Cách ngủ ngon khi bị đau họng: 5 mẹo giảm đau nhanh nhất tại nhà

Mỗi năm, hàng triệu người gặp tình trạng đau họng do cảm lạnh, cúm, dị ứng hoặc nhiễm virus đường hô hấp. Theo các nghiên cứu, đau họng thường trở nên khó chịu hơn vào ban đêm vì cổ họng bị khô, lượng nước bọt giảm và tư thế nằm khiến cảm giác đau rõ hơn. Đây cũng là lý do nhiều người đau họng khó ngủ, thức giấc giữa đêm hoặc ngủ không sâu, khiến cơ thể lâu hồi phục hơn.

Nếu bạn đang băn khoăn bị đau họng làm sao để ngủ, đừng quá lo lắng. Chỉ với một vài thay đổi đơn giản trước giờ đi ngủ như giữ ẩm cổ họng, điều chỉnh không gian phòng ngủ và áp dụng các biện pháp giảm đau phù hợp, bạn hoàn toàn có thể ngủ ngon khi bị đau họng và giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn. Trong bài viết này, Tiptory sẽ hướng dẫn những cách dễ thực hiện, an toàn và hiệu quả để giảm cảm giác khó chịu ở cổ họng, cải thiện chất lượng giấc ngủ và giúp bạn thức dậy với cảm giác dễ chịu hơn.

Phần 1: Thuốc uống giảm đau họng nhanh giúp ngủ ngon

Cách 1: Xịt họng và súc họng trước khi ngủ

Dùng thuốc xịt hoặc nước súc họng để giảm đau trước khi đi ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ, bạn có thể sử dụng thuốc xịt họng hoặc nước súc họng không kê đơn (OTC) khoảng 15–30 phút trước khi lên giường.

• Nhiều sản phẩm chứa hoạt chất gây tê tại chỗ như lidocaine, giúp làm tê niêm mạc họng tạm thời, giảm cảm giác rát, đau và khó nuốt. Nhờ đó, bạn sẽ ngủ ngon khi bị đau họng dễ dàng hơn.

• Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, dùng đúng liều lượng và tần suất được nhà sản xuất khuyến cáo. Không tự ý sử dụng nhiều hơn liều quy định để tránh tác dụng phụ.

Ưu tiên các sản phẩm có thành phần thảo dược nếu muốn lựa chọn tự nhiên

• Nếu muốn sử dụng sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, hãy ưu tiên các loại thuốc xịt họng chứa echinacea (cúc tím) và sage (xô thơm).

• Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy sự kết hợp giữa hai loại thảo dược này có thể giúp giảm đau họng và cải thiện triệu chứng với hiệu quả tương đương một số thuốc xịt chứa lidocaine ở những trường hợp đau họng mức độ nhẹ đến trung bình.

• Tuy nhiên, nếu bạn có tiền sử dị ứng với các loại thảo dược hoặc thực vật thuộc họ Cúc (Asteraceae), hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Sử dụng thuốc xịt phenol đúng cách để đạt hiệu quả tốt hơn

• Một số thuốc xịt họng chứa phenol 1,4% có tác dụng giảm đau và sát khuẩn nhẹ, giúp làm dịu cảm giác đau rát ở cổ họng.

• Sau khi xịt vào vùng họng, nên giữ dung dịch trong miệng khoảng 15 giây rồi nhổ bỏ theo đúng hướng dẫn của sản phẩm.

• Không ăn hoặc uống ngay sau khi sử dụng nếu hướng dẫn của nhà sản xuất yêu cầu, vì điều này có thể làm giảm hiệu quả của thuốc.

Ngậm viên ngậm giảm đau họng khi cần

• Nếu bị đau họng làm sao để ngủ là vấn đề khiến bạn trăn trở, viên ngậm chứa benzocaine hoặc menthol có thể giúp làm dịu cổ họng và giảm cảm giác đau trong thời gian ngắn.

• Thông thường, bạn có thể sử dụng theo đúng liều khuyến cáo trên bao bì, thường cách nhau từ 2–4 giờ tùy từng sản phẩm.

• Không nên nhai hoặc nuốt nguyên viên ngậm, vì thuốc cần tan từ từ trong miệng để phát huy tác dụng.

Chỉ dùng dung dịch súc họng lidocaine khi có chỉ định của bác sĩ

• Với tình trạng đau họng khó ngủ kéo dài hoặc đau nhiều, bác sĩ có thể kê dung dịch súc họng chứa lidocaine 2% để giảm đau.

• Hãy sử dụng đúng liều lượng và khoảng cách giữa các lần dùng theo hướng dẫn của bác sĩ. Sau khi súc họng, cần nhổ bỏ toàn bộ dung dịch, tuyệt đối không nuốt.

• Do lidocaine gây tê vùng họng, bạn nên tránh ăn uống ngay sau khi sử dụng để giảm nguy cơ bị sặc hoặc cắn phải lưỡi, má trong khi cảm giác vẫn chưa hồi phục hoàn toàn.

Cách 2: Dùng thuốc giảm đau ngay khi đau họng

Uống thuốc giảm đau không kê đơn càng sớm càng tốt

• Khi xuất hiện những dấu hiệu đầu tiên của đau họng khó ngủ như rát họng, ngứa họng hoặc đau khi nuốt, bạn có thể cân nhắc sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn để làm dịu triệu chứng.

• Các thuốc như paracetamol (acetaminophen) hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen và naproxen không chỉ giúp hạ sốt mà còn có tác dụng giảm viêm, giảm sưng và giảm đau ở vùng họng.

• Kiểm soát cơn đau từ sớm sẽ giúp bạn ăn uống dễ dàng hơn, hạn chế cảm giác khó chịu vào ban đêm và ngủ ngon khi bị đau họng.

Dùng đúng liều lượng theo hướng dẫn

• Luôn sử dụng thuốc theo đúng liều lượng ghi trên bao bì hoặc theo chỉ định của bác sĩ, dược sĩ.

• Không tự ý kết hợp nhiều loại thuốc giảm đau có cùng hoạt chất hoặc dùng quá liều khuyến cáo vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

• Người có bệnh gan, bệnh thận, tiền sử loét dạ dày, đang mang thai hoặc đang dùng thuốc chống đông máu nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng thuốc giảm đau.

Điều trị sớm có thể giúp hồi phục nhanh hơn

• Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng NSAID ngay từ giai đoạn đầu khi đau họng có thể giúp giảm viêm hiệu quả hơn, từ đó rút ngắn thời gian khó chịu ở cổ họng.

• Tuy nhiên, các thuốc này chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng chứ không điều trị nguyên nhân gây đau họng, đặc biệt nếu nguyên nhân là nhiễm virus hoặc vi khuẩn.

• Nếu bạn vẫn bị đau họng làm sao để ngủ sau vài ngày điều trị, hoặc đau họng kéo dài trên 1 tuần, kèm sốt cao, khó thở, khó nuốt hoặc sưng hạch cổ, hãy đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Cách 3: Dùng siro ho để ngủ ngon hơn

Sử dụng siro ho nếu cơn ho khiến bạn mất ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ kèm theo ho khan hoặc ho liên tục vào ban đêm, bạn có thể cân nhắc sử dụng siro ho không kê đơn để giảm tần suất ho trước khi đi ngủ.

• Một số sản phẩm chứa dextromethorphan, hoạt chất có tác dụng ức chế phản xạ ho tại trung tâm ho của não. Nhờ đó, cơn ho được kiểm soát tạm thời, giúp cổ họng bớt bị kích thích và bạn ngủ ngon khi bị đau họng dễ hơn.

• Hãy sử dụng đúng liều lượng theo hướng dẫn trên bao bì hoặc theo tư vấn của bác sĩ, dược sĩ.

Kiểm tra kỹ thành phần trước khi dùng

• Nhiều loại thuốc cảm lạnh và siro ho là thuốc phối hợp, có thể chứa thêm các hoạt chất như paracetamol (acetaminophen), thuốc kháng histamine hoặc thuốc thông mũi.

• Trước khi dùng, hãy đọc kỹ bảng thành phần để biết chính xác sản phẩm đang sử dụng có chứa những hoạt chất nào. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn đang dùng thêm thuốc giảm đau, thuốc hạ sốt hoặc thuốc cảm khác.

Tránh dùng trùng hoạt chất để giảm nguy cơ quá liều

• Không nên sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc có cùng hoạt chất, vì điều này có thể dẫn đến quá liều ngoài ý muốn.

• Ví dụ, nếu siro ho đã chứa paracetamol, bạn không nên uống thêm các thuốc giảm đau hoặc hạ sốt khác cũng chứa paracetamol cùng lúc, trừ khi có hướng dẫn của bác sĩ.

• Nếu bạn không chắc các loại thuốc mình đang dùng có thành phần trùng lặp hay không, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi kết hợp. Đây là cách đơn giản nhưng rất quan trọng để điều trị an toàn khi bị đau họng làm sao để ngủ là vấn đề bạn đang gặp phải.

Cách 4: Tránh thuốc gây tỉnh táo trước khi ngủ

Không dùng thuốc cảm có tác dụng kích thích vào buổi tối

• Nếu mục tiêu là ngủ ngon khi bị đau họng, hãy kiểm tra kỹ loại thuốc cảm hoặc thuốc trị cảm cúm bạn đang sử dụng trước giờ đi ngủ.

• Một số sản phẩm được dán nhãn "Daytime" (dùng ban ngày) hoặc "Non-drowsy" (không gây buồn ngủ) có thể chứa các hoạt chất giúp bạn tỉnh táo hơn. Những thành phần này có thể khiến bạn khó đi vào giấc ngủ, ngay cả khi tình trạng đau họng khó ngủ đã được cải thiện.

Đọc kỹ bảng thành phần của thuốc

• Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào, hãy dành vài phút đọc nhãn sản phẩm để biết rõ thành phần và công dụng.

• Nếu có nhiều loại thuốc đang sử dụng cùng lúc, việc kiểm tra thành phần còn giúp bạn tránh dùng trùng hoạt chất hoặc kết hợp những thuốc không phù hợp.

Tránh các sản phẩm chứa caffeine trước giờ ngủ

• Một số thuốc hoặc chế phẩm hỗ trợ giảm triệu chứng cảm lạnh có thể chứa caffeine nhằm giúp người dùng tỉnh táo vào ban ngày.

• Caffeine có thể làm giảm cảm giác buồn ngủ, kéo dài thời gian đi vào giấc ngủ và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

• Nếu bạn đang băn khoăn bị đau họng làm sao để ngủ, hãy ưu tiên các sản phẩm phù hợp để sử dụng vào buổi tối hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ để lựa chọn loại thuốc đáp ứng tốt triệu chứng mà không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Phần 2: Mẹo dân gian chữa đau họng tại nhà cực dễ

Mẹo 1: Uống trà ấm với mật ong trước ngủ

Uống trà ấm pha mật ong để làm dịu cổ họng

• Nếu đau họng khó ngủ, hãy uống một tách trà thảo mộc hoặc trà đen đã khử caffeine vào buổi tối, khoảng 30–60 phút trước khi đi ngủ.

• Khuấy thêm 1–2 thìa cà phê mật ong vào trà ấm để tăng hiệu quả làm dịu cổ họng. Mật ong giúp tạo một lớp màng bao phủ niêm mạc họng, giảm cảm giác rát và đau khi nuốt, từ đó hỗ trợ ngủ ngon khi bị đau họng.

• Hãy uống từng ngụm nhỏ và chậm rãi để cổ họng có thời gian được làm dịu trước khi lên giường.

Ưu tiên đồ uống ấm, tránh quá nóng

• Nếu không thích uống trà, bạn cũng có thể uống một cốc nước ấm. Nhiệt độ ấm vừa phải giúp giữ ẩm niêm mạc họng và giảm cảm giác khô rát.

• Không nên uống nước hoặc trà quá nóng vì nhiệt độ cao có thể làm kích ứng niêm mạc họng, khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn.

• Đồng thời, nên hạn chế đồ uống có chứa caffeine vào buổi tối vì chất này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Lưu ý khi sử dụng mật ong

• Mật ong có thể giúp giảm triệu chứng đau họng và ho nhẹ ở người lớn và trẻ em trên 1 tuổi. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ làm dịu triệu chứng, không thay thế thuốc điều trị nếu đau họng do nhiễm khuẩn hoặc các nguyên nhân cần can thiệp y tế.

• Không cho trẻ dưới 12 tháng tuổi dùng mật ong vì có nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ sơ sinh.

• Nếu bạn đang tìm cách bị đau họng làm sao để ngủ dễ hơn, kết hợp uống đồ uống ấm với việc giữ đủ nước trong suốt cả ngày cũng là một biện pháp đơn giản giúp cổ họng bớt khô, giảm kích ứng và hỗ trợ cơ thể phục hồi nhanh hơn.

Mẹo 2: Súc họng bằng nước muối ấm

Súc họng bằng nước muối trước khi đi ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ, hãy pha 1/2 thìa cà phê (khoảng 2,5 g) muối với 240 ml nước ấm, khuấy đều cho đến khi muối tan hoàn toàn.

• Ngậm một ngụm nhỏ, ngửa nhẹ đầu và súc họng trong khoảng 15–30 giây để dung dịch tiếp xúc với vùng họng bị đau.

• Nhổ bỏ nước muối sau khi súc, không nuốt. Lặp lại cho đến khi dùng hết cốc nước muối.

Nước muối giúp làm dịu đau họng và hỗ trợ làm sạch niêm mạc

• Súc họng bằng nước muối ấm giúp giảm cảm giác đau rát, làm loãng dịch nhầy và loại bỏ bớt các chất kích thích bám trên niêm mạc họng.

• Môi trường nước muối ưu trương còn có thể giúp giảm sưng nhẹ và hỗ trợ hạn chế sự phát triển của một số vi sinh vật trong khoang miệng, từ đó cải thiện cảm giác khó chịu.

• Thực hiện vào buổi tối trước khi đi ngủ là một cách đơn giản giúp ngủ ngon khi bị đau họng, đặc biệt khi kết hợp với việc uống đủ nước và giữ ẩm không khí.

Sử dụng đúng cách để đảm bảo an toàn

• Chỉ nên dùng nước ấm, không dùng nước quá nóng vì có thể làm tổn thương niêm mạc họng.

• Không pha nước muối quá mặn, vì nồng độ muối cao có thể khiến cổ họng bị khô hoặc kích ứng nhiều hơn.

• Nếu sử dụng nước muối sinh lý 0,9% đóng chai, hãy chọn sản phẩm còn hạn sử dụng và bảo quản theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Không phù hợp với trẻ nhỏ

• Súc họng bằng nước muối thường không được khuyến khích cho trẻ dưới 6 tuổi vì trẻ có thể chưa biết cách súc và nhổ dung dịch đúng cách, làm tăng nguy cơ bị sặc hoặc nuốt phải nước muối.

• Nếu bạn đang băn khoăn bị đau họng làm sao để ngủ, hãy kết hợp súc họng bằng nước muối với các biện pháp khác như giữ đủ nước, uống đồ uống ấm và nghỉ ngơi đầy đủ để cải thiện triệu chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Mẹo 3: Thoa gel bạc hà lên ngực và cổ

Thoa gel chứa menthol trước khi đi ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ do cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên, bạn có thể thoa một lớp mỏng gel hoặc dầu bôi ngoài da chứa menthol lên vùng ngực và cổ trước khi đi ngủ.

• Menthol tạo cảm giác mát, giúp đường thở thông thoáng hơn về mặt cảm nhận, từ đó giảm cảm giác nghẹt mũi, dễ chịu hơn khi hít thở và hỗ trợ ngủ ngon khi bị đau họng.

• Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng các sản phẩm bôi chứa menthol trước khi ngủ có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ ở người bị cảm lạnh nhờ làm giảm cảm giác khó chịu ở đường hô hấp.

Sử dụng đúng cách để đạt hiệu quả

• Thoa sản phẩm theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, chỉ bôi ngoài da và massage nhẹ để gel thẩm thấu.

• Tránh bôi lên vùng da bị trầy xước, vết thương hở hoặc niêm mạc như mắt, mũi và miệng vì có thể gây kích ứng.

• Sau khi thoa, hãy rửa sạch tay để tránh vô tình đưa menthol vào mắt hoặc các vùng da nhạy cảm.

Lưu ý khi sử dụng cho trẻ em

• Không phải tất cả sản phẩm chứa menthol đều phù hợp với trẻ nhỏ. Một số loại có giới hạn độ tuổi sử dụng hoặc chống chỉ định cho trẻ dưới một độ tuổi nhất định.

• Hãy đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng cho trẻ em.

• Nếu bạn đang tìm cách bị đau họng làm sao để ngủ, hãy kết hợp gel menthol với các biện pháp khác như giữ đủ nước, súc họng bằng nước muối ấm và duy trì phòng ngủ có độ ẩm phù hợp để tăng hiệu quả giảm triệu chứng.

Mẹo 4: Để viên ngậm và nước cạnh giường

Chuẩn bị nước uống và viên ngậm trước khi ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ, hãy đặt sẵn một cốc nước và viên ngậm trị đau họng trên tủ đầu giường trước khi đi ngủ.

• Khi thức giấc giữa đêm vì khô rát cổ họng, chỉ cần uống vài ngụm nước hoặc ngậm một viên ngậm để làm dịu niêm mạc họng. Điều này giúp giảm cảm giác đau, khô và kích ứng, từ đó dễ ngủ ngon khi bị đau họng hơn.

Viên ngậm giúp giữ ẩm cổ họng

• Khi tan từ từ trong miệng, viên ngậm kích thích tuyến nước bọt hoạt động nhiều hơn. Nước bọt giúp bôi trơn niêm mạc họng, giảm cảm giác đau rát và khó nuốt.

• Một số viên ngậm còn chứa pectin, menthol hoặc các hoạt chất làm dịu cổ họng, giúp giảm kích ứng tạm thời. Hãy sử dụng đúng liều lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Không ngậm viên ngậm khi đang nằm

• Nếu thức dậy để dùng viên ngậm, hãy ngồi dậy và để viên tan hoàn toàn trong miệng trước khi nằm xuống ngủ tiếp.

• Không nên ngậm viên ngậm khi đang nằm vì có thể làm tăng nguy cơ sặc hoặc nghẹn, đặc biệt ở người lớn tuổi và trẻ em.

Giữ cổ họng đủ ẩm suốt đêm

• Không khí khô trong phòng ngủ có thể khiến cổ họng mất nước và đau rát nhiều hơn vào ban đêm. Vì vậy, ngoài việc uống nước khi cần, hãy duy trì uống đủ nước trong suốt cả ngày để cơ thể luôn được cung cấp đủ dịch.

• Nếu bạn thường xuyên tự hỏi bị đau họng làm sao để ngủ, việc chuẩn bị sẵn nước và viên ngậm cạnh giường là một thói quen đơn giản nhưng hữu ích, giúp xử lý nhanh các cơn đau họng xuất hiện giữa đêm và hạn chế làm gián đoạn giấc ngủ.

Mẹo 5: Ăn hoặc uống đồ lạnh trước khi ngủ

Làm dịu cổ họng bằng đồ uống hoặc thực phẩm lạnh

• Nếu đau họng khó ngủ, bạn có thể uống một cốc nước lạnh hoặc ngậm vài viên đá nhỏ khoảng 15–30 phút trước khi đi ngủ.

• Nhiệt độ lạnh giúp làm tê tạm thời các đầu dây thần kinh ở niêm mạc họng, từ đó giảm cảm giác đau rát và khó nuốt. Nhờ vậy, bạn sẽ ngủ ngon khi bị đau họng dễ dàng hơn.

• Không nên ăn hoặc uống quá nhanh để tránh gây ê buốt răng hoặc khó chịu ở cổ họng.

Có thể chọn các món lạnh dễ ăn

• Ngoài nước lạnh hoặc đá viên, bạn cũng có thể lựa chọn kem que, sữa chua đông lạnh hoặc các món tráng miệng lạnh để làm dịu cổ họng.

• Những thực phẩm này thường dễ nuốt hơn khi cổ họng đang đau và có thể giúp giảm cảm giác khó chịu trong thời gian ngắn.

• Nếu cổ họng của bạn nhạy cảm với đồ lạnh hoặc cảm thấy đau hơn sau khi sử dụng, hãy chuyển sang đồ uống ấm vì mỗi người có thể đáp ứng khác nhau.

Thận trọng nếu đang sốt hoặc rối loạn tiêu hóa

• Nếu bạn đang sốt cao, buồn nôn hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm, hãy cân nhắc trước khi dùng các thực phẩm nhiều sữa như kem hoặc sữa lạnh. Mặc dù chưa có bằng chứng mạnh cho thấy sữa làm bệnh nặng hơn, nhưng ở một số người, chúng có thể khiến cảm giác đầy bụng hoặc buồn nôn rõ hơn khi đang ốm.

• Trong trường hợp này, nước lạnh hoặc đá bào thường là lựa chọn nhẹ nhàng và phù hợp hơn.

Kết hợp với các biện pháp chăm sóc khác

• Nếu bạn đang băn khoăn bị đau họng làm sao để ngủ, hãy kết hợp việc làm dịu cổ họng bằng đồ lạnh với uống đủ nước, súc họng bằng nước muối ấm, giữ độ ẩm trong phòng và nghỉ ngơi đầy đủ.

• Nếu đau họng khó ngủ kéo dài nhiều ngày, kèm sốt cao, khó nuốt, khó thở hoặc đau họng ngày càng nặng, bạn nên đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Phần 3: Cách chỉnh phòng ngủ giúp giảm đau họng đêm

Bước 1: Dùng máy tạo ẩm khi ngủ

Bật máy tạo độ ẩm để giảm khô họng

• Nếu đau họng khó ngủ, hãy sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ khoảng 30–60 phút trước khi đi ngủ hoặc để máy hoạt động suốt đêm.

• Không khí có độ ẩm phù hợp giúp niêm mạc họng không bị khô, giảm cảm giác rát, ngứa và kích ứng. Điều này đặc biệt hữu ích nếu bạn ngủ trong phòng điều hòa hoặc thời tiết hanh khô.

• Duy trì độ ẩm trong phòng khoảng 40–50%, lý tưởng là 49–50%, để tạo cảm giác dễ chịu mà không làm môi trường quá ẩm, vì độ ẩm quá cao có thể tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi phát triển.

Lựa chọn chế độ phù hợp của máy tạo ẩm

• Nhiều máy tạo độ ẩm có chế độ phun sương mát hoặc phun sương ấm. Bạn có thể lựa chọn chế độ mang lại cảm giác dễ chịu nhất theo nhiệt độ phòng và nhu cầu của bản thân.

• Quan trọng hơn loại sương là việc giữ độ ẩm ổn định và vệ sinh máy thường xuyên để hạn chế vi khuẩn, nấm mốc phát tán vào không khí.

• Hãy thay nước mỗi ngày và làm sạch bình chứa theo hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo an toàn cho hệ hô hấp.

Uống đủ nước trước khi đi ngủ

• Bên cạnh việc tăng độ ẩm trong phòng, hãy uống một cốc nước trước khi lên giường để cơ thể được bổ sung đủ nước.

• Bạn cũng nên đặt sẵn một cốc nước trên tủ đầu giường để có thể uống vài ngụm nếu thức giấc giữa đêm vì khô họng. Việc giữ đủ nước giúp niêm mạc họng luôn ẩm, giảm cảm giác đau rát và hỗ trợ ngủ ngon khi bị đau họng.

Kết hợp nhiều biện pháp để cải thiện giấc ngủ

• Nếu bạn đang tìm cách bị đau họng làm sao để ngủ, hãy kết hợp máy tạo độ ẩm với các biện pháp khác như súc họng bằng nước muối ấm, uống trà ấm với mật ong (nếu phù hợp), sử dụng thuốc giảm đau hoặc viên ngậm theo hướng dẫn và duy trì thói quen ngủ đúng giờ.

• Nếu tình trạng đau họng khó ngủ kéo dài trên một tuần hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, khó nuốt hoặc sưng đau vùng cổ, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị phù hợp.

Bước 2: Kê cao đầu khi ngủ

Kê cao đầu để hạn chế dịch mũi chảy xuống họng

• Nếu đau họng khó ngủ do nghẹt mũi hoặc dịch mũi chảy xuống họng, hãy kê đầu cao hơn bình thường bằng 1–2 chiếc gối trước khi đi ngủ.

• Tư thế này giúp dịch nhầy thoát xuống dễ hơn thay vì tích tụ ở phía sau họng, từ đó giảm kích ứng, giảm ho về đêm và hỗ trợ ngủ ngon khi bị đau họng.

• Chỉ nên nâng cao phần đầu và vai, đồng thời giữ cổ ở tư thế tự nhiên để tránh đau cổ hoặc mỏi vai sau khi thức dậy.

Nằm nghiêng có thể giúp giảm kích ứng cổ họng

• Nằm nghiêng, đặc biệt khi kết hợp với một chiếc gối đặt giữa hai đầu gối, có thể giúp cơ thể duy trì tư thế thoải mái và giảm tình trạng dịch mũi chảy xuống phía sau họng ở một số người.

• Nếu bạn bị trào ngược dạ dày thực quản kèm đau họng, nằm nghiêng bên trái cũng có thể giúp giảm hiện tượng trào ngược vào ban đêm, nhờ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Cân nhắc sử dụng gối chống trào hoặc gối dốc

• Nếu không muốn chồng nhiều gối lên nhau, bạn có thể sử dụng gối dốc (wedge pillow) để nâng phần thân trên một cách ổn định.

• Gối dốc giúp duy trì góc nâng phù hợp trong suốt đêm, hạn chế tình trạng gối bị xô lệch và mang lại cảm giác thoải mái hơn khi ngủ.

• Đây là lựa chọn hữu ích cho những người thường xuyên bị đau họng làm sao để ngủ, đặc biệt khi nguyên nhân liên quan đến nghẹt mũi, dịch mũi chảy sau hoặc trào ngược axit.

Điều chỉnh tư thế ngủ để cải thiện giấc ngủ

• Kê cao đầu chỉ giúp giảm triệu chứng chứ không điều trị nguyên nhân gây đau họng. Để đạt hiệu quả tốt hơn, hãy kết hợp với việc giữ đủ nước, duy trì độ ẩm trong phòng, vệ sinh mũi nếu bị nghẹt và điều trị nguyên nhân theo hướng dẫn của bác sĩ.

• Nếu đau họng khó ngủ kéo dài nhiều ngày hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, đau họng dữ dội hoặc khó nuốt, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị sớm.

Bước 3: Giữ phòng ngủ mát vừa phải

Điều chỉnh nhiệt độ phòng phù hợp để dễ ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ, hãy giữ nhiệt độ phòng ngủ trong khoảng 16–19°C trước khi đi ngủ. Đây là mức nhiệt được nhiều chuyên gia về giấc ngủ khuyến nghị vì giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn.

• Khi thân nhiệt giảm nhẹ vào ban đêm, não bộ sẽ nhận tín hiệu chuẩn bị cho giấc ngủ. Môi trường mát mẻ cũng giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn nếu đang bị cảm lạnh hoặc sốt nhẹ.

• Nếu cảm thấy lạnh sau khi thức dậy vào buổi sáng, bạn có thể tăng nhiệt độ phòng hoặc mặc thêm áo khoác thay vì để phòng quá nóng suốt đêm.

Dùng chăn phù hợp để dễ điều chỉnh nhiệt độ cơ thể

• Hãy chọn loại chăn có độ dày vừa phải hoặc sử dụng nhiều lớp chăn mỏng để có thể dễ dàng thêm hoặc bớt khi nhiệt độ cơ thể thay đổi trong lúc ngủ.

• Tránh đắp chăn quá dày khiến cơ thể nóng bức, đổ nhiều mồ hôi và làm giấc ngủ bị gián đoạn.

Hạn chế lạm dụng điều hòa nếu không khí quá khô

• Phòng ngủ mát có thể giúp bạn ngủ ngon khi bị đau họng, nhưng nếu sử dụng điều hòa liên tục với nhiệt độ thấp hoặc luồng gió thổi trực tiếp vào người, không khí có thể trở nên khô hơn.

• Không khí khô dễ làm niêm mạc họng mất độ ẩm, khiến cảm giác đau rát và khô họng nặng hơn khi thức dậy.

• Nếu cần dùng điều hòa, hãy cài đặt ở mức nhiệt vừa phải, tránh để gió thổi trực tiếp vào mặt và cân nhắc kết hợp với máy tạo độ ẩm hoặc đặt một cốc nước trong phòng để hạn chế tình trạng khô không khí.

Kết hợp môi trường ngủ lý tưởng để cải thiện triệu chứng

• Nếu bạn đang tìm cách bị đau họng làm sao để ngủ, hãy kết hợp nhiệt độ phòng phù hợp với việc giữ đủ nước, kê cao đầu khi ngủ và duy trì độ ẩm không khí ở mức thích hợp.

• Một môi trường ngủ mát mẻ, thông thoáng nhưng không quá khô sẽ giúp giảm kích ứng cổ họng, cải thiện chất lượng giấc ngủ và hỗ trợ cơ thể phục hồi nhanh hơn.

Bước 4: Thư giãn trước khi đi ngủ

Dành thời gian thư giãn trước giờ ngủ

• Nếu đau họng khó ngủ, hãy dành khoảng 30–60 phút trước khi đi ngủ để cơ thể và não bộ có thời gian thư giãn.

• Giữ ánh sáng trong phòng ở mức dịu nhẹ, tạo không gian yên tĩnh và thoải mái để cơ thể dễ dàng chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.

• Bạn có thể lựa chọn những hoạt động nhẹ nhàng như đọc sách, thiền, hít thở sâu hoặc ngâm mình trong nước ấm để giảm căng thẳng và giúp ngủ ngon khi bị đau họng.

Tắm nước ấm hoặc xông hơi nhẹ trước khi ngủ

• Tắm nước ấm hoặc hít hơi nước từ vòi sen có thể giúp làm loãng dịch nhầy trong mũi và họng, giảm nghẹt mũi và tạo cảm giác dễ chịu hơn khi hô hấp.

• Không nên tắm nước quá nóng hoặc tắm quá lâu vì có thể khiến cơ thể mất nước và gây mệt mỏi.

• Sau khi tắm, lau khô người và giữ ấm cơ thể trước khi lên giường để tránh bị lạnh.

Hạn chế ánh sáng xanh và tiếng ồn

• Tránh sử dụng điện thoại, máy tính, tivi hoặc các thiết bị có màn hình sáng trong khoảng 1 giờ trước khi ngủ. Ánh sáng xanh có thể làm giảm tiết melatonin – hormone giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ.

• Đồng thời, hạn chế nghe nhạc quá lớn hoặc tiếp xúc với tiếng ồn vì chúng có thể khiến bạn khó thư giãn và ngủ không sâu.

Nằm nghiêng để giảm kích ứng cổ họng

• Nếu bị đau họng làm sao để ngủ là điều bạn lo lắng, hãy thử nằm nghiêng thay vì nằm ngửa.

• Tư thế này giúp hạn chế dịch mũi chảy xuống phía sau họng (chảy dịch mũi sau), từ đó giảm cảm giác ngứa họng, ho và đau rát vào ban đêm.

• Bạn cũng có thể kết hợp kê cao đầu bằng một chiếc gối để hỗ trợ dẫn lưu dịch nhầy hiệu quả hơn.

Loại bỏ các yếu tố gây kích ứng trong phòng ngủ

• Tránh hút thuốc hoặc để người khác hút thuốc trong phòng ngủ, vì khói thuốc có thể làm niêm mạc họng bị kích ứng và khiến đau họng khó ngủ trở nên nghiêm trọng hơn.

• Nếu không khí trong phòng quá khô, hãy sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc đặt một chậu nước nhỏ để giúp duy trì độ ẩm thích hợp.

• Giữ phòng ngủ sạch sẽ, thông thoáng và hạn chế bụi, lông thú cưng hoặc các tác nhân gây dị ứng cũng góp phần giảm kích ứng đường hô hấp và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Xây dựng thói quen ngủ lành mạnh

• Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy đều đặn mỗi ngày, kể cả cuối tuần, giúp đồng hồ sinh học hoạt động ổn định.

• Khi kết hợp môi trường ngủ yên tĩnh, nhiệt độ phù hợp, độ ẩm thích hợp và các biện pháp làm dịu cổ họng, bạn sẽ có nhiều cơ hội ngủ ngon khi bị đau họng và giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.

Đi khám nếu đau họng không thuyên giảm

Đến gặp bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài

• Nếu đau họng khó ngủ không cải thiện sau 3–5 ngày, hoặc các triệu chứng ngày càng nặng hơn dù đã chăm sóc tại nhà, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.

• Việc xác định đúng nguyên nhân gây đau họng sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế các biến chứng không mong muốn.

Đặc biệt lưu ý khi có sốt hoặc sưng hạch

• Hãy đi khám sớm nếu đau họng kèm theo:

  • Sốt cao hoặc sốt kéo dài.

  • Sưng đau các hạch bạch huyết ở vùng cổ hoặc dưới hàm.

  • Đau họng dữ dội, khó nuốt hoặc đau nhiều khi nuốt.

  • Xuất hiện mủ trắng trên amidan hoặc hơi thở có mùi bất thường.

• Đây có thể là dấu hiệu của viêm họng do vi khuẩn, đặc biệt là liên cầu khuẩn nhóm A, cần được bác sĩ đánh giá và điều trị.

Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định

• Nếu nguyên nhân là nhiễm vi khuẩn, bác sĩ có thể kê kháng sinh phù hợp. Bạn cần dùng đúng loại, đúng liều và đủ thời gian điều trị, ngay cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm.

• Không tự ý mua hoặc sử dụng kháng sinh vì phần lớn các trường hợp đau họng là do virus. Dùng kháng sinh không cần thiết không giúp bệnh khỏi nhanh hơn mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và gây tác dụng phụ.

Không trì hoãn việc khám khi có dấu hiệu nguy hiểm

• Nếu bạn bị đau họng làm sao để ngủ nhưng đồng thời xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, khó nuốt đến mức không thể uống nước, chảy nhiều nước dãi, sưng cổ nhanh hoặc sốt rất cao, hãy đến cơ sở y tế ngay vì đây có thể là tình trạng cần được xử trí khẩn cấp.

• Việc thăm khám và điều trị kịp thời không chỉ giúp giảm nhanh triệu chứng mà còn hỗ trợ ngủ ngon khi bị đau họng và phòng ngừa các biến chứng do nhiễm trùng.

Nguồn tham khảo

1. Centers for Disease Control and Prevention. Respiratory Viruses. CDC.
2. National Institute for Health and Care Excellence. Sore Throat (Acute): Antimicrobial Prescribing. NICE Guideline NG84. National Institute for Health and Care Excellence.
3. American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery. Clinical Practice Guidelines and Patient Health Resources. American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery Foundation.
4. Infectious Diseases Society of America. Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis. Clinical Infectious Diseases.
5. Shulman ST, Bisno AL, Clegg HW, Gerber MA, Kaplan EL, Lee G, Martin JM, Van Beneden C. Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis: 2012 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clinical Infectious Diseases. 2012;55(10):e86–e102.
6. National Health Service. Sore Throat. NHS.
7. Merck Manual Professional Edition. Sore Throat (Pharyngitis). Merck & Co., Inc.
8. Mayo Clinic. Sore Throat: Symptoms and Causes; Sore Throat: Diagnosis and Treatment. Mayo Foundation for Medical Education and Research.
9. American Academy of Family Physicians. Pharyngitis. American Family Physician.
10. BMJ Best Practice. Evaluation of Sore Throat in Adults and Children. BMJ Publishing Group.
11. World Health Organization. Integrated Management of Common Illnesses: Respiratory Tract Infections. World Health Organization.
12. Eccles R. Understanding the Symptoms of the Common Cold and Influenza. The Lancet Infectious Diseases. 2005;5(11):718–725.
13. Worrall GJ. Acute Sore Throat. Canadian Family Physician. 2007;53(11):1961–1962.
14. Spinks A, Glasziou PP, Del Mar CB. Antibiotics for Sore Throat. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021.
15. Institute for Clinical Systems Improvement. Diagnosis and Treatment of Respiratory Illness in Children and Adults. Institute for Clinical Systems Improvement.
    

Biên tập nội dung: Rene Lee Nguyen.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Matthew Turner.