Đau gan hạ sườn phải: 10 cách giảm đau gan tại nhà an toàn và hiệu quả

Đau gan, đặc biệt là đau hạ sườn phải, là triệu chứng khiến nhiều người lo lắng vì có thể liên quan đến các bệnh lý về gan, túi mật hoặc hệ tiêu hóa. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng triệu người trên thế giới đang sống chung với các bệnh gan mạn tính, trong khi nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Điều này khiến không ít người băn khoăn liệu cơn đau mình gặp phải có nguy hiểm hay không và làm sao để giảm đau gan an toàn.

Nếu bạn đang cảm thấy đau gan, đau âm ỉ hoặc nhói ở vùng đau hạ sườn phải, bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết những nguyên nhân thường gặp, cách giảm đau gan tạm thời tại nhà, dấu hiệu cần đi khám sớm và các phương pháp điều trị hiệu quả để bảo vệ lá gan lâu dài. Tiptory cũng sẽ giúp bạn phân biệt khi nào cơn đau có thể liên quan đến gan và khi nào nguyên nhân xuất phát từ các cơ quan khác, từ đó chủ động xử lý đúng cách.

Cách giảm đau gan an toàn

Ưu tiên nghỉ ngơi và chăm sóc gan tại nhà

• Nếu bị đau gan hoặc đau hạ sườn phải nhẹ, hãy nghỉ ngơi, uống đủ nước và tránh làm việc quá sức để giảm áp lực lên gan.

• Duy trì chế độ ăn cân bằng với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và chất béo lành mạnh để hỗ trợ chức năng gan.

• Tập thể dục đều đặn với cường độ phù hợp như đi bộ, đạp xe hoặc bơi lội khoảng 150 phút mỗi tuần. Hoạt động thể chất giúp kiểm soát cân nặng, giảm tích tụ mỡ trong gan và góp phần giảm đau gan nếu nguyên nhân liên quan đến gan nhiễm mỡ.

Tránh các yếu tố có thể làm tổn thương gan

• Ngừng uống rượu, bia và các loại đồ uống có cồn vì đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương tế bào gan.

• Hạn chế thực phẩm nhiều đường, đồ ăn nhiều chất béo bão hòa, thực phẩm chế biến sẵn và đồ chiên rán để giảm gánh nặng cho gan.

• Không tự ý sử dụng thuốc giảm cân, thực phẩm bổ sung hoặc các sản phẩm thảo dược không rõ nguồn gốc. Một số sản phẩm có thể gây độc cho gan hoặc làm tình trạng đau gan trở nên nghiêm trọng hơn.

• Trước khi dùng thuốc giảm đau không kê đơn, đặc biệt là các thuốc chứa paracetamol hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAID), hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để tránh nguy cơ tổn thương gan khi sử dụng không đúng cách hoặc kéo dài.

Đi khám nếu đau gan kéo dài hoặc tái phát

• Nếu đau hạ sườn phải kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nghiêm trọng, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám.

• Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, siêu âm hoặc các phương pháp chẩn đoán khác nhằm xác định nguyên nhân gây đau gan, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

• Việc phát hiện sớm các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, viêm gan, sỏi mật hoặc các rối loạn khác sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng lâu dài.

Cách 1: Uống đủ nước để giảm đau gan

Uống đủ nước để hỗ trợ chức năng gan

• Nếu đang đau gan hoặc cảm thấy đau hạ sườn phải, hãy bổ sung nước đều đặn trong ngày để cơ thể không bị mất nước. Nước giúp duy trì quá trình trao đổi chất, hỗ trợ thận đào thải chất cặn bã và giúp gan hoạt động hiệu quả hơn.

• Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, các cơ quan, bao gồm gan, sẽ hoạt động ổn định hơn. Điều này đặc biệt hữu ích nếu tình trạng khó chịu xuất hiện sau khi uống nhiều rượu bia, vì nước góp phần bù nước và hỗ trợ cơ thể đào thải cồn.

• Hãy uống từng ngụm nhỏ trong suốt cả ngày thay vì uống quá nhiều trong một lần. Nếu cảm thấy khát, khô miệng hoặc nước tiểu có màu vàng sẫm, đó có thể là dấu hiệu bạn cần bổ sung thêm nước.

Có thể thay thế bằng nước dừa khi phù hợp

• Nước dừa tự nhiên là lựa chọn tốt để bổ sung chất lỏng và các chất điện giải như kali, đặc biệt sau khi cơ thể mất nước.

• Tuy nhiên, nên chọn nước dừa không thêm đường và sử dụng với lượng vừa phải. Người mắc bệnh thận, tăng kali máu hoặc đang được bác sĩ khuyến cáo hạn chế kali nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống thường xuyên.

Duy trì lượng nước khuyến nghị mỗi ngày

• Phần lớn người trưởng thành nên uống khoảng 2–3 lít nước mỗi ngày, tùy theo cân nặng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe.

• Nếu bạn thường xuyên uống ít nước và đang gặp đau gan, hãy tăng lượng nước từ từ để hình thành thói quen tốt cho sức khỏe.

• Mặc dù uống đủ nước có thể hỗ trợ giảm đau gan trong một số trường hợp, nhưng đây không phải là phương pháp điều trị nguyên nhân. Nếu đau hạ sườn phải kéo dài, tái phát hoặc kèm theo sốt, vàng da, buồn nôn hoặc nôn nhiều, hãy đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Cách 2: Nghỉ ngơi đúng tư thế giảm đau gan

Nằm nghỉ để giảm áp lực lên vùng bụng

• Khi xuất hiện đau gan hoặc đau hạ sườn phải, hãy tạm dừng các hoạt động gắng sức và nằm nghỉ ở nơi thoải mái.

• Thử nằm ngửa hoặc ngả lưng với phần thân trên được nâng nhẹ bằng gối. Tư thế này có thể giúp giảm áp lực lên vùng bụng và mang lại cảm giác dễ chịu hơn ở một số người.

• Nếu cơn đau liên quan đến va chạm nhẹ hoặc nhiễm virus đường tiêu hóa, việc nghỉ ngơi kết hợp uống đủ nước có thể giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.

Theo dõi cơn đau khi thay đổi tư thế

• Nếu cơn đau hạ sườn phải giảm khi nghỉ ngơi nhưng tái xuất hiện khi vận động, bạn vẫn nên theo dõi và hạn chế các hoạt động nặng cho đến khi xác định được nguyên nhân.

• Nếu cơn đau không cải thiện, ngày càng dữ dội hoặc lan sang vùng khác trên cơ thể, hãy đi khám để được đánh giá chính xác thay vì tự điều trị tại nhà.

Nhận biết dấu hiệu cần cấp cứu

• Nếu sau chấn thương, bạn nằm xuống, nâng chân lên và xuất hiện đau dữ dội ở vai trái, chóng mặt, choáng váng hoặc ngất, đây có thể là dấu hiệu của vỡ lách, không phải đau gan. Hãy gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay lập tức vì tình trạng này có thể đe dọa tính mạng.

• Nếu vùng gan có cảm giác sưng, bụng to bất thường hoặc đau gan kéo dài nhiều ngày, hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Gan to có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như viêm gan, gan nhiễm mỡ, suy tim, xơ gan hoặc ung thư gan. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Cách 3: Uống cà phê đúng cách hỗ trợ gan

Uống cà phê hoặc trà với lượng vừa phải

• Nếu bạn thường xuyên đau gan hoặc mắc bệnh gan mạn tính, việc uống cà phê hoặc trà không đường với lượng hợp lý có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe gan.

• Nhiều nghiên cứu cho thấy uống khoảng 2–3 tách cà phê mỗi ngày có liên quan đến việc giảm nguy cơ xơ gan, giảm tiến triển của bệnh gan mạn tính và cải thiện một số chỉ số chức năng gan. Tuy nhiên, cà phê không thể thay thế thuốc hoặc các phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

• Trà, đặc biệt là trà xanh, cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào gan. Tuy nhiên, nên uống ở mức vừa phải và tránh lạm dụng các loại trà hoặc thực phẩm bổ sung chiết xuất trà xanh liều cao vì có thể gây hại cho gan.

Hạn chế đường để bảo vệ gan

• Không nên thêm nhiều đường vào cà phê hoặc trà, vì tiêu thụ quá nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu và ảnh hưởng đến chức năng gan.

• Nếu muốn tạo vị ngọt, bạn có thể sử dụng một lượng nhỏ mật ong trong trà, nhưng vẫn cần kiểm soát lượng dùng, đặc biệt nếu mắc đái tháo đường hoặc cần hạn chế đường.

Lưu ý khi sử dụng cà phê và trà

• Nếu bạn bị mất ngủ, tăng huyết áp chưa kiểm soát, rối loạn nhịp tim, trào ngược dạ dày thực quản hoặc nhạy cảm với caffeine, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng cà phê hoặc trà phù hợp.

• Nếu đau gan, đau hạ sườn phải kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, đừng chỉ dựa vào việc uống cà phê để giảm đau gan. Hãy đến cơ sở y tế để được xác định nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Cách 4: Ăn đúng cách để giảm đau gan

Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và đường

• Nếu đang đau gan hoặc đau hạ sườn phải, hãy giảm các món chiên rán, nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn để giảm gánh nặng cho gan.

• Hạn chế thức ăn nhanh, pizza, đồ ăn nhiều dầu mỡ, bánh kẹo, nước ngọt và các sản phẩm chứa nhiều đường hoặc siro ngô giàu fructose (HFCS). Tiêu thụ quá nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu và khiến chức năng gan suy giảm.

• Một chế độ ăn lành mạnh không chỉ hỗ trợ giảm đau gan mà còn giúp kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ mắc các bệnh gan mạn tính.

Ưu tiên thực phẩm tốt cho gan

• Bổ sung các nguồn protein nạc như thịt gà bỏ da, cá và các loại hải sản ít béo.

• Tăng cường rau lá xanh, các loại quả mọng, hạt dinh dưỡng, ô liu và dầu ô liu để cung cấp chất chống oxy hóa và chất béo không bão hòa có lợi cho gan.

• Chọn ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và trái cây tươi thay cho thực phẩm tinh chế để duy trì đường huyết ổn định và hỗ trợ sức khỏe gan lâu dài.

Không ăn quá nhiều protein

• Protein rất cần thiết cho cơ thể, nhưng không nên tiêu thụ quá mức, đặc biệt nếu đã mắc bệnh gan. Chế độ ăn quá nhiều protein trong thời gian dài có thể làm mất cân đối dinh dưỡng và không mang lại lợi ích cho chức năng gan.

• Nếu bạn đang bị xơ gan, viêm gan hoặc các bệnh gan mạn tính khác, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xác định lượng protein phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Kết hợp chế độ ăn với lối sống lành mạnh

• Ăn đúng giờ, chia nhỏ bữa ăn nếu cần và tránh ăn quá no vào buổi tối để giảm áp lực cho hệ tiêu hóa.

• Kết hợp chế độ ăn khoa học với tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và hạn chế rượu bia sẽ giúp cải thiện sức khỏe gan toàn diện, đồng thời hỗ trợ giảm đau gan và hạn chế tái phát đau hạ sườn phải.

Cách 5: Thận trọng khi dùng thuốc giảm đau

Không tự ý dùng thuốc giảm đau khi chưa rõ nguyên nhân

• Nếu đang đau gan hoặc đau hạ sườn phải, bạn không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn (OTC) mà chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn.

• Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa phần lớn các loại thuốc. Khi chức năng gan bị suy giảm, thuốc có thể tích tụ trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tác dụng phụ hoặc khiến tổn thương gan nghiêm trọng hơn.

• Việc xác định đúng nguyên nhân gây đau gan là rất quan trọng trước khi lựa chọn thuốc điều trị phù hợp.

Đặc biệt cẩn trọng với paracetamol và ibuprofen

• Paracetamol (acetaminophen) có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng nếu dùng quá liều hoặc sử dụng cùng với rượu bia, đặc biệt ở người có bệnh gan từ trước.

• Ibuprofen và các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, ảnh hưởng đến chức năng thận và không phải lúc nào cũng phù hợp với người mắc bệnh gan, nhất là xơ gan hoặc bệnh gan tiến triển.

• Luôn tuân thủ đúng liều lượng ghi trên hướng dẫn sử dụng hoặc theo chỉ định của nhân viên y tế.

Tham khảo bác sĩ để lựa chọn thuốc an toàn

• Nếu cần giảm đau gan, hãy trao đổi với bác sĩ để được đánh giá tình trạng sức khỏe và lựa chọn thuốc phù hợp với chức năng gan của bạn.

• Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh để xác định nguyên nhân gây đau hạ sườn phải, từ đó đưa ra phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả.

• Nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm sốt, vàng da, buồn nôn, nôn, nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu, hãy đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám kịp thời.

Cách 6: Tránh tự dùng thảo dược bổ gan

Không tự ý sử dụng thảo dược khi bị đau gan

• Nếu đang đau gan hoặc đau hạ sườn phải, bạn không nên tự mua các sản phẩm thảo dược hoặc thực phẩm chức năng với mục đích "bổ gan" khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

• Mặc dù được quảng cáo là có nguồn gốc tự nhiên, một số sản phẩm vẫn có thể gây độc cho gan hoặc tương tác với thuốc đang sử dụng, đặc biệt ở người đã có bệnh lý về gan.

• Nếu chức năng gan suy giảm, gan có thể không chuyển hóa được một số hoạt chất trong thảo dược, làm tăng nguy cơ tổn thương gan hoặc khiến tình trạng đau gan trở nên nghiêm trọng hơn.

Một số thảo dược có thể gây hại cho gan

• Các nghiên cứu đã ghi nhận một số thảo dược có liên quan đến tổn thương gan, bao gồm chaparral, comfrey, kava, skullcap và yohimbe.

• Ngoài ra, các sản phẩm giảm cân, tăng cơ hoặc thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc cũng là nguyên nhân thường gặp gây viêm gan do thuốc và thực phẩm bổ sung (herb-induced hoặc supplement-induced liver injury).

• Trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm thảo dược nào, hãy đọc kỹ thành phần và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt nếu bạn đang điều trị bệnh gan.

Lựa chọn phương pháp bảo vệ gan đã được chứng minh

• Thay vì phụ thuộc vào các sản phẩm quảng cáo có tác dụng "giải độc gan" hoặc "làm sạch gan", hãy ưu tiên những biện pháp đã được chứng minh như ăn uống lành mạnh, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục đều đặn.

• Nếu cần giảm đau gan, hãy tìm nguyên nhân gây đau hạ sườn phải thông qua thăm khám và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Đây là cách an toàn và hiệu quả hơn so với việc tự sử dụng các sản phẩm thảo dược chưa được kiểm chứng.

Cách 7: Giữ cân nặng để bảo vệ gan

Duy trì cân nặng khỏe mạnh để giảm nguy cơ bệnh gan

• Thừa cân, béo phì và tăng huyết áp là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu, viêm gan và nhiều bệnh lý gan khác có thể gây đau gan hoặc đau hạ sườn phải.

• Giảm cân nếu đang thừa cân có thể giúp giảm lượng mỡ tích tụ trong gan, cải thiện chức năng gan và giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan hoặc các biến chứng nghiêm trọng.

• Mục tiêu giảm cân nên được thực hiện từ từ, khoảng 5–10% trọng lượng cơ thể trong nhiều tháng, thay vì áp dụng các chế độ ăn kiêng quá khắt khe.

Tập thể dục đều đặn và phù hợp

• Người trưởng thành khỏe mạnh nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần, chẳng hạn như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội, kết hợp với các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp khoảng 2 ngày mỗi tuần.

• Việc vận động thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng, cải thiện huyết áp, tăng độ nhạy insulin và hỗ trợ sức khỏe gan lâu dài.

• Hãy bắt đầu từ cường độ nhẹ nếu bạn ít vận động trước đó, sau đó tăng dần thời gian và mức độ tập luyện theo khả năng của cơ thể.

Không tập luyện quá sức khi đang đau gan

• Nếu đang đau gan, đau hạ sườn phải hoặc đã được chẩn đoán mắc bệnh gan, không nên tự ý tập luyện cường độ cao hoặc nâng tạ nặng khi chưa có sự tư vấn của bác sĩ.

• Trong một số trường hợp, nghỉ ngơi hoặc điều chỉnh chương trình tập luyện sẽ an toàn hơn cho đến khi xác định được nguyên nhân gây đau.

• Nếu cơn đau xuất hiện hoặc tăng lên trong khi tập thể dục, hãy dừng tập ngay và đến cơ sở y tế để được đánh giá. Việc điều trị nguyên nhân gây đau gan luôn quan trọng hơn cố gắng tiếp tục tập luyện khi cơ thể đang phát tín hiệu bất thường.

Cách 8: Ngừng rượu bia để giảm đau gan

Ngừng uống rượu bia càng sớm càng tốt

• Nếu đang đau gan hoặc đau hạ sườn phải, hãy ngừng uống rượu bia để giảm gánh nặng cho gan và tạo điều kiện cho gan phục hồi.

• Rượu là một trong những nguyên nhân phổ biến gây tổn thương tế bào gan. Việc tiếp tục uống rượu khi gan đang bị tổn thương có thể khiến tình trạng viêm tiến triển nặng hơn và làm cơn đau kéo dài.

• Dù nguyên nhân đau gan chưa được xác định, việc tránh đồ uống có cồn vẫn là lựa chọn an toàn cho sức khỏe gan.

Hiểu nguy cơ từ việc uống nhiều rượu

• Uống rượu bia thường xuyên hoặc với lượng lớn làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu, xơ gan và ung thư gan.

• Theo nhiều hướng dẫn y khoa, nguy cơ tổn thương gan tăng lên khi lượng cồn tiêu thụ vượt quá mức khuyến nghị trong thời gian dài.

• Nếu bạn khó kiểm soát việc uống rượu, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ cai rượu an toàn.

Gan có thể phục hồi nếu ngừng rượu sớm

• Ở giai đoạn gan nhiễm mỡ do rượu hoặc viêm gan nhẹ, việc ngừng uống rượu hoàn toàn có thể giúp gan cải thiện đáng kể trong vòng vài tuần đến vài tháng, tùy mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người.

• Tuy nhiên, nếu bệnh đã tiến triển thành xơ gan, tổn thương gan thường không thể hồi phục hoàn toàn. Việc ngừng rượu vẫn rất quan trọng để làm chậm quá trình tiến triển của bệnh và giảm nguy cơ biến chứng.

Không uống rượu nếu đang mắc bệnh gan

• Nếu bạn mắc viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ không do rượu, bệnh gan do rượu, xơ gan hoặc các bệnh gan mạn tính khác, nên tránh hoàn toàn rượu bia.

• Kết hợp ngừng rượu với chế độ ăn lành mạnh, tập luyện phù hợp và tuân thủ điều trị sẽ giúp giảm đau gan, cải thiện chức năng gan và hạn chế tái phát đau hạ sườn phải trong thời gian dài.

Cách 9: Đi khám nếu đau gan kéo dài

Không chủ quan khi đau gan kéo dài

• Nếu đau gan hoặc đau hạ sườn phải không giảm sau vài ngày, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám.

• Ngay cả khi cơn đau chỉ ở mức nhẹ, việc kiểm tra sớm vẫn rất cần thiết để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh bệnh tiến triển nặng hơn.

• Trong buổi khám, bác sĩ sẽ hỏi về thời điểm xuất hiện cơn đau, vị trí, mức độ đau, tiền sử bệnh, thói quen uống rượu bia, sử dụng thuốc và các triệu chứng đi kèm. Sau đó, bác sĩ sẽ khám lâm sàng, kiểm tra dấu hiệu sinh tồn và sờ vùng bụng để đánh giá tình trạng gan hoặc các cơ quan lân cận.

Đến cấp cứu ngay khi có dấu hiệu nguy hiểm

• Hãy đến bệnh viện hoặc gọi cấp cứu ngay nếu đau hạ sườn phải dữ dội kèm theo một trong các triệu chứng sau:

  • Buồn nôn hoặc nôn liên tục.

  • Chóng mặt, ngất hoặc lơ mơ.

  • Rối loạn ý thức, lú lẫn hoặc xuất hiện ảo giác.

  • Cơn đau quá dữ dội khiến bạn không thể ngồi yên hoặc sinh hoạt bình thường.

• Đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng cấp cứu cần được điều trị ngay.

Đau vùng gan không phải lúc nào cũng do gan

• Thực tế, đau gan là triệu chứng tương đối hiếm nếu bạn không mắc bệnh lý về gan. Cơn đau hạ sườn phải cũng có thể bắt nguồn từ túi mật, đường mật, dạ dày, ruột, cơ thành bụng hoặc các cơ quan khác.

• Vì vậy, không nên tự kết luận nguyên nhân hoặc tự điều trị khi chưa được bác sĩ đánh giá.

Các bệnh có thể liên quan đến đau gan

• Sau khi thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI) nếu cần để xác định nguyên nhân.

• Đau gan có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ không do rượu, bệnh túi mật, xơ gan, thừa sắt (hemochromatosis), hội chứng Reye hoặc ung thư gan.

• Việc phát hiện sớm nguyên nhân gây đau hạ sườn phải sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Cách 10: Điều trị đau gan theo nguyên nhân

Lập kế hoạch điều trị cùng bác sĩ

• Muốn giảm đau gan hiệu quả, điều quan trọng nhất là xác định và điều trị đúng nguyên nhân gây bệnh, thay vì chỉ giảm triệu chứng tạm thời.

• Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp dựa trên tình trạng sức khỏe, mức độ tổn thương gan và các bệnh lý đi kèm.

• Việc tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị sẽ giúp cải thiện chức năng gan, giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế tình trạng đau hạ sườn phải tái phát.

Thực hiện các xét nghiệm cần thiết

• Để tìm nguyên nhân gây đau gan, bác sĩ có thể chỉ định:

  • Xét nghiệm chức năng gan (AST, ALT, GGT, ALP, bilirubin, albumin và các chỉ số liên quan).

  • Siêu âm gan để đánh giá kích thước, cấu trúc gan và phát hiện gan nhiễm mỡ, xơ gan hoặc khối u.

  • Chụp CT, MRI hoặc đo độ đàn hồi gan (FibroScan) trong những trường hợp cần đánh giá chi tiết hơn.

• Kết quả thăm khám sẽ giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng người.

Kết hợp thuốc và thay đổi lối sống

• Nhiều trường hợp đau gan cần kết hợp điều trị bằng thuốc cùng với thay đổi lối sống để đạt hiệu quả lâu dài.

• Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể khuyến nghị:

  • Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì.

  • Áp dụng chế độ ăn tốt cho gan, hạn chế rượu bia và thực phẩm nhiều đường, nhiều chất béo.

  • Tăng cường vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe.

  • Điều trị các bệnh lý nền như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc tăng huyết áp nếu có.

• Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc không kê đơn với liều lượng an toàn. Không nên tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng vì có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan.

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân

• Không có một phương pháp điều trị chung cho mọi trường hợp đau gan. Phác đồ sẽ được cá thể hóa theo từng bệnh lý.

• Ví dụ, người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu thường cải thiện đáng kể nhờ giảm cân, kiểm soát cholesterol, ăn uống khoa học và tập luyện đều đặn mà không cần dùng thuốc đặc hiệu.

• Trong khi đó, các bệnh như viêm gan virus, xơ gan, bệnh túi mật hoặc ung thư gan sẽ cần các phương pháp điều trị chuyên biệt và theo dõi định kỳ.

• Nếu bạn bị đau hạ sườn phải kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, hãy tái khám đúng lịch để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

Nguồn tham khảo

1. World Health Organization. (2024). Hepatitis. Geneva: World Health Organization.
2. World Health Organization. (2024). Alcohol. Geneva: World Health Organization.
3. American Association for the Study of Liver Diseases. (2023). Practice Guidance on the Clinical Assessment and Management of Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Hepatology.
4. European Association for the Study of the Liver. (2024). EASL Clinical Practice Guidelines on the management of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD). Journal of Hepatology.
5. European Association for the Study of the Liver. (2018). EASL Clinical Practice Guidelines: Management of alcohol-related liver disease. Journal of Hepatology.
6. American College of Gastroenterology. (2021). ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries. The American Journal of Gastroenterology.
7. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2023). Symptoms & Causes of Liver Disease. Bethesda, MD: National Institutes of Health.
8. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2023). Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Bethesda, MD: National Institutes of Health.
9. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. (2024). Alcohol's Effects on the Body. Bethesda, MD: National Institutes of Health.
10. Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Viral Hepatitis. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services.
11. British Liver Trust. (2023). Liver Conditions and Symptoms. Winchester, UK: British Liver Trust.
12. Mayo Clinic. (2024). Liver Disease: Symptoms and Causes. Rochester, MN: Mayo Foundation for Medical Education and Research.
13. Merck Manual Professional Edition. (2024). Approach to the Patient With Liver Disease. Merck & Co., Inc.
14. Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG). (2023). Non-alcoholic Fatty Liver Disease: Overview. Cologne, Germany: IQWiG.
15. American Liver Foundation. (2024). Liver Disease Information and Patient Resources. New York, NY: American Liver Foundation.

Biên tập nội dung: Sidney Bailey Hoang.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Christopher Walker.