Bị ho làm sao để ngủ được? 3 cách trị ho đêm dứt điểm tại nhà

Ngủ không bị ho là điều không hề dễ dàng khi những cơn ho xuất hiện liên tục vào ban đêm. Theo các nghiên cứu, ho kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến gây gián đoạn giấc ngủ, khiến nhiều người thức giấc nhiều lần, ngủ không sâu và mệt mỏi vào sáng hôm sau. Nếu tình trạng này kéo dài, chất lượng cuộc sống, khả năng tập trung và sức khỏe tổng thể đều có thể bị ảnh hưởng.

Nếu bạn đang băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được hoặc tìm cách trị ho đêm hiệu quả tại nhà, bài viết này sẽ hướng dẫn những giải pháp đơn giản, dễ áp dụng và có cơ sở khoa học. Tiptory sẽ chia sẻ các mẹo giúp làm dịu đường hô hấp, giảm kích thích gây ho, cải thiện tư thế ngủ và tạo môi trường nghỉ ngơi phù hợp để bạn ngủ không bị ho, ngủ ngon hơn và phục hồi sức khỏe nhanh chóng.

Cách giảm ho để dễ ngủ

Uống đồ uống ấm trước khi đi ngủ

• Uống một cốc trà thảo mộc ấm hoặc nước ấm khoảng 30 phút trước khi ngủ có thể giúp làm dịu niêm mạc họng, giảm cảm giác khô rát và hạn chế các cơn ho về đêm.
• Tránh các loại đồ uống chứa nhiều caffeine hoặc cồn vì chúng có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ và khiến cơ thể mất nước.

Dùng mật ong để làm dịu cơn ho

• Nếu là người trưởng thành hoặc trẻ trên 1 tuổi, bạn có thể dùng khoảng 1 thìa cà phê đến 1 thìa canh mật ong trước khi đi ngủ.
• Một số nghiên cứu cho thấy mật ong có thể giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của ho đêm, đồng thời hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ ở người bị nhiễm trùng đường hô hấp trên.
• Không sử dụng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum.

Kê cao đầu khi nằm ngủ

• Sử dụng thêm 1–2 chiếc gối để nâng phần đầu và vai cao hơn bình thường khoảng 15–20 cm.
• Tư thế này giúp đường thở thông thoáng hơn, giảm tình trạng dịch mũi hoặc axit dạ dày chảy ngược lên họng – hai nguyên nhân thường gây ho khi nằm và làm bạn khó ngủ.
• Nếu thường xuyên bị ho làm sao để ngủ được, đây là một trong những cách đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt.

Cân nhắc dùng thuốc giảm ho không kê đơn khi cần thiết

• Nếu cơn ho kéo dài, xuất hiện liên tục và ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, bạn có thể cân nhắc sử dụng thuốc giảm ho không kê đơn theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
• Chỉ nên dùng thuốc đúng liều lượng khuyến cáo và lựa chọn loại phù hợp với nguyên nhân gây ho.
• Nếu trị ho đêm bằng các biện pháp tại nhà không hiệu quả, hoặc cơn ho kéo dài trên 3 tuần, kèm sốt cao, khó thở, đau ngực hoặc ho ra máu, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.

Cách 1: Làm ẩm họng giúp giảm ho đêm

Mẹo 1: Uống đủ nước để giảm ho đêm

Duy trì đủ nước trong suốt cả ngày

• Uống đủ nước giúp giữ ẩm niêm mạc mũi, họng và đường hô hấp, từ đó giảm tình trạng khô rát – một trong những nguyên nhân khiến ho về đêm trở nên dai dẳng hơn.
• Khi cơ thể được cấp đủ nước, chất nhầy trong đường hô hấp cũng loãng hơn, giúp bạn dễ khạc đờm và thở thoải mái hơn. Đây là cách đơn giản hỗ trợ ngủ không bị ho và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Tăng cường bù nước khi cơ thể bị mất nước

• Nếu đang bị sốt, tiêu chảy hoặc nôn ói, cơ thể sẽ mất nhiều nước hơn bình thường. Lúc này, bạn cần bổ sung đủ nước hoặc dung dịch điện giải theo hướng dẫn của nhân viên y tế để tránh mất nước.
• Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc đường hô hấp dễ bị khô và kích ứng, khiến các cơn ho xuất hiện thường xuyên hơn, đặc biệt vào ban đêm.

Chia đều lượng nước uống trong ngày

• Thay vì uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ, hãy chia lượng nước thành nhiều lần uống từ sáng đến tối.
• Cách này giúp cơ thể duy trì trạng thái đủ nước liên tục, đồng thời hạn chế phải thức dậy đi vệ sinh giữa đêm, từ đó giúp bạn ngủ sâu và ngon hơn.
• Nếu đang băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được, việc duy trì thói quen uống nước đều đặn mỗi ngày là một bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.

Ưu tiên nước ấm khi bị ho

• Nên uống nước ấm hoặc nước nóng vừa phải thay vì nước lạnh. Hơi ấm có thể giúp làm dịu cổ họng, giảm cảm giác ngứa rát và hỗ trợ làm loãng dịch nhầy trong đường hô hấp.
• Mặc dù nước ấm không chữa khỏi nguyên nhân gây ho, nhưng đây là biện pháp hỗ trợ hiệu quả giúp trị ho đêm, giảm khó chịu và thúc đẩy quá trình hồi phục khi kết hợp với nghỉ ngơi và điều trị đúng cách.

Mẹo 2: Tắm nước ấm giúp giảm ho đêm

Tắm nước ấm trước khi đi ngủ

• Tắm hoặc ngâm mình trong nước ấm khoảng 10–15 phút vào buổi tối có thể giúp thư giãn cơ thể, giảm căng thẳng và tạo điều kiện để bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn.
• Hơi nước ấm giúp làm dịu niêm mạc đường hô hấp, giữ ẩm cổ họng và mũi, từ đó giảm kích thích gây ho về đêm. Nhờ vậy, nhiều người có thể ngủ không bị ho hoặc giảm số lần thức giấc vì những cơn ho kéo dài.

Hít hơi nước để hỗ trợ thông thoáng đường thở

• Hơi nước từ phòng tắm có thể giúp làm loãng dịch nhầy trong đường hô hấp, giúp bạn thở dễ chịu hơn trước khi lên giường.
• Phương pháp này đặc biệt hữu ích nếu cơn ho liên quan đến cảm lạnh hoặc nghẹt mũi. Tuy nhiên, hơi nước không điều trị được nguyên nhân gây bệnh mà chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời.

Biến việc tắm nước ấm thành thói quen trước giờ ngủ

• Duy trì tắm nước ấm vào cùng một thời điểm mỗi tối giúp cơ thể hình thành tín hiệu chuẩn bị nghỉ ngơi, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Khi kết hợp với các thói quen lành mạnh khác như uống nước ấm, giữ phòng ngủ đủ ẩm và kê cao đầu, đây là một cách hỗ trợ hiệu quả nếu bạn đang băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được.

Lưu ý nếu bạn mắc bệnh hen suyễn

• Không phải ai cũng phù hợp với liệu pháp hơi nước. Đối với một số người mắc hen suyễn, không khí nóng và ẩm có thể làm co thắt đường thở, khiến cơn ho hoặc khó thở trở nên nghiêm trọng hơn.
• Nếu nhận thấy ho đêm tăng lên sau khi tắm nước nóng hoặc tiếp xúc với hơi nước, hãy ngừng áp dụng biện pháp này và trao đổi với bác sĩ để lựa chọn phương pháp trị ho đêm phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.

Mẹo 3: Uống trà mật ong trước khi ngủ

Uống trà ấm trước giờ đi ngủ

• Thưởng thức một tách trà ấm khoảng 30–60 phút trước khi ngủ có thể giúp làm dịu cổ họng, giữ ẩm đường hô hấp và giảm cảm giác khô rát gây ho về đêm.
• Nên ưu tiên các loại trà thảo mộc không chứa caffeine như trà hoa cúc, trà gừng hoặc trà bạc hà. Tránh trà đen, trà xanh hoặc các loại đồ uống chứa nhiều caffeine vì chúng có thể khiến bạn khó ngủ hơn.
• Đây là một thói quen đơn giản giúp cơ thể thư giãn và hỗ trợ ngủ không bị ho.

Kết hợp mật ong để làm dịu cơn ho

• Thêm khoảng 1–2 thìa cà phê mật ong vào trà ấm hoặc dùng trực tiếp trước khi đi ngủ có thể giúp làm dịu niêm mạc họng và giảm kích thích gây ho.
• Nghiên cứu cho thấy mật ong có thể giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của ho đêm ở người bị nhiễm trùng đường hô hấp trên, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Không nên pha mật ong với nước quá nóng vì nhiệt độ cao có thể làm giảm một số hoạt chất có lợi. Đồng thời, không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi.

Tận dụng tác dụng thư giãn của trà ấm

• Một tách trà ấm trước khi ngủ không chỉ giúp làm dịu đường hô hấp mà còn tạo cảm giác thư thái, giảm căng thẳng sau một ngày dài.
• Khi kết hợp với các thói quen như giữ đủ nước, kê cao đầu và duy trì phòng ngủ thoáng mát, đây là một giải pháp hữu ích nếu bạn đang tìm cách bị ho làm sao để ngủ được.

Lựa chọn phù hợp với từng tình trạng sức khỏe

• Nếu bạn mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), hãy uống trà với lượng vừa phải và tránh uống quá sát giờ đi ngủ để hạn chế nguy cơ trào ngược làm cơn ho nặng hơn.
• Nếu cơn ho kéo dài trên 3 tuần, kèm sốt cao, khó thở hoặc đau ngực, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị nguyên nhân thay vì chỉ áp dụng các biện pháp trị ho đêm tại nhà.

Mẹo 4: Dùng máy tạo ẩm khi ngủ

Bật máy tạo ẩm trong phòng ngủ

• Máy tạo ẩm giúp tăng độ ẩm trong không khí, hạn chế tình trạng khô mũi, khô họng và kích ứng đường hô hấp – những yếu tố thường làm ho về đêm trở nên nghiêm trọng hơn.
• Khi đường hô hấp được giữ ẩm, bạn sẽ thở dễ dàng hơn, giảm cảm giác ngứa họng và có cơ hội ngủ không bị ho hoặc ít bị đánh thức bởi các cơn ho.

Duy trì độ ẩm ở mức phù hợp

• Các chuyên gia thường khuyến nghị duy trì độ ẩm tương đối trong phòng khoảng 40–50% để tạo cảm giác dễ chịu và hỗ trợ đường hô hấp.
• Vào mùa đông hoặc khi sử dụng máy lạnh thường xuyên, không khí trong phòng dễ bị khô nên máy tạo ẩm có thể mang lại nhiều lợi ích hơn. Ngược lại, nếu thời tiết đã nóng ẩm, bạn có thể không cần sử dụng thêm thiết bị này.
• Độ ẩm quá cao (trên khoảng 60%) có thể tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi phát triển, làm tăng nguy cơ dị ứng và khiến cơn ho kéo dài.

Vệ sinh máy tạo ẩm thường xuyên

• Thay nước mỗi ngày và vệ sinh bình chứa theo hướng dẫn của nhà sản xuất để hạn chế vi khuẩn, nấm mốc và cặn khoáng tích tụ.
• Nếu máy tạo ẩm không được làm sạch đúng cách, các vi sinh vật có thể phát tán vào không khí, gây kích ứng đường hô hấp, làm ho đêm nặng hơn hoặc tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp.

Kết hợp với các biện pháp giảm ho khác

• Máy tạo ẩm sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn khi kết hợp với việc uống đủ nước, giữ phòng ngủ sạch sẽ, kê cao đầu khi nằm và điều trị đúng nguyên nhân gây ho.
• Nếu bạn vẫn băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được dù đã áp dụng các biện pháp trên, hoặc cơn ho kéo dài, kèm khó thở, sốt hoặc đau ngực, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và có hướng trị ho đêm phù hợp.

Cách 2: Bố trí phòng ngủ để tránh ho đêm

Mẹo 1: Kê cao đầu để giảm ho đêm

Kê cao đầu khi ngủ để hạn chế cơn ho

• Khi nằm hoàn toàn bằng phẳng, dịch mũi và chất nhầy dễ chảy xuống phía sau họng, gây cảm giác ngứa rát và kích thích phản xạ ho.
• Hãy kê đầu và phần thân trên cao hơn bình thường bằng 1–2 chiếc gối hoặc nâng đầu giường khoảng 10–15 cm. Tư thế này giúp dịch nhầy thoát xuống dạ dày dễ dàng hơn, từ đó giảm ho về đêm và hỗ trợ ngủ không bị ho.

Đảm bảo cổ và vai được nâng đỡ đúng cách

• Sắp xếp gối sao cho đầu, cổ và vai nằm trên cùng một đường thẳng, giúp cột sống cổ giữ được tư thế tự nhiên.
• Không chỉ kê cao phần đầu mà bỏ trống vùng cổ, vì điều này có thể khiến cổ bị gập quá mức, gây đau mỏi sau khi thức dậy và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Áp dụng tư thế ngủ phù hợp

• Nếu thường xuyên bị chảy dịch mũi sau, cảm lạnh hoặc trào ngược dạ dày thực quản, việc kê cao đầu có thể giúp giảm kích thích đường hô hấp và hạn chế các cơn ho khi nằm.
• Đây là một trong những biện pháp đơn giản, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt cho những người đang tìm cách bị ho làm sao để ngủ được.

Kết hợp với các biện pháp chăm sóc khác

• Để tăng hiệu quả trị ho đêm, hãy kết hợp kê cao đầu với việc uống đủ nước, giữ độ ẩm phòng ngủ phù hợp và làm sạch mũi nếu bị nghẹt hoặc chảy dịch.
• Nếu cơn ho kéo dài nhiều tuần, ngày càng nặng hoặc kèm theo khó thở, sốt cao, đau ngực hay ho ra máu, bạn nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị nguyên nhân.

Mẹo 2: Tạo phòng ngủ giúp giảm ho

Giữ phòng ngủ mát mẻ và dễ chịu

• Nhiệt độ phòng ngủ lý tưởng thường vào khoảng 16–18°C, giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn.
• Nếu phòng quá nóng hoặc quá bí, niêm mạc đường hô hấp có thể bị kích ứng, khiến ho về đêm xuất hiện nhiều hơn. Hãy điều chỉnh nhiệt độ ở mức bạn cảm thấy dễ chịu nhất.

Tạo không gian yên tĩnh và tối

• Kéo rèm cửa hoặc tắt các nguồn sáng mạnh để phòng ngủ đủ tối, giúp cơ thể tăng tiết melatonin – hormone hỗ trợ giấc ngủ.
• Hạn chế tiếng ồn từ tivi, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử. Nếu cần, bạn có thể sử dụng nút tai hoặc máy tạo tiếng ồn trắng để giảm các âm thanh gây gián đoạn giấc ngủ.
• Một không gian yên tĩnh sẽ giúp bạn dễ ngủ không bị ho hơn ngay cả khi vẫn còn cơn ho nhẹ.

Chọn chăn, gối và nệm phù hợp

• Sử dụng nệm có độ nâng đỡ tốt cùng gối và chăn tạo cảm giác thoải mái để cơ thể được thư giãn hoàn toàn.
• Nếu bị dị ứng với bụi hoặc mạt bụi, hãy ưu tiên ga trải giường và vỏ gối chống dị ứng, đồng thời giặt chăn ga định kỳ bằng nước nóng để giảm các tác nhân kích thích gây ho đêm.

Hạn chế các yếu tố gây kích ứng đường hô hấp

• Giữ phòng ngủ sạch sẽ, thông thoáng và tránh để khói thuốc lá, nước hoa nồng, tinh dầu có mùi quá mạnh hoặc bụi tích tụ trong phòng.
• Những yếu tố này có thể kích thích niêm mạc hô hấp, làm cơn ho kéo dài và khiến bạn khó ngủ hơn.

Duy trì thói quen ngủ đều đặn

• Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày để ổn định đồng hồ sinh học của cơ thể.
• Khi kết hợp với môi trường ngủ lý tưởng và các biện pháp trị ho đêm khác, bạn sẽ dễ trả lời được câu hỏi bị ho làm sao để ngủ được và cải thiện chất lượng giấc ngủ lâu dài.

Mẹo 3: Duy trì giờ ngủ cố định

Đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày

• Hãy cố gắng đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ, kể cả cuối tuần. Thói quen này giúp đồng hồ sinh học hoạt động ổn định, nhờ đó bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn ngay cả khi đang ho về đêm.
• Khi cơ thể quen với lịch ngủ đều đặn, thời gian để chìm vào giấc ngủ thường được rút ngắn, góp phần giúp ngủ không bị ho hoặc giảm cảm giác khó chịu do cơn ho gây ra.

Xây dựng thói quen thư giãn trước khi ngủ

• Dành khoảng 30–60 phút trước giờ ngủ để thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng như tắm nước ấm, uống trà thảo mộc không chứa caffeine, đọc sách hoặc tập hít thở, thiền thư giãn.
• Lặp lại các hoạt động này mỗi tối sẽ giúp cơ thể nhận biết đã đến thời điểm nghỉ ngơi, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm ảnh hưởng của các cơn ho.

Tránh caffeine và vận động mạnh vào buổi tối

• Không nên uống cà phê, trà đặc, nước tăng lực hoặc các đồ uống chứa caffeine trong vòng ít nhất 6 giờ trước khi đi ngủ vì chúng có thể khiến bạn tỉnh táo lâu hơn.
• Đồng thời, tránh tập luyện cường độ cao vào buổi tối. Nếu muốn vận động, hãy lựa chọn các bài tập nhẹ như đi bộ hoặc giãn cơ để cơ thể thư giãn.

Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ

• Ngừng sử dụng điện thoại, máy tính, máy tính bảng hoặc xem tivi ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ.
• Ánh sáng xanh từ màn hình có thể làm giảm sản xuất melatonin – hormone giúp điều hòa giấc ngủ – khiến bạn khó ngủ hơn, đặc biệt khi đang băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được.

Kết hợp điều trị nguyên nhân gây ho

• Một lịch ngủ khoa học sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn khi kết hợp với các biện pháp trị ho đêm như giữ đủ nước, kê cao đầu, duy trì độ ẩm phòng phù hợp và điều trị đúng nguyên nhân gây ho.
• Nếu cơn ho kéo dài trên 3 tuần hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, đau ngực hay ho ra máu, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Mẹo 4: Thư giãn để dễ ngủ hơn

Thực hành hít thở sâu khi lên giường

• Nằm ở tư thế thoải mái, nhắm mắt và hít vào chậm bằng mũi, sau đó thở ra từ từ bằng miệng.
• Duy trì nhịp thở đều trong khoảng 5–10 phút để cơ thể thả lỏng, giảm căng thẳng và chuẩn bị cho giấc ngủ.
• Dù ho về đêm có thể làm gián đoạn nhịp thở, hãy nhẹ nhàng quay lại với nhịp hít thở sau mỗi cơn ho thay vì cố gắng chống lại cảm giác khó chịu.

Tập trung vào hình ảnh hoặc suy nghĩ tích cực

• Hãy tưởng tượng một khung cảnh yên bình như bãi biển, khu rừng hoặc cánh đồng mà bạn yêu thích.
• Việc tập trung vào những hình ảnh thư giãn giúp giảm sự chú ý vào cơn ho và làm dịu hệ thần kinh, từ đó hỗ trợ ngủ không bị ho và dễ đi vào giấc ngủ hơn.

Kiên nhẫn trong khoảng 15–30 phút

• Sau khi áp dụng các kỹ thuật thư giãn, hãy dành khoảng 15–30 phút để cơ thể tự nhiên chìm vào giấc ngủ.
• Không nên liên tục nhìn đồng hồ hoặc lo lắng vì chưa ngủ được, bởi điều này có thể khiến não bộ tỉnh táo hơn và làm tình trạng mất ngủ trở nên nghiêm trọng.

Rời khỏi giường nếu chưa thể ngủ

• Nếu sau khoảng 20–30 phút bạn vẫn tỉnh táo, hãy ra khỏi giường và thực hiện một hoạt động thư giãn như đọc vài trang sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thiền trong ánh sáng dịu.
• Chỉ quay lại giường khi cảm thấy buồn ngủ. Cách này giúp não bộ duy trì mối liên hệ giữa chiếc giường và giấc ngủ, thay vì sự tỉnh táo hay lo lắng vì bị ho làm sao để ngủ được.

Thử thiền hoặc bài thư giãn có hướng dẫn

• Các bài thiền ngủ, thư giãn cơ bắp tiến triển (progressive muscle relaxation) hoặc bài tập chánh niệm có thể giúp giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở nhiều người.
• Khi kết hợp với các biện pháp trị ho đêm như giữ đủ nước, kê cao đầu và duy trì môi trường ngủ phù hợp, các kỹ thuật thư giãn sẽ giúp bạn ngủ ngon và phục hồi tốt hơn.

Mẹo 5: Ra khỏi giường nếu khó ngủ

Không cố nằm trên giường quá lâu

• Nếu đã nằm khoảng 20–30 phút mà vẫn không thể ngủ vì ho về đêm, hãy tạm thời rời khỏi giường thay vì tiếp tục trằn trọc.
• Việc cố ép bản thân ngủ có thể làm tăng căng thẳng, khiến não bộ tỉnh táo hơn và càng khó đi vào giấc ngủ.

Thực hiện một hoạt động thư giãn

• Dành khoảng 15–30 phút để thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng như đọc sách, nghe nhạc êm dịu, thiền, tập hít thở hoặc thư giãn cơ bắp.
• Nếu cổ họng khô rát, bạn có thể uống một tách trà thảo mộc ấm hoặc nước ấm pha mật ong (đối với người trên 1 tuổi) để làm dịu cổ họng và hỗ trợ trị ho đêm.
• Tránh xem điện thoại, máy tính hoặc tivi vì ánh sáng xanh có thể làm giảm melatonin và khiến bạn tỉnh táo lâu hơn.

Chỉ quay lại giường khi buồn ngủ

• Sau khi cơ thể đã thư giãn và xuất hiện cảm giác buồn ngủ, hãy quay lại giường để nghỉ ngơi.
• Duy trì thói quen này giúp não bộ hình thành mối liên hệ giữa chiếc giường và giấc ngủ, thay vì sự lo lắng hoặc khó chịu do cơn ho.

Lặp lại nếu vẫn chưa ngủ được

• Nếu sau khi quay lại giường khoảng 20–30 phút bạn vẫn chưa thể ngủ, hãy lặp lại quy trình thư giãn một lần nữa.
• Hầu hết mọi người sẽ dần cảm thấy buồn ngủ khi cơ thể được thư giãn và đồng hồ sinh học hoạt động ổn định. Đây là một cách hữu ích nếu bạn đang tìm giải pháp bị ho làm sao để ngủ được mà không muốn phụ thuộc vào thuốc ngủ.

Kết hợp với các biện pháp giảm ho khác

• Để ngủ không bị ho hiệu quả hơn, hãy kết hợp thói quen này với việc uống đủ nước, giữ phòng ngủ có độ ẩm phù hợp, kê cao đầu và điều trị đúng nguyên nhân gây ho.
• Nếu cơn ho kéo dài nhiều tuần hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, đau ngực hoặc ho ra máu, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Cách 3: Cắt cơn ho nhanh nhất để ngủ ngon

Mẹo 1: Dùng mật ong trước khi ngủ

Uống một thìa mật ong trước giờ đi ngủ

• Dùng khoảng 2 thìa cà phê (khoảng 10 g) mật ong trước khi đi ngủ có thể giúp làm dịu cổ họng, giảm kích thích đường hô hấp và hạn chế ho về đêm.
• Nhiều nghiên cứu cho thấy mật ong có hiệu quả giảm ho ở một số trường hợp tương đương với một số thuốc giảm ho không kê đơn, đặc biệt ở người bị nhiễm trùng đường hô hấp trên.
• Ngay cả khi bạn đã uống trà pha mật ong trước đó, một lượng nhỏ mật ong trước khi ngủ vẫn có thể tiếp tục giúp ngủ không bị ho.

Mật ong giúp giảm ho như thế nào?

• Mật ong tạo một lớp bao phủ niêm mạc họng, giúp giảm cảm giác khô rát và ngứa họng – những yếu tố thường kích hoạt phản xạ ho.
• Ngoài ra, mật ong còn chứa các hợp chất có đặc tính kháng khuẩn và chống oxy hóa tự nhiên, góp phần hỗ trợ quá trình hồi phục của đường hô hấp.

Lưu ý khi sử dụng mật ong cho trẻ em

• Mật ong có thể giúp giảm trị ho đêm ở trẻ từ 1 tuổi trở lên, đặc biệt là trẻ bị ho do cảm lạnh thông thường.
• Không cho trẻ dưới 12 tháng tuổi sử dụng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào vì có nguy cơ ngộ độc botulinum.
• Nếu trẻ bị ho kéo dài, sốt cao, khó thở hoặc có dấu hiệu bất thường khác, cần đưa trẻ đi khám thay vì chỉ điều trị tại nhà.

Có thể kết hợp với viên ngậm ho

• Trước khi đi ngủ, bạn có thể ngậm một viên ngậm ho để giúp giữ ẩm cổ họng và giảm cảm giác ngứa rát.
• Nên lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe, đồng thời sử dụng theo đúng hướng dẫn.
• Nếu bạn vẫn băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được, hãy kết hợp mật ong với các biện pháp khác như uống đủ nước, kê cao đầu và duy trì độ ẩm phòng ngủ để đạt hiệu quả tốt hơn.

Mẹo 2: Chọn thuốc giảm ho phù hợp

Chọn thuốc theo đúng triệu chứng

• Nếu bạn chỉ bị ho, hãy ưu tiên thuốc có tác dụng giảm ho thay vì sử dụng thuốc cảm lạnh tổng hợp chứa nhiều hoạt chất không cần thiết.
• Việc dùng đúng loại thuốc giúp giảm nguy cơ gặp tác dụng phụ và hạn chế sử dụng thuốc không cần thiết.
• Nếu đang tìm cách trị ho đêm, hãy xác định nguyên nhân và đặc điểm cơn ho trước khi lựa chọn thuốc.

Hiểu sự khác nhau giữa các nhóm thuốc ho

• Thuốc giảm ho (antitussives): Thường chứa hoạt chất như dextromethorphan, giúp giảm phản xạ ho. Nhóm thuốc này phù hợp với ho khan, ho kích ứng hoặc cơn ho làm ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Thuốc long đờm (expectorants): Thường chứa guaifenesin, giúp làm loãng dịch tiết và hỗ trợ tống đờm ra ngoài. Thuốc phù hợp hơn với ho có đờm, không nên dùng chỉ để ức chế cơn ho.

Thận trọng với thuốc cảm lạnh phối hợp

• Nhiều thuốc cảm lạnh chứa cùng lúc nhiều hoạt chất như thuốc giảm ho, thuốc hạ sốt, giảm đau, thuốc kháng histamine hoặc thuốc thông mũi.
• Chỉ nên sử dụng thuốc phối hợp khi bạn thực sự có nhiều triệu chứng tương ứng. Việc dùng thuốc không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ buồn ngủ, khô miệng hoặc các tác dụng không mong muốn khác.

Lưu ý nếu có bệnh lý nền

• Một số loại thuốc cảm có thể không phù hợp với người bị tăng huyết áp, bệnh tim mạch, cường giáp, tăng nhãn áp hoặc phì đại tuyến tiền liệt.
• Ví dụ, thuốc thông mũi chứa phenylephrine hoặc pseudoephedrine có thể làm tăng huyết áp ở một số người.
• Nếu đang mang thai, cho con bú, dùng thuốc điều trị khác hoặc có bệnh mạn tính, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thuốc.

Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn

• Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và dùng thuốc đúng liều lượng, đúng khoảng cách giữa các lần uống.
• Không tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng nếu triệu chứng không cải thiện.
• Nếu ho về đêm kéo dài trên 3 tuần, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo sốt cao, khó thở, đau ngực hay ho ra máu, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ dùng thuốc nhằm giảm triệu chứng.

Kết hợp thuốc với các biện pháp chăm sóc tại nhà

• Thuốc sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn khi kết hợp với việc uống đủ nước, giữ độ ẩm phòng ngủ phù hợp, kê cao đầu khi nằm và nghỉ ngơi đầy đủ.
• Đây là những biện pháp giúp ngủ không bị ho, đồng thời hỗ trợ giải đáp thắc mắc bị ho làm sao để ngủ được một cách an toàn và hiệu quả.

Mẹo 3: Khám nếu ho đêm kéo dài

Đi khám khi cơn ho kéo dài hoặc ngày càng nặng

• Nếu ho về đêm kéo dài trên 2 tuần, tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
• Ho kéo dài có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như hen suyễn, dị ứng, trào ngược dạ dày thực quản, viêm xoang, nhiễm trùng đường hô hấp hoặc các bệnh lý khác cần được điều trị đúng nguyên nhân.
• Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp trị ho đêm hiệu quả hơn và hạn chế các biến chứng.

Cân nhắc tầm soát hội chứng ngưng thở khi ngủ

• Nếu cơn ho xuất hiện chủ yếu vào ban đêm, kèm theo ngáy to, nghẹn thở khi ngủ, thức giấc nhiều lần hoặc buồn ngủ quá mức vào ban ngày, bác sĩ có thể nghi ngờ hội chứng ngưng thở khi ngủ.
• Đây là rối loạn khiến đường thở bị tắc nghẽn tạm thời trong lúc ngủ, làm giảm lượng oxy trong máu và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ cũng như sức khỏe tim mạch nếu không được điều trị.

Thực hiện các xét nghiệm khi cần thiết

• Để xác định nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký giấc ngủ (sleep study), xét nghiệm đánh giá chức năng hô hấp hoặc các kiểm tra khác tùy theo triệu chứng.
• Kết quả thăm khám sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp thay vì chỉ tập trung giảm triệu chứng ho.

Điều trị đúng nguyên nhân giúp cải thiện giấc ngủ

• Nếu được chẩn đoán mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP). Thiết bị này giúp duy trì đường thở thông thoáng trong suốt thời gian ngủ, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và có thể giảm các cơn ho về đêm liên quan đến tình trạng này.
• Tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ mang lại hiệu quả lâu dài và giúp bạn ngủ không bị ho tốt hơn.

Không chủ quan với các dấu hiệu nguy hiểm

• Hãy đến bệnh viện ngay nếu cơn ho đi kèm khó thở, đau ngực, sốt cao kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc ho ra máu.
• Nếu bạn thường xuyên tự hỏi bị ho làm sao để ngủ được nhưng các biện pháp chăm sóc tại nhà không mang lại hiệu quả, việc khám và điều trị nguyên nhân là giải pháp quan trọng nhất để cải thiện sức khỏe và giấc ngủ.

Mẹo 4: Khám nếu sợ ngủ vì ho

Trao đổi với bác sĩ nếu cơn ho khiến bạn sợ đi ngủ

• Nếu ho về đêm khiến bạn thường xuyên tỉnh giấc vì cảm giác nghẹt thở, khó thở hoặc như bị sặc, hãy thông báo với bác sĩ càng sớm càng tốt.
• Tình trạng này không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ mà còn có thể khiến bạn lo lắng, sợ đi ngủ hoặc cố thức khuya để tránh những cơn ho xuất hiện khi nằm.

Không để mất ngủ kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe

• Việc thiếu ngủ nhiều đêm liên tiếp có thể làm suy giảm miễn dịch, giảm khả năng tập trung, tăng mệt mỏi và ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
• Nếu bạn liên tục băn khoăn bị ho làm sao để ngủ được, đây là dấu hiệu cho thấy cơn ho đã ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và cần được đánh giá y khoa.

Tìm và điều trị đúng nguyên nhân gây ho

• Cơn ho kéo dài kèm nhiều đờm, đặc biệt nếu xảy ra chủ yếu vào ban đêm, có thể liên quan đến các bệnh lý như viêm phế quản, hen suyễn, viêm phổi, trào ngược dạ dày thực quản hoặc một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
• Trong một số trường hợp, đây cũng có thể là dấu hiệu của ho gà, nhất là khi cơn ho kéo dài thành từng cơn dữ dội, gây khó thở hoặc nôn sau khi ho. Bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng và các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân chính xác.

Chủ động tìm kiếm hỗ trợ y tế

• Hãy ghi lại thời điểm xuất hiện cơn ho, mức độ nghiêm trọng, lượng đờm và các triệu chứng đi kèm để cung cấp cho bác sĩ trong quá trình thăm khám.
• Điều trị đúng nguyên nhân không chỉ giúp trị ho đêm hiệu quả mà còn cải thiện chất lượng giấc ngủ và giúp bạn ngủ không bị ho lâu dài.

Đi khám ngay nếu có dấu hiệu nguy hiểm

• Đừng trì hoãn việc khám bệnh nếu cơn ho đi kèm khó thở, tím tái, đau ngực, sốt cao kéo dài, ho ra máu hoặc cảm giác nghẹt thở khi ngủ.
• Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời để tránh biến chứng nghiêm trọng.

Nguồn tham khảo

1. American Academy of Sleep Medicine. (2023). International Classification of Sleep Disorders (3rd ed., Text Revision). Darien, IL: American Academy of Sleep Medicine.
2. Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Cough: Causes, Prevention, and Treatment. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services.
3. Eccles, R. (2006). Mechanisms of the placebo effect of sweet cough syrups. Respiratory Physiology & Neurobiology, 152(3), 340–348.
4. Irwin, R. S., French, C. L., Chang, A. B., & Altman, K. W. (2018). Classification of cough as a symptom in adults and management algorithms: CHEST Guideline and Expert Panel Report. Chest, 153(1), 196–209.
5. Irwin, R. S., Baumann, M. H., Bolser, D. C., et al. (2006). Diagnosis and management of cough executive summary: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Chest, 129(1 Suppl.), 1S–23S.
6. National Heart, Lung, and Blood Institute. (2022). Sleep Apnea. Bethesda, MD: National Institutes of Health.
7. National Institute for Health and Care Excellence. (2019). Cough (Acute): Antimicrobial Prescribing (NG120). London: NICE.
8. Oduwole, O., Udoh, E. E., Oyo-Ita, A., & Meremikwu, M. M. (2018). Honey for acute cough in children. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018(4), CD007094.
9. Pratter, M. R. (2006). Overview of common causes of chronic cough: ACCP evidence-based clinical practice guidelines. Chest, 129(1 Suppl.), 59S–62S.
10. Smith, S. M., Schroeder, K., & Fahey, T. (2014). Over-the-counter medications for acute cough in children and adults in community settings. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2014(11), CD001831.
11. World Health Organization. (2023). Chronic Respiratory Diseases. Geneva: World Health Organization.
12. American Lung Association. (2024). Cough Symptoms, Causes, and Treatment. Chicago, IL: American Lung Association.
13. Mayo Clinic Staff. (2024). Cough: Symptoms and Causes. Rochester, MN: Mayo Clinic.
14. Merck Manual Professional Edition. (2024). Cough in Adults. Rahway, NJ: Merck & Co., Inc.
15. UpToDate. (2024). Evaluation of Cough in Adults; Treatment of Acute Cough in Adults. Waltham, MA: UpToDate.

Biên tập nội dung: Leigh Kennedy Ly.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Sophia Miller.