãn thường xuyên. Việc bỏ qua tín hiệu này có thể góp phần gây táo bón.
-
Có thể thử tạo thói quen đi vệ sinh vào một thời điểm tương đối cố định, chẳng hạn 15–45 phút sau bữa sáng, khi phản xạ đại tràng sau ăn có thể kích thích nhu động ruột.
Biết khi nào táo bón cần được khám
-
Táo bón thường được biểu hiện bằng đi ngoài ít hơn 3 lần mỗi tuần, phân cứng hoặc khô, khó hoặc đau khi tống phân, hay cảm giác chưa đi hết. Tuy nhiên, tần suất đại tiện bình thường có thể khác nhau giữa từng người.
-
Nếu các biện pháp tự chăm sóc không cải thiện tình trạng hoặc táo bón kéo dài, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
-
Cần được đánh giá y tế sớm nếu táo bón đi kèm máu trong phân, chảy máu hậu môn, đau bụng liên tục, nôn ói, sốt, không thể xì hơi hoặc sụt cân không chủ ý.
Đừng xem đi cầu đứng là cách chữa táo bón
-
Đi đại tiện đứng, đi vệ sinh đứng hoặc ngồi xổm có thể là lựa chọn trong một số tình huống, nhưng tư thế không giải quyết được các nguyên nhân chính gây táo bón.
-
Nếu muốn đi ngoài dễ hơn, hãy ưu tiên 4 nền tảng: đủ chất xơ, đủ chất lỏng, vận động thường xuyên và không nhịn đại tiện. Khi những biện pháp này không hiệu quả, chuyên gia có thể giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Cách 3: Khi nào cần đi khám về đại tiện?
Đi khám nếu thói quen đại tiện thay đổi bất thường
-
Không phải ai cũng đi đại tiện theo cùng một lịch cố định. Tuy nhiên, nếu thói quen đi ngoài của bạn đột ngột thay đổi, kéo dài hoặc gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân.
-
Thay đổi có thể biểu hiện bằng táo bón kéo dài, tiêu chảy tái diễn, phân thay đổi rõ rệt hoặc cảm giác khó kiểm soát thời điểm cần đi ngoài.
-
Những triệu chứng này có thể xuất phát từ chế độ ăn, thuốc đang sử dụng hoặc các vấn đề tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích (IBS). Không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào việc phải đi cầu đứng hay thay đổi tư thế đi vệ sinh.
Táo bón kéo dài cần được đánh giá
-
Nếu đã điều chỉnh chế độ ăn, uống đủ nước, vận động và thay đổi thói quen đi vệ sinh nhưng tình trạng táo bón vẫn không cải thiện, hãy đi khám.
-
Táo bón có thể biểu hiện bằng đi ngoài ít hơn 3 lần mỗi tuần, phân cứng hoặc khô, khó hoặc đau khi tống phân hay cảm giác chưa đi hết. Tuy nhiên, tần suất đại tiện bình thường ở mỗi người có thể khác nhau.
-
Bác sĩ có thể hỏi về tần suất đi đại tiện, hình dạng phân, thời gian xuất hiện triệu chứng, chế độ ăn, mức độ vận động và các loại thuốc hoặc thực phẩm bổ sung đang dùng. Những thông tin này giúp xác định nguyên nhân chính xác hơn.
Không nên bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo
-
Khi táo bón đi kèm một trong các dấu hiệu sau, nên được đánh giá y tế sớm:
-
Máu trong phân hoặc chảy máu từ hậu môn.
-
Đau bụng liên tục hoặc đau dữ dội.
-
Không thể xì hơi.
-
Nôn ói hoặc sốt.
-
Sụt cân không chủ ý.
-
Đầy bụng hoặc các triệu chứng bất thường kéo dài.
-
-
Đây không phải những dấu hiệu có thể giải quyết đơn thuần bằng cách đổi sang đi vệ sinh đứng, ngồi xổm hoặc sử dụng ghế kê chân.
Tiêu chảy kéo dài cũng cần được chú ý
-
Tiêu chảy thường được hiểu là đi ngoài phân lỏng hoặc nước từ 3 lần trở lên mỗi ngày, hoặc nhiều hơn đáng kể so với mức bình thường của bạn. Tiêu chảy cấp thường kéo dài dưới một tuần, nhưng nếu kéo dài hơn cần được đánh giá tùy tình trạng.
-
Người lớn nên đi khám nếu tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày, đặc biệt khi có sốt cao, nôn nhiều, đau bụng hoặc đau trực tràng dữ dội, đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân có máu hoặc dấu hiệu mất nước.
-
Với trẻ em, tiêu chảy kéo dài hơn 24 giờ hoặc đi kèm dấu hiệu mất nước, sốt, đau dữ dội, nôn nhiều hay phân có máu cần được liên hệ bác sĩ sớm.
Mô tả càng cụ thể, bác sĩ càng dễ tìm nguyên nhân
-
Khi đi khám, đừng ngại nói chi tiết về việc đi đại tiện. Những thông tin tưởng như nhỏ nhặt lại có giá trị trong chẩn đoán.
-
Bạn có thể ghi lại trong vài ngày hoặc vài tuần:
-
Số lần đi đại tiện mỗi ngày hoặc mỗi tuần.
-
Phân cứng, mềm hay lỏng.
-
Có phải rặn nhiều hay không.
-
Có cảm giác đi chưa hết không.
-
Có đau, ngứa hoặc chảy máu không.
-
Thời điểm triệu chứng bắt đầu và có thay đổi gì gần đây.
-
Các loại thuốc, thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
-
-
NIDDK khuyến nghị theo dõi tần suất và đặc điểm phân trước khi khám có thể giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về tình trạng đại tiện và lựa chọn hướng đánh giá phù hợp.
Đừng để tư thế đi vệ sinh che lấp vấn đề thật sự
-
Đi cầu đứng, đi vệ sinh đứng hoặc thay đổi tư thế có thể giúp bạn xử lý một tình huống cụ thể trong nhà vệ sinh công cộng, nhưng không phải phương pháp chẩn đoán hay điều trị bệnh tiêu hóa.
-
Nếu bạn liên tục gặp khó khăn khi đi đại tiện, hãy tập trung tìm nguyên nhân thay vì chỉ cố thay đổi tư thế. Khi vấn đề kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, thăm khám y tế là bước quan trọng hơn bất kỳ “mẹo đi vệ sinh” nào.

Phần 5: Câu hỏi thường gặp khi đi cầu đứng
Lưu ý 1: Vì sao trẻ chỉ đi đại tiện khi đứng?
Trẻ đi đại tiện khi đứng có thể là một phần của quá trình tập ngồi bô
-
Trong giai đoạn tập đi vệ sinh, một số trẻ vẫn chưa biết liên hệ cảm giác buồn đại tiện với việc phải ngồi bô hoặc ngồi toilet. Trẻ cần thời gian để nhận biết tín hiệu của cơ thể, hiểu tín hiệu đó có nghĩa là gì và biết phải làm gì tiếp theo. Đây là một phần bình thường của quá trình phát triển kỹ năng đi vệ sinh.
-
Vì vậy, việc trẻ đi cầu đứng, đứng yên một chỗ hoặc vừa đứng vừa rặn không nhất thiết có nghĩa là trẻ đang gặp vấn đề bất thường.
Giúp trẻ hiểu rõ khi nào cần đi đại tiện
-
Thay vì chỉ nói “đi vệ sinh đi”, cha mẹ có thể dùng những câu ngắn và cụ thể như:
-
“Con đang buồn ị phải không?”
-
“Khi bụng báo hiệu muốn đi ị, mình đi vào bô nhé.”
-
“Phân sẽ đi vào bô hoặc toilet.”
-
-
Trẻ cần học cách nhận biết cảm giác muốn đi đại tiện trước khi có thể chủ động vào nhà vệ sinh. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, khả năng nhận biết tín hiệu buồn đi ngoài là một trong những kỹ năng quan trọng để sẵn sàng tập toilet.
Quan sát xem trẻ có đang nhịn phân hay không
-
Một số trẻ thay đổi tư thế khi muốn đi ngoài để trì hoãn việc đại tiện. NIDDK ghi nhận các hành vi như đứng nhón chân, đung đưa người, siết mông hoặc thực hiện những động tác bất thường có thể là dấu hiệu trẻ đang cố nhịn phân.
-
Nếu trẻ thường xuyên đi đại tiện đứng, hãy quan sát thêm:
-
Phân có cứng, khô hoặc to bất thường không?
-
Trẻ có khóc hoặc tỏ vẻ đau khi đi ngoài không?
-
Trẻ có rặn lâu hoặc cố nhịn không?
-
Trẻ có đi ngoài ít hơn bình thường không?
-
Trẻ có sợ ngồi bô hoặc toilet không?
-
-
Những dấu hiệu này có thể gợi ý táo bón hoặc hành vi nhịn phân, thay vì đơn thuần là trẻ “thích đi vệ sinh đứng”.
Không ép trẻ ngồi bô hoặc toilet khi trẻ đang sợ
-
Nếu trẻ chống đối, sợ hãi hoặc liên tục nhịn phân khi bắt đầu tập toilet, việc ép trẻ ngồi có thể làm cuộc tập luyện trở thành một “trận đấu quyền lực”.
-
Cha mẹ nên giữ thái độ bình tĩnh, khuyến khích từng bước và khen trẻ khi có tiến bộ. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị sử dụng sự động viên thay vì trừng phạt trong quá trình tập toilet.
-
Nếu trẻ đang bị táo bón, bác sĩ có thể khuyến nghị tạm ngừng một phần quá trình tập toilet cho đến khi việc đi ngoài trở nên dễ chịu hơn.
Tạo tư thế ngồi toilet thoải mái cho trẻ
-
Khi trẻ đã sẵn sàng ngồi bô hoặc toilet, hãy đảm bảo bàn chân có điểm tựa chắc chắn thay vì để chân lơ lửng.
-
Có thể sử dụng ghế kê chân phù hợp để trẻ ngồi ổn định, giúp trẻ thư giãn và dễ tống phân hơn. Hướng dẫn của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ cũng ghi nhận ghế kê chân có thể hỗ trợ tư thế đại tiện ở trẻ đã tập toilet.
-
Không cần yêu cầu trẻ phải đi cầu đứng hoặc ngồi xổm để “đi cho nhanh”. Mục tiêu là giúp trẻ hình thành thói quen đi đại tiện trong bô hoặc toilet một cách tự nhiên và không đau.
Nếu trẻ đau hoặc rặn nhiều, cần nghĩ đến táo bón
-
Táo bón khá phổ biến ở trẻ và thường liên quan đến việc nhịn phân. Khi phân lưu lại quá lâu trong ruột, nước bị hấp thu nhiều hơn khiến phân trở nên cứng, khô và khó đi.
-
Hãy đưa trẻ đi khám nếu trẻ:
-
Đau hoặc khóc khi đi đại tiện.
-
Rặn nhiều hoặc thường xuyên nhịn phân.
-
Phân rất cứng, khô hoặc có máu.
-
Bụng chướng hoặc đau bụng kéo dài.
-
Táo bón kéo dài hơn 2 tuần hoặc không cải thiện với chăm sóc tại nhà.
-
-
Không tự ý cho trẻ dùng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc làm mềm phân nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Tóm lại, hãy nhìn vào hành vi thay vì chỉ nhìn vào tư thế
-
Trẻ đi vệ sinh đứng có thể đơn giản là chưa hoàn thiện kỹ năng nhận biết nhu cầu đại tiện và sử dụng toilet. Nhưng nếu trẻ vừa đứng vừa siết mông, nhón chân, đau hoặc cố nhịn, cần lưu ý khả năng táo bón hoặc nhịn phân.
-
Cách tiếp cận hiệu quả nhất thường là: giúp trẻ nhận biết tín hiệu cơ thể → tạo môi trường đi vệ sinh thoải mái → hỗ trợ tư thế ngồi ổn định → khen ngợi thay vì ép buộc → xử lý táo bón nếu có.
-
Mục tiêu cuối cùng không phải bắt trẻ bỏ ngay thói quen đi đại tiện đứng, mà là giúp trẻ hiểu rằng cảm giác buồn đi ngoài là tín hiệu để tìm đến bô hoặc toilet và có thể đi đại tiện mà không đau hay sợ hãi.

Lưu ý 2: Cách đi đại tiện dễ hơn khi bị táo bón
Đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu
-
Nếu muốn đi đại tiện nhanh hơn, cách đơn giản nhất là đi vệ sinh ngay khi xuất hiện cảm giác buồn đi ngoài thay vì cố nhịn.
-
NIDDK khuyến nghị dành đủ thời gian để đi đại tiện và có thể tập thói quen đi vào một thời điểm tương đối cố định mỗi ngày. Khoảng 15–45 phút sau bữa sáng là một thời điểm có thể thử vì ăn uống kích thích hoạt động của đại tràng.
Thư giãn và chọn tư thế giúp tống phân dễ hơn
-
Không có tư thế nào bảo đảm khiến bạn đi cầu ngay lập tức. Nếu đang ngồi toilet, hãy giữ cơ thể ổn định, hơi nghiêng người về phía trước và thả lỏng vùng bụng, sàn chậu.
-
Có thể dùng một ghế kê chân chắc chắn để nâng đầu gối cao hơn hông nếu tư thế này khiến bạn dễ chịu hơn. Không cần cố đi vệ sinh đứng hoặc rặn mạnh để phân ra nhanh.
-
Nín thở và rặn quá mức không phải cách an toàn để giải quyết táo bón. Nếu không đi được, nên đứng dậy và thử lại khi cơ thể thực sự có nhu cầu.
Nếu bị táo bón, ưu tiên các biện pháp cơ bản trước
-
Táo bón có thể biểu hiện bằng phân cứng, khô, khó tống ra, cảm giác đi chưa hết hoặc đi ngoài ít hơn 3 lần mỗi tuần.
-
Để cải thiện tình trạng này, NIDDK khuyến nghị:
-
Tăng chất xơ trong chế độ ăn, thường khoảng 22–34 g/ngày ở người trưởng thành tùy tuổi và giới tính.
-
Uống đủ chất lỏng để chất xơ hoạt động tốt hơn.
-
Vận động thường xuyên.
-
Hình thành thói quen đi đại tiện đều đặn và không nhịn khi có nhu cầu.
-
Thuốc nhuận tràng không phải cách để “đi ngay” tùy ý
-
Một số thuốc nhuận tràng có thể giúp điều trị táo bón, nhưng tốc độ tác dụng phụ thuộc vào hoạt chất và dạng thuốc. Vì vậy, không nên mặc định rằng mọi thuốc đặt đều có tác dụng trong vài phút hoặc mọi thuốc uống đều cần vài ngày.
-
NIDDK khuyến nghị thuốc nhuận tràng không kê đơn nên được lựa chọn phù hợp với tình trạng và tốt nhất có sự hướng dẫn của nhân viên y tế. Thuốc kích thích thường được cân nhắc khi táo bón nặng hoặc các biện pháp khác không hiệu quả.
-
Dùng thuốc nhuận tràng không đúng cách có thể gây đau quặn bụng, tiêu chảy hoặc các tác dụng không mong muốn khác. Nếu phải dùng thuốc thường xuyên mới đi đại tiện được, nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự tăng liều.
Không tự ý dùng thuốc hoặc thụt tháo chỉ để đi ngoài thật nhanh
-
Nếu chỉ đang muốn đi vệ sinh nhanh, không nên tự ý dùng thuốc nhuận tràng, thuốc đặt hoặc thụt tháo khi chưa xác định mình có táo bón và loại phương pháp nào phù hợp.
-
Đặc biệt, không nên xem đi đại tiện đứng là một “mẹo” giúp phân ra ngay. Tư thế có thể ảnh hưởng đến sự thoải mái khi đại tiện, nhưng không giải quyết nguyên nhân gây táo bón.
Biết khi nào cần đi khám
-
Nếu táo bón không cải thiện dù đã thay đổi chế độ ăn, uống đủ nước, vận động và điều chỉnh thói quen đi vệ sinh, hãy đi khám để tìm nguyên nhân.
-
Cần được đánh giá y tế sớm nếu táo bón kèm máu trong phân, chảy máu hậu môn, đau bụng liên tục, nôn ói, sốt, không thể xì hơi hoặc sụt cân không chủ ý.
-
Tóm lại, nếu muốn đi đại tiện ngay, đừng cố ép cơ thể bằng tư thế đi cầu đứng hay rặn mạnh. Hãy đi ngay khi có nhu cầu, thư giãn, tạo tư thế ổn định và xử lý táo bón đúng nguyên nhân nếu tình trạng này thường xuyên xảy ra.

Lưu ý 3: Cách giảm táo bón gây đau
Bắt đầu bằng chất xơ, nước và vận động
-
Nếu táo bón khiến bạn đau khi đi đại tiện, hãy ưu tiên điều chỉnh lối sống trước khi dùng thuốc. NIDDK khuyến nghị tăng chất xơ, uống đủ chất lỏng và duy trì hoạt động thể chất để giúp phân mềm và dễ tống ra hơn.
-
Người trưởng thành thường cần khoảng 22–34 g chất xơ mỗi ngày, tùy tuổi và giới tính. Nên tăng từ từ để hạn chế đầy hơi, chướng bụng.
-
Có thể bổ sung chất xơ từ rau, trái cây, các loại đậu, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt. Khi tăng chất xơ, hãy uống đủ nước để chất xơ phát huy tác dụng làm mềm phân.
Đi vệ sinh đúng cách để hạn chế đau và rặn
-
Khi có nhu cầu đi đại tiện, nên đi ngay thay vì nhịn. Có thể thử tạo thói quen đi vệ sinh vào cùng một thời điểm mỗi ngày, chẳng hạn 15–45 phút sau bữa sáng.
-
Khi ngồi toilet, hãy giữ cơ thể ổn định, hơi nghiêng người về phía trước và thả lỏng vùng bụng, sàn chậu. Một ghế kê chân chắc chắn có thể giúp nâng đầu gối và tạo tư thế thoải mái hơn.
-
Không nên cố đi cầu đứng hoặc rặn mạnh để ép phân ra nhanh. Nếu cảm thấy đau, hãy dừng việc rặn và thử lại khi cơ thể có nhu cầu rõ ràng hơn.
Có thể dùng thuốc nhuận tràng khi biện pháp cơ bản không đủ hiệu quả
-
Nếu thay đổi chế độ ăn, uống nước và vận động không cải thiện táo bón, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể tư vấn thuốc nhuận tràng phù hợp. Các nhóm thường được sử dụng gồm chất bổ sung chất xơ, thuốc thẩm thấu, thuốc làm mềm phân và một số thuốc kích thích nhu động.
-
Thuốc kích thích thường không phải lựa chọn đầu tiên và NIDDK khuyến nghị chỉ nên sử dụng khi táo bón nặng hoặc các biện pháp khác không hiệu quả.
-
Không nên tự ý tăng liều hoặc sử dụng thuốc nhuận tràng kéo dài. Nếu bạn phải dùng thuốc thường xuyên mới có thể đi đại tiện, nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân.
Không tự ý thụt tháo để giảm đau
-
Thụt tháo có thể được sử dụng trong một số tình huống y khoa, nhưng không nên xem đây là giải pháp đầu tiên cho táo bón thông thường.
-
Nếu táo bón gây đau nhiều hoặc kéo dài, việc tự thụt tháo có thể khiến bạn bỏ qua nguyên nhân thực sự. Trường hợp phân bị ứ đọng hoặc có dấu hiệu tắc nghẽn cần được nhân viên y tế đánh giá thay vì tự xử lý tại nhà.
Nếu rối loạn cơ sàn chậu, có thể cần điều trị chuyên biệt
-
Một số người bị táo bón kéo dài do các cơ kiểm soát quá trình đại tiện không phối hợp đúng cách. Khi đó, chỉ tăng chất xơ hoặc thay đổi tư thế đi đại tiện có thể chưa đủ.
-
Bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp phản hồi sinh học (biofeedback) để giúp người bệnh học cách phối hợp và thư giãn các cơ khi tống phân. Đây là một trong những phương pháp được NIDDK đề cập cho trường hợp rối loạn cơ kiểm soát đại tiện.
-
Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số nguyên nhân cấu trúc hoặc trường hợp đặc biệt khi các phương pháp khác không hiệu quả, không phải lựa chọn thông thường cho táo bón.
Đi khám nếu táo bón gây đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường
-
Nên đi khám nếu táo bón không cải thiện sau khi tự chăm sóc hoặc thường xuyên tái phát. Táo bón có thể là triệu chứng của nhiều vấn đề khác nhau, từ chế độ ăn và thuốc đang sử dụng đến rối loạn chức năng sàn chậu hoặc bệnh lý đường tiêu hóa.
-
Cần được đánh giá y tế sớm nếu táo bón kèm máu trong phân, chảy máu hậu môn, đau bụng liên tục, không thể xì hơi, nôn ói, sốt hoặc sụt cân không chủ ý.
Đừng cố chịu đau chỉ để đi ngoài thật nhanh
-
Nếu mục tiêu là giảm đau do táo bón, giải pháp không nằm ở việc cố đi vệ sinh đứng hay tìm một tư thế giúp phân ra ngay lập tức.
-
Cách tiếp cận thực tế hơn là: làm mềm phân → tạo thói quen đi vệ sinh → tránh rặn mạnh → dùng thuốc phù hợp khi cần → tìm nguyên nhân nếu tình trạng kéo dài.
-
Nếu đau nhiều, táo bón kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, thăm khám là bước quan trọng hơn bất kỳ mẹo đi đại tiện nào.

Giữ quần áo sạch khi đi vệ sinh
Giữ quần áo tránh xa bồn cầu và sàn nhà
-
Khi đi cầu đứng hoặc đi vệ sinh đứng, hãy kiểm tra phần sau của quần để tránh chạm vào mặt sau hoặc các bề mặt của bồn cầu.
-
Nếu sàn nhà vệ sinh ướt hoặc có dấu hiệu bẩn, nên kéo gọn phần ống quần lên trên mắt cá chân để tránh vải chạm sàn.
-
Với quần dài rộng, có thể gấp gọn phần ống quần vừa đủ. Không nên gấp quá cao hoặc quá chặt vì có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng khi đi đại tiện đứng.
Lấy điện thoại và đồ vật khỏi túi trước khi sử dụng toilet
-
Trước khi vào tư thế đi đại tiện, hãy lấy điện thoại, chìa khóa, ví hoặc những vật nhỏ dễ rơi khỏi túi quần.
-
Điện thoại có thể rơi trực tiếp vào bồn cầu hoặc chạm vào các bề mặt không sạch, khiến việc vệ sinh sau đó khó khăn hơn.
-
Có thể đặt những vật dụng này ở vị trí khô ráo, an toàn và trong tầm mắt thay vì đặt lên sàn hoặc các bề mặt có nguy cơ nhiễm bẩn.
Ưu tiên sự ổn định khi đi vệ sinh
-
Nếu sàn quá trơn, ướt hoặc buồng vệ sinh chật hẹp, không nên cố đi vệ sinh đứng hoặc ngồi xổm chỉ để tránh tiếp xúc với bệ toilet.
-
Nguy cơ trượt ngã và làm bẩn quần áo có thể lớn hơn lợi ích của việc tránh bệ ngồi. Nếu bồn cầu sạch và an toàn, ngồi đúng tư thế vẫn là lựa chọn ổn định hơn.
-
Mục tiêu của cách đi cầu đứng trong nhà vệ sinh công cộng là hạn chế tiếp xúc với bề mặt bẩn nhưng vẫn phải đảm bảo an toàn, kiểm soát cơ thể và giữ quần áo sạch.
Nguồn tham khảo
- Sakakibara, R., et al. (2016). Influence of body position on defecation in humans. Lower Urinary Tract Symptoms, 8(3), 147–151.
- Tashiro, N., et al. (2016). Influence of body posture on defecation: A prospective study of “The Thinker” position. Techniques in Coloproctology, 20, 117–123.
- Chang, L., Chey, W. D., Imdad, A., et al. (2023). American Gastroenterological Association-American College of Gastroenterology Clinical Practice Guideline: Pharmacological Management of Chronic Idiopathic Constipation. The American Journal of Gastroenterology, 118(6), 936–954.
- Vardoulakis, S., Espinoza Oyarce, D. A., Donner, E., et al. (2022). Transmission of COVID-19 and other infectious diseases in public washrooms: A systematic review. Science of The Total Environment, 803, 149932.
- Ijaz, M. K., & Gerba, C. P. (2021). Toilet hygiene—review and research needs. Journal of Applied Microbiology, 131(6), 2705–2714.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (n.d.). Constipation: Symptoms & Causes. National Institutes of Health.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (n.d.). Treatment for Constipation. National Institutes of Health.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (n.d.). Eating, Diet, & Nutrition for Constipation. National Institutes of Health.
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (n.d.). Constipation in Children: Symptoms & Causes. National Institutes of Health.
- American Academy of Pediatrics. (n.d.). Toilet Training. HealthyChildren.org.
- Centers for Disease Control and Prevention. (n.d.). Handwashing in Community Settings. U.S. Department of Health and Human Services.
Biên tập nội dung: Rene Lee Nguyen.
Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Mia Taylor.


2 comments
Hồi xưa mình toàn có thói quen xả nước xong mới cuống quít chạy ra, giờ đọc mới biết vụ vi khuẩn bắn ngược lại. Đúng là trước đây sống liều thật 🙈! Từ nay xin chừa, cứ phải đậy nắp bồn cầu đàng hoàng rồi mới bấm nút cho lành. Học xong thấy đời an toàn hơn hẳn!
Nói thật là mỗi lần bước vô toilet công cộng mình như bước vô phòng thí nghiệm sinh học vậy đó 🤣. Lúc nào cũng phải bật chế độ Ninja: một tay nín thở, một tay lau bệ xịt cồn, chân thủ sẵn tư thế. Áp dụng chuẩn 5 bước này xong thấy mình chuẩn bị tốt hơn cả thi hoa hậu!