Cách chấp nhận sự thay đổi: 17 bí quyết vượt qua biến cố cuộc sống

Theo nhiều khảo sát về tâm lý học hành vi, hơn 60% người trưởng thành từng cảm thấy lo lắng khi đối mặt với sự thay đổi lớn như mất việc, chuyển nhà, thay đổi môi trường làm việc hoặc biến cố gia đình. Thực tế, cuộc sống luôn vận động không ngừng — và khả năng chấp nhận sự thay đổi chính là kỹ năng giúp bạn thích nghi, trưởng thành và phát triển bền vững.

Nếu bạn đang bối rối trước một bước ngoặt mới, chưa biết làm sao để chấp nhận sự thay đổi, hay đang tìm cách vượt qua thay đổi trong cuộc sống mà không bị stress kéo dài, bài viết này sẽ giúp bạn. Với 17 phương pháp thực tế, dễ áp dụng, bạn sẽ học được cách kiểm soát cảm xúc, xây dựng tư duy tích cực và chủ động thích nghi trong mọi hoàn cảnh.

Đọc tiếp để khám phá cách chấp nhận sự thay đổi một cách bình tĩnh, tự tin và biến thách thức thành cơ hội phát triển bản thân.

Cách chấp nhận thay đổi trong cuộc sống

1. Chủ động tạo thay đổi nhỏ mỗi ngày
Muốn thích nghi tốt, bạn cần rèn luyện khả năng chấp nhận sự thay đổi từ những việc đơn giản nhất.

• Thay đổi thói quen nhỏ như đi làm bằng tuyến đường khác, thử món ăn mới, sắp xếp lại góc làm việc.

• Tập đưa ra quyết định nhanh trong những việc ít rủi ro để giảm tâm lý sợ thay đổi.

• Xem mỗi thay đổi nhỏ là “bài tập” giúp bạn linh hoạt hơn trước những biến động lớn.

Cách này giúp não bộ quen dần với sự mới mẻ, từ đó giảm căng thẳng khi đối diện thay đổi lớn trong công việc hay cuộc sống.

2. Xác định rõ vì sao bạn sợ thay đổi
Nhiều người nghĩ mình sợ thay đổi, nhưng thực ra họ sợ mất kiểm soát, sợ thất bại hoặc sợ bị đánh giá.

• Viết ra điều khiến bạn lo lắng nhất khi hoàn cảnh thay đổi.

• Tự hỏi: “Điều tệ nhất có thể xảy ra là gì?” và “Khả năng xảy ra thực sự bao nhiêu phần trăm?”.

• Thừa nhận cảm xúc thay vì né tránh: lo lắng, tiếc nuối hay giận dữ đều là phản ứng bình thường.

Khi hiểu rõ nguyên nhân, bạn sẽ biết cách vượt qua thay đổi thay vì chỉ cố gắng chịu đựng.

3. Tìm cơ hội trong mỗi biến động
Để chấp nhận sự thay đổi tích cực hơn, hãy học cách nhìn thấy mặt có lợi.

• Thay đổi công việc có thể mở ra kỹ năng mới hoặc môi trường phát triển tốt hơn.

• Chuyển nhà có thể giúp bạn mở rộng mối quan hệ.

• Một thất bại có thể giúp bạn điều chỉnh chiến lược phù hợp hơn.

Việc tập trung vào cơ hội giúp bạn chuyển từ tâm thế bị động sang chủ động thích nghi.

4. Rèn tư duy tích cực mỗi ngày
Tư duy tích cực không phải tự lừa dối bản thân, mà là cách định hướng suy nghĩ thực tế hơn.

• Mỗi sáng, nhắc lại một câu khẳng định như: “Tôi có thể thích nghi và học hỏi.”

• Ghi lại 3 điều tích cực xảy ra trong ngày, dù rất nhỏ.

• Hạn chế tiếp xúc với nguồn thông tin tiêu cực khi bạn đang trong giai đoạn nhạy cảm.

Thói quen này giúp bạn tăng khả năng cân bằng cảm xúc khi đối diện thay đổi trong cuộc sống.

5. Chia sẻ và tìm giải pháp thực tế
Giữ mọi thứ trong lòng thường khiến nỗi sợ lớn hơn.

• Tâm sự với người bạn tin tưởng để giải tỏa áp lực.

• Tham khảo ý kiến người có kinh nghiệm trong lĩnh vực bạn đang thay đổi.

• Lập kế hoạch hành động cụ thể thay vì chỉ suy nghĩ mơ hồ.

Khi có sự hỗ trợ và kế hoạch rõ ràng, bạn sẽ cảm thấy mình kiểm soát được tình hình tốt hơn.

Bí quyết 1: Cách chấp nhận cảm xúc khi đối mặt với thay đổi

1. Cho phép bản thân được cảm nhận đầy đủ
Khi đối diện với sự thay đổi, nhiều người cố gắng tỏ ra mạnh mẽ hoặc phớt lờ cảm xúc. Thực tế, việc chấp nhận sự thay đổi bắt đầu từ việc chấp nhận chính cảm xúc của mình.

• Dành thời gian ngồi yên, tự hỏi: “Mình đang thực sự cảm thấy gì?”

• Gọi tên rõ cảm xúc: buồn, giận, thất vọng, lo lắng hay hụt hẫng.

• Hiểu rằng mọi phản ứng cảm xúc đều bình thường khi cuộc sống biến động.

Khi bạn không chống lại cảm xúc, bạn sẽ dễ thích nghi với thay đổi hơn.

2. Hiểu rằng thay đổi vẫn xảy ra dù bạn sẵn sàng hay chưa
Sự thật là thay đổi trong cuộc sống không chờ chúng ta chuẩn bị xong mới xuất hiện. Điều bạn kiểm soát được không phải là hoàn cảnh, mà là cách phản ứng.

• Tự hỏi: “Mình muốn phản ứng theo cách khiến tình hình tệ hơn hay tốt hơn?”

• Nhận thức rằng cảm xúc chỉ là một phần của quá trình, không phải điểm kết thúc.

• Tránh để cảm xúc lấn át mọi quyết định quan trọng.

Đây là bước quan trọng trong cách vượt qua thay đổi một cách trưởng thành.

3. Đối diện thay vì né tránh
Khi bạn kìm nén hoặc phủ nhận cảm xúc, chúng thường quay lại mạnh mẽ hơn.

• Nếu mất người thân, hãy cho mình thời gian để buồn và tưởng nhớ.

• Nếu mất việc, thừa nhận sự tức giận hay thất vọng thay vì tự trách bản thân.

• Nếu môi trường sống thay đổi theo hướng tiêu cực, chia sẻ với bạn bè và tìm cách cải thiện thay vì chỉ than phiền.

Việc bộc lộ và xử lý cảm xúc giúp bạn giải phóng năng lượng tiêu cực, từ đó dễ dàng tiến về phía trước.

4. Chuyển cảm xúc thành hành động tích cực
Cảm xúc không phải kẻ thù. Chúng là tín hiệu cho thấy điều gì đang quan trọng với bạn.

• Buồn có thể cho thấy bạn trân trọng mối quan hệ đã mất.

• Giận dữ có thể nhắc bạn cần thay đổi môi trường hoặc cách làm việc.

• Thất vọng có thể giúp bạn điều chỉnh kỳ vọng thực tế hơn.

Khi biết cách chấp nhận cảm xúc, bạn sẽ dần xây dựng được khả năng thích nghi linh hoạt trước mọi thay đổi trong cuộc sống.

Bí quyết 2: Cách xác định vì sao bạn thấy bất an trước thay đổi

1. Dừng lại và nhìn vào bên trong
Bạn khó có thể chấp nhận sự thay đổi nếu không hiểu điều gì thực sự khiến mình khó chịu.

• Dành 10–15 phút viết ra suy nghĩ khi nghĩ đến thay đổi đó.

• Hỏi bản thân: “Điều gì trong tình huống này khiến mình lo lắng nhất?”

• Phân biệt rõ: bạn sợ thay đổi hay sợ mất đi điều quen thuộc?

Việc tự quan sát giúp bạn hiểu rõ tâm lý của chính mình thay vì chỉ phản ứng theo cảm xúc tức thời.

2. Xác định nỗi sợ gốc rễ phía sau cảm xúc
Phần lớn sự bất an không nằm ở sự kiện, mà nằm ở ý nghĩa bạn gán cho nó.

• Khi mất người thân, bạn có đang đối diện với nỗi sợ về sự hữu hạn của chính mình?

• Khi xã hội thay đổi nhanh, bạn có cảm thấy mất phương hướng hoặc thiếu kiểm soát?

• Khi chia tay, bạn có lo rằng mình không đủ mạnh mẽ hoặc thiếu chỗ dựa tinh thần?

Hiểu được “nỗi sợ thật sự” là bước quan trọng trong cách vượt qua thay đổi một cách chủ động.

3. Nhận diện cảm giác mất kiểm soát
Nhiều người gặp khó khăn trong việc chấp nhận sự thay đổi vì họ cảm thấy mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

• Xác định điều gì bạn không thể kiểm soát.

• Liệt kê những điều bạn vẫn có thể chủ động.

• Tập trung năng lượng vào phần bạn kiểm soát được, dù rất nhỏ.

Cách này giúp giảm lo âu và tạo cảm giác vững vàng hơn.

4. Biến sự hiểu biết thành hành động cụ thể
Khi bạn hiểu lý do khiến mình bất an, cảm xúc sẽ bớt mơ hồ và đáng sợ.

• Nếu sợ cô đơn sau chia tay, hãy chủ động mở rộng mạng lưới hỗ trợ.

• Nếu lo lắng trước biến động xã hội, cập nhật thông tin từ nguồn đáng tin cậy thay vì tin đồn.

• Nếu đối diện mất mát, tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc nhóm hỗ trợ khi cần.

Tự hỏi đúng câu hỏi sẽ giúp bạn hiểu mình sâu hơn. Và khi hiểu mình, bạn sẽ thấy việc chấp nhận sự thay đổi không còn là điều quá sức, mà là một quá trình có thể từng bước làm chủ.

Bí quyết 3: Chấp nhận thay đổi là quy luật tất yếu của cuộc sống

1. Nhận thức rằng thay đổi là điều không thể tránh khỏi
Một trong những bước quan trọng trong cách chấp nhận sự thay đổi là hiểu rằng không có điều gì đứng yên mãi mãi.

• Mọi giai đoạn trong đời đều có điểm bắt đầu và kết thúc.

• Sự phát triển của xã hội, công nghệ, công việc hay các mối quan hệ đều gắn liền với thay đổi.

• Điều cũ khép lại để điều mới có cơ hội hình thành.

Khi bạn xem thay đổi là quy luật tự nhiên thay vì biến cố bất thường, tâm lý sẽ bớt kháng cự hơn.

2. Đừng kỳ vọng sự ổn định tuyệt đối
Nhiều người cảm thấy lo lắng vì họ mong cuộc sống luôn ổn định như hiện tại.

• Nhắc mình rằng ổn định chỉ mang tính tương đối.

• Chuẩn bị tâm thế linh hoạt thay vì tìm kiếm sự chắc chắn tuyệt đối.

• Xây dựng kỹ năng thích nghi thay vì phụ thuộc vào hoàn cảnh cố định.

Đây là nền tảng giúp bạn vượt qua thay đổi trong công việc và cuộc sống hiệu quả hơn.

3. Tập trung vào quyền lựa chọn của bạn
Thay đổi có thể xảy ra ngoài ý muốn, nhưng cách phản ứng luôn thuộc về bạn.

• Hỏi bản thân: “Mình có thể làm gì tiếp theo?”

• Xác định mục tiêu mới phù hợp với hoàn cảnh hiện tại.

• Điều chỉnh kế hoạch thay vì cố gắng quay lại quá khứ.

Việc tập trung vào quyền chủ động giúp bạn chuyển từ thế bị động sang thế kiểm soát.

4. Ngừng lãng phí năng lượng vào việc chống lại quá khứ
Cố gắng đưa mọi thứ trở lại như trước thường chỉ khiến bạn kiệt sức.

• Tránh suy nghĩ lặp lại kiểu “Giá như mọi thứ vẫn như cũ”.

• Dành thời gian lên kế hoạch cho bước tiếp theo thay vì tiếc nuối.

• Nhìn nhận thay đổi như một phần của hành trình phát triển cá nhân.

Chấp nhận sự thay đổi không có nghĩa là bạn thích mọi biến động. Đó là quyết định thực tế: thừa nhận điều không thể đảo ngược và tập trung xây dựng tương lai từ chính điểm hiện tại.

Bí quyết 4: Chuẩn bị tâm thế để thích nghi với thay đổi

1. Chủ động rèn luyện khả năng thích nghi từ việc nhỏ
Nếu biết thay đổi là điều tất yếu, bạn có thể chuẩn bị trước thay vì chờ đến khi mọi thứ xảy ra.

• Thiết lập giờ ngủ cố định để tạo kỷ luật cá nhân.

• Uống đủ nước, tập thể dục nhẹ mỗi ngày để tăng sức bền tinh thần và thể chất.

• Thay đổi cách quản lý thời gian hoặc thử phương pháp làm việc mới.

Những thay đổi nhỏ giúp bạn quen với cảm giác điều chỉnh, từ đó việc chấp nhận sự thay đổi lớn trở nên nhẹ nhàng hơn.

2. Xem thay đổi như một kỹ năng có thể luyện tập
Khả năng thích nghi không phải bẩm sinh mà được hình thành qua thói quen.

• Tập phản ứng linh hoạt khi kế hoạch trong ngày bị xáo trộn.

• Đặt mình vào môi trường mới để mở rộng vùng an toàn.

• Tự đánh giá lại mục tiêu định kỳ để điều chỉnh phù hợp thực tế.

Đây là cách vượt qua thay đổi trong cuộc sống một cách chủ động thay vì bị động.

3. Đánh giá lại mục tiêu và thách thức hiện tại
Nếu chưa biết nên thay đổi điều gì, hãy bắt đầu từ chính bản thân.

• Mục tiêu hiện tại của bạn là gì?

• Điểm mạnh nào có thể phát huy tốt hơn nếu bạn điều chỉnh một thói quen?

• Điểm yếu nào đang cản trở bạn và cần cải thiện?

Từ những câu hỏi này, bạn sẽ tìm ra thay đổi phù hợp và có ích cho sự phát triển cá nhân.

4. Tạo “vùng đệm” cho những thay đổi lớn
Khi đã quen với thay đổi nhỏ, bạn sẽ ít hoang mang hơn trước biến động lớn như chuyển việc, chuyển nhà hay thay đổi mối quan hệ.

• Chuẩn bị kế hoạch dự phòng thay vì chỉ có một phương án.

• Tích lũy kỹ năng và kiến thức mới để tăng sự tự tin.

• Xây dựng mạng lưới hỗ trợ để không phải đối diện mọi thứ một mình.

Chuẩn bị cho thay đổi không khiến cuộc sống bớt biến động, nhưng giúp bạn vững vàng hơn khi nó xảy ra. Và đó chính là cốt lõi của cách chấp nhận sự thay đổi một cách thông minh và thực tế.

Bí quyết 5: Thay đổi góc nhìn để không bị choáng ngợp

1. Đặt lại vấn đề một cách có ý thức
Khi đối diện biến động, não bộ thường tự động nghĩ đến kịch bản xấu nhất. Việc “đóng khung lại” tình huống giúp bạn bình tĩnh hơn và chấp nhận sự thay đổi dễ dàng hơn.

• Tự hỏi: “Điều tệ nhất mình nghĩ sẽ xảy ra là gì?”

• “Khả năng điều đó xảy ra thực tế bao nhiêu phần trăm?”

• “Nếu điều đó xảy ra, mình có phương án xử lý không?”

Cách suy nghĩ này giúp bạn phân biệt giữa nỗi sợ tưởng tượng và rủi ro thực tế, từ đó giảm lo âu khi thay đổi trong cuộc sống.

2. Kiểm tra lại tính chính xác của suy nghĩ
Không phải mọi suy nghĩ đều là sự thật.

• Viết ra suy nghĩ khiến bạn lo lắng.

• Tìm bằng chứng ủng hộ và bằng chứng phản bác suy nghĩ đó.

• Nhìn tình huống từ góc nhìn của người ngoài cuộc.

Khi bạn thách thức suy nghĩ tiêu cực, bạn sẽ có cái nhìn cân bằng hơn và vượt qua thay đổi hiệu quả hơn.

3. Thực hành lòng biết ơn để cân bằng cảm xúc
Một cách thực tế để điều chỉnh tâm trạng là tập trung vào những điều vẫn đang tốt đẹp.

• Bắt đầu viết nhật ký biết ơn mỗi ngày.

• Ghi ít nhất 10 điều bạn cảm thấy trân trọng.

• Có thể bắt đầu từ những điều cơ bản như chỗ ở, bữa ăn, gia đình.

Thói quen này giúp bạn nhận ra rằng dù hoàn cảnh thay đổi, vẫn còn nhiều nền tảng vững chắc trong cuộc sống.

4. Nhận diện những điều tích cực nhỏ bé
Khi danh sách biết ơn dài hơn, hãy chú ý đến những chi tiết nhỏ.

• Một buổi chiều có ánh hoàng hôn đẹp.

• Một cuộc gọi ý nghĩa với bạn bè.

• Một tách cà phê ngon sau ngày làm việc căng thẳng.

Việc tập trung vào những điều tích cực nhỏ giúp bạn xây dựng tư duy tích cực bền vững, hỗ trợ quá trình chấp nhận sự thay đổi một cách nhẹ nhàng hơn.

Bí quyết 6: Tìm cơ hội trong mỗi thay đổi

1. Nhìn nhận thay đổi như một bước chuyển, không phải dấu chấm hết
Mọi thay đổi đều có hai mặt. Khi bạn học cách chấp nhận sự thay đổi, bạn sẽ nhận ra rằng mỗi biến động đều mở ra một hướng đi mới.

• Tự hỏi: “Thay đổi này đang buộc mình học điều gì?”

• Xác định kỹ năng hoặc bài học bạn có thể rút ra.

• Xem đây là giai đoạn tái định hướng thay vì mất mát hoàn toàn.

Chính góc nhìn này giúp bạn vượt qua thay đổi trong cuộc sống một cách chủ động hơn.

2. Biến mất mát thành sự gắn kết và trưởng thành
Trong những thay đổi liên quan đến mất mát, cảm xúc là điều không tránh khỏi. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa.

• Nếu gia đình có người qua đời, hãy trân trọng những thành viên còn lại.

• Dành thời gian kết nối và hỗ trợ nhau nhiều hơn.

• Xem đây là lời nhắc về giá trị của thời gian và tình thân.

Những trải nghiệm đau buồn đôi khi giúp gia đình gắn bó chặt chẽ hơn.

3. Xem thay đổi công việc là cơ hội nâng cấp bản thân
Mất việc hoặc thay đổi nghề nghiệp thường gây lo lắng, nhưng cũng có thể là bước ngoặt tích cực.

• Đánh giá lại mục tiêu nghề nghiệp dài hạn.

• Học thêm kỹ năng mới phù hợp xu hướng thị trường.

• Tìm kiếm công việc mang lại sự hài lòng và cân bằng tốt hơn.

Đây có thể là cơ hội để bạn xây dựng sự nghiệp phù hợp hơn với giá trị cá nhân.

4. Nhìn chia tay như cơ hội tái xây dựng cuộc sống
Khi một mối quan hệ kết thúc, cảm giác hụt hẫng là điều bình thường. Tuy nhiên:

• Nhìn lại những lý do khiến mối quan hệ không phù hợp.

• Tập trung phát triển bản thân trước khi bước vào mối quan hệ mới.

• Tin rằng cả hai có thể tìm được hạnh phúc phù hợp hơn về lâu dài.

Thay đổi trong tình cảm không chỉ là kết thúc, mà còn là cơ hội để trưởng thành về mặt cảm xúc.

Bí quyết 7: Tìm sự hài hước trong hoàn cảnh khó khăn

1. Sử dụng khiếu hài hước để giảm căng thẳng
Khi đối diện biến động, tâm lý thường trở nên nặng nề. Một chút hài hước đúng lúc có thể giúp bạn nhẹ lòng hơn và chấp nhận sự thay đổi dễ dàng hơn.

• Tự hỏi: “Có chi tiết nào trong tình huống này hơi… trớ trêu không?”

• Chia sẻ một câu chuyện vui nhẹ nhàng với người thân.

• Nhìn lại khoảnh khắc lúng túng của mình bằng sự bao dung thay vì tự trách.

Hài hước không làm thay đổi hoàn cảnh, nhưng thay đổi cách bạn cảm nhận về nó.

2. Phân biệt giữa hài hước tích cực và chế giễu
Không phải kiểu đùa nào cũng có lợi.

• Tránh đùa cợt trên nỗi đau của người khác.

• Không biến bản thân thành đối tượng tự hạ thấp giá trị.

• Chọn những câu chuyện mà mọi người có thể cùng cười thoải mái.

Hài hước là công cụ kết nối, không phải vũ khí gây tổn thương.

3. Không ép bản thân phải cười khi chưa sẵn sàng
Có những thay đổi thực sự nghiêm trọng và cần thời gian để xử lý.

• Nếu bạn chưa thể nhìn thấy điều gì buồn cười, điều đó hoàn toàn bình thường.

• Cho phép mình trải qua cảm xúc trước khi tìm đến sự nhẹ nhàng.

• Khi tâm trạng ổn định hơn, bạn có thể dễ dàng nhìn tình huống ở góc nhìn rộng mở hơn.

4. Xem tiếng cười như “liều thuốc tinh thần” tự nhiên
Nhiều nghiên cứu cho thấy tiếng cười giúp giảm hormone căng thẳng và cải thiện tâm trạng.

• Xem một chương trình giải trí yêu thích.

• Trò chuyện với người có năng lượng tích cực.

• Nhớ lại những kỷ niệm vui từng giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn trước đây.

Trong hành trình chấp nhận sự thay đổi, một chút hài hước không khiến bạn thiếu nghiêm túc. Ngược lại, đó là cách thông minh để giữ cân bằng cảm xúc và tiếp tục tiến về phía trước một cách nhẹ nhàng hơn.

Bí quyết 8: Rèn tư duy tích cực bằng câu khẳng định mỗi ngày

1. Hiểu đúng về câu khẳng định tích cực
Câu khẳng định không phải là tự “tẩy não” bản thân, mà là cách định hướng suy nghĩ theo chiều hướng xây dựng. Khi thực hành đều đặn, chúng hỗ trợ bạn chấp nhận sự thay đổi và giữ vững tinh thần trong giai đoạn khó khăn.

• Giúp giảm suy nghĩ tiêu cực lặp đi lặp lại.

• Tăng cảm giác kiểm soát và chủ động.

• Củng cố niềm tin rằng bạn có thể vượt qua thay đổi trong cuộc sống.

2. Thực hành đúng cách để có hiệu quả thực tế
Để câu khẳng định phát huy tác dụng, bạn cần thực hiện có ý thức.

• Dành 3–5 phút mỗi sáng hoặc trước khi ngủ để đọc chậm rãi.

• Nói thành tiếng hoặc viết ra giấy để tăng mức độ ghi nhớ.

• Lặp lại trong ít nhất 21–30 ngày để hình thành thói quen tư duy mới.

Sự đều đặn quan trọng hơn số lượng câu bạn sử dụng.

3. Chọn câu khẳng định phù hợp với hoàn cảnh hiện tại
Hãy chọn những câu gần với thực tế của bạn thay vì quá xa vời.

• “Tôi trưởng thành và tiến bộ từng ngày.”

• “Cuộc sống của tôi luôn có cơ hội mới.”

• “Tôi có quyền có nhu cầu và được tôn trọng.”

• “Tôi không cần biết hết tương lai để tin rằng mình sẽ ổn.”

• “Tôi lựa chọn xây dựng cuộc sống tích cực hơn mỗi ngày.”

Những câu này giúp bạn xây dựng tư duy tích cực khi thay đổi đang diễn ra.

4. Kết hợp câu khẳng định với hành động cụ thể
Chỉ lặp lại lời nói là chưa đủ, bạn cần hành động tương ứng.

• Nếu nói “Tôi đang tiến bộ”, hãy học thêm một kỹ năng nhỏ mỗi tuần.

• Nếu nói “Tôi chọn cuộc sống tích cực”, hãy chủ động điều chỉnh thói quen tiêu cực.

• Nếu nói “Tôi có giá trị”, hãy đặt ra ranh giới lành mạnh trong các mối quan hệ.

Khi lời nói đi cùng hành động, bạn sẽ cảm nhận được sự thay đổi thật sự.

Bí quyết 9: Tin vào khả năng thích nghi của chính mình

1. Xem thay đổi là thử thách giúp bạn trưởng thành
Thay vì coi biến động là mối đe dọa, hãy nhìn nó như một bài kiểm tra năng lực thích nghi. Đây là nền tảng quan trọng trong cách chấp nhận sự thay đổi.

• Nhắc bản thân rằng bạn đã từng vượt qua khó khăn trước đây.

• Ghi lại những lần bạn xử lý tình huống ngoài dự kiến thành công.

• Tin rằng mỗi thay đổi đều giúp bạn mạnh mẽ và linh hoạt hơn.

Khi bạn thay đổi góc nhìn, thay đổi không còn là kẻ thù mà trở thành động lực phát triển.

2. Dùng thay đổi làm động lực hành động
Nhiều bước ngoặt lớn trong đời bắt đầu từ một biến cố không mong muốn.

• Nếu mất việc, xem đó là cơ hội học thêm kỹ năng hoặc quay lại trường học.

• Nếu công việc hiện tại không còn phù hợp, cân nhắc chuyển hướng sang lĩnh vực bạn thực sự yêu thích.

• Nếu cuộc sống buộc bạn phải điều chỉnh kế hoạch, hãy tận dụng cơ hội để thiết kế lại mục tiêu dài hạn.

Đây là cách vượt qua thay đổi trong công việc một cách chủ động và có chiến lược.

3. Tôn trọng và làm rõ cảm xúc của mình
Theo các chuyên gia tâm lý lâm sàng, cảm xúc phản ánh giai đoạn chuyển mình trong câu chuyện cuộc đời mỗi người. Khi bạn rơi vào trạng thái cảm xúc lạ lẫm, điều đó không có nghĩa là bạn yếu đuối.

• Cho mình thời gian để nhận diện và gọi tên cảm xúc.

• Tránh phán xét bản thân vì cảm thấy lo lắng hoặc bối rối.

• Tìm không gian yên tĩnh để suy nghĩ trước khi đưa ra quyết định lớn.

Việc hiểu rõ cảm xúc giúp bạn điều hướng giai đoạn thay đổi một cách sáng suốt hơn.

4. Củng cố niềm tin vào bản thân
Khả năng thích nghi không phải điều xa vời. Nó được xây dựng từ trải nghiệm thực tế.

• Nhìn lại những kỹ năng bạn đã tích lũy theo thời gian.

• Nhận ra rằng bản chất con người luôn có khả năng tiến hóa và phát triển.

• Tự hỏi: “Sau thay đổi này, mình sẽ trở thành phiên bản tốt hơn như thế nào?”

Khi bạn tin vào khả năng thích nghi của mình, chấp nhận sự thay đổi không còn là điều đáng sợ. Thay vào đó, nó trở thành bước đệm giúp bạn tiến gần hơn tới mục tiêu và cuộc sống mà bạn thực sự mong muốn.

Bí quyết 10: Quản lý căng thẳng khi đối diện thay đổi

1. Thừa nhận căng thẳng là phản ứng tự nhiên
Khi cuộc sống biến động, cơ thể và tâm trí phản ứng bằng stress. Điều này không sai. Trong quá trình chấp nhận sự thay đổi, điều quan trọng không phải là loại bỏ hoàn toàn căng thẳng mà là kiểm soát nó.

• Nhận diện dấu hiệu stress: mất ngủ, suy nghĩ quá mức, cáu gắt.

• Nhắc mình rằng phản ứng này là bình thường khi đối diện thử thách.

• Tránh tự trách vì cảm thấy áp lực.

Hiểu đúng về stress giúp bạn bớt lo lắng vì chính sự lo lắng đó.

2. Áp dụng các phương pháp giảm stress đã được kiểm chứng
Nhiều nghiên cứu tâm lý và y học cho thấy các hoạt động thể chất và thư giãn có tác động rõ rệt đến mức độ căng thẳng.

• Tập yoga hoặc giãn cơ nhẹ 15–20 phút mỗi ngày.

• Thiền hoặc hít thở sâu để ổn định nhịp tim và suy nghĩ.

• Vận động thể chất như đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe.

Những thói quen này giúp bạn giữ cân bằng tinh thần khi vượt qua thay đổi trong cuộc sống.

3. Đặt câu hỏi: Stress đang giúp mình điều gì?
Stress không hoàn toàn tiêu cực. Ở mức độ vừa phải, nó có thể tạo động lực.

• Giúp bạn tập trung cao độ để hoàn thành công việc quan trọng.

• Thúc đẩy bạn rời khỏi môi trường độc hại.

• Cảnh báo bạn rằng cần chuẩn bị kỹ hơn trước một bước ngoặt lớn.

Khi nhìn stress như tín hiệu hỗ trợ thay vì kẻ thù, bạn sẽ bình tĩnh hơn.

4. Ngăn stress vượt khỏi tầm kiểm soát
Điều quan trọng là giữ stress ở mức có lợi.

• Ngủ đủ giấc để cơ thể phục hồi.

• Hạn chế caffeine hoặc thông tin tiêu cực khi đang căng thẳng cao.

• Chia nhỏ vấn đề lớn thành từng bước xử lý cụ thể.

Quản lý căng thẳng hiệu quả là một phần thiết yếu trong cách chấp nhận sự thay đổi. Khi bạn học được cách điều hòa cảm xúc và năng lượng, thay đổi sẽ không còn khiến bạn kiệt sức mà trở thành động lực để tiến về phía trước.

Bí quyết 11: Giữ bản thân bận rộn theo cách tích cực

1. Tạo nhịp sinh hoạt đều đặn để ổn định tinh thần
Khi thay đổi trong cuộc sống khiến bạn chao đảo, việc duy trì sự bận rộn có thể giúp tâm trí không bị cuốn vào suy nghĩ tiêu cực. Đây là một bước thực tế trong cách chấp nhận sự thay đổi.

• Lập danh sách việc cần làm mỗi ngày.

• Hoàn thành từng nhiệm vụ nhỏ để tạo cảm giác tiến bộ.

• Duy trì giờ giấc sinh hoạt ổn định.

Nhịp sống có cấu trúc giúp bạn cảm thấy kiểm soát được tình hình hơn.

2. Tập trung vào công việc và dự án cụ thể
Hành động luôn hiệu quả hơn việc suy nghĩ quá mức.

• Dành thời gian cho công việc hiện tại với sự tập trung cao độ.

• Bắt tay vào một dự án cá nhân như viết lách, học kỹ năng mới, cải tạo không gian sống.

• Đặt mục tiêu ngắn hạn để tạo động lực mỗi tuần.

Khi bạn tạo ra giá trị cụ thể, cảm giác bất lực sẽ giảm đi đáng kể.

3. Chủ động kết nối với người khác
Ở một mình quá lâu trong giai đoạn biến động có thể khiến cảm xúc tiêu cực mạnh hơn.

• Hẹn gặp bạn bè hoặc người thân.

• Tham gia câu lạc bộ, lớp học hoặc nhóm cộng đồng.

• Trao đổi, lắng nghe và chia sẻ trải nghiệm.

Sự kết nối giúp bạn cân bằng cảm xúc và vượt qua thay đổi nhẹ nhàng hơn.

4. Thử một sở thích hoàn toàn mới
Một hoạt động mới có thể mở ra góc nhìn mới.

• Học vẽ, nấu ăn, chơi nhạc cụ hoặc thể thao.

• Tham gia khóa học online trong lĩnh vực bạn tò mò.

• Khám phá những điều trước đây bạn chưa từng thử.

Niềm vui từ hoạt động mới không chỉ giúp bạn phân tán lo lắng mà còn mở ra cơ hội phát triển cá nhân.

Bí quyết 12: Ưu tiên những giá trị quan trọng nhất với bạn

1. Xác định rõ điều bạn thực sự coi trọng
Khi cuộc sống biến động, cảm giác mất phương hướng thường xuất hiện. Lúc này, việc quay về với giá trị cốt lõi sẽ giúp bạn chấp nhận sự thay đổi vững vàng hơn.

• Tự hỏi: “Điều gì quan trọng nhất trong cuộc đời mình?”

• Đó có thể là gia đình, bạn bè, sự nghiệp, đức tin, sáng tạo, tự do hay một đam mê cá nhân.

• Viết ra 3–5 giá trị bạn không muốn đánh mất dù hoàn cảnh thay đổi.

Giá trị cá nhân chính là “kim chỉ nam” khi mọi thứ xung quanh đang xáo trộn.

2. Dùng giá trị làm nền tảng ra quyết định
Khi bạn bám vào giá trị, bạn sẽ bớt bị cuốn theo cảm xúc nhất thời.

• Nếu bạn coi trọng gia đình, hãy dành thời gian kết nối nhiều hơn khi gặp biến cố.

• Nếu bạn coi trọng sự phát triển, hãy đầu tư vào học tập khi công việc thay đổi.

• Nếu bạn coi trọng lòng biết ơn, hãy duy trì thói quen ghi nhận những điều tích cực mỗi ngày.

Việc hành động dựa trên giá trị giúp bạn vượt qua thay đổi trong cuộc sống một cách có định hướng.

3. Tập trung vào điều có ý nghĩa thay vì điều gây nhiễu
Khi tâm trí bị bao phủ bởi lo lắng, bạn dễ bị phân tán.

• Hạn chế tiếp xúc với thông tin tiêu cực không cần thiết.

• Dành năng lượng cho những hoạt động phù hợp với giá trị cá nhân.

• Nhắc mình rằng thay đổi chỉ là hoàn cảnh, còn giá trị là thứ bạn chủ động giữ gìn.

Điều này giúp bạn không bị cuốn vào hỗn loạn bên ngoài.

4. Biến giá trị thành hành động cụ thể mỗi ngày
Giá trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thể hiện qua hành vi.

• Nếu bạn coi trọng sáng tạo, hãy dành thời gian cho dự án cá nhân.

• Nếu bạn coi trọng sự tử tế, hãy thực hiện những hành động nhỏ giúp đỡ người khác.

• Nếu bạn coi trọng sức khỏe, hãy duy trì vận động và nghỉ ngơi hợp lý.

Khi bạn sống đúng với giá trị của mình, sự thay đổi sẽ không còn làm bạn mất phương hướng. Ngược lại, nó trở thành cơ hội để bạn khẳng định bản thân và xây dựng cuộc sống phù hợp hơn với điều mình tin tưởng.

Bí quyết 13: Chia sẻ với người bạn tin tưởng

1. Nói rõ vì sao thay đổi khiến bạn bất an
Một trong những cách chấp nhận sự thay đổi hiệu quả nhất là không giữ mọi thứ trong lòng.

• Giải thích cụ thể điều gì khiến bạn lo lắng hoặc thất vọng.

• Chia sẻ cả cảm xúc lẫn suy nghĩ phía sau cảm xúc đó.

• Lắng nghe phản hồi thay vì chỉ trút bầu tâm sự.

Khi nói thành lời, bạn sẽ nhìn vấn đề rõ ràng hơn và bớt cảm giác bị “mắc kẹt” trong đầu mình.

2. Đón nhận góc nhìn mới từ người khác
Người thân và bạn bè có thể nhìn thấy điều bạn chưa nhận ra.

• Họ có thể chỉ ra cơ hội bạn đang bỏ sót.

• Họ có thể từng trải qua tình huống tương tự và chia sẻ kinh nghiệm.

• Ngay cả khi họ cũng đang gặp khó khăn giống bạn, sự đồng hành vẫn mang lại cảm giác vững vàng hơn.

Sự kết nối giúp quá trình vượt qua thay đổi trong cuộc sống bớt cô đơn.

3. Tránh sa đà vào việc lặp lại cảm xúc tiêu cực
Việc thừa nhận cảm xúc là cần thiết, nhưng liên tục nhắc lại sự tức giận hoặc thất vọng có thể khiến bạn khó tiến lên.

• Sau khi chia sẻ cảm xúc, chuyển trọng tâm sang câu hỏi: “Tiếp theo mình nên làm gì?”

• Hỏi xin lời khuyên thực tế thay vì chỉ tìm sự đồng cảm.

• Tập trung vào giải pháp thay vì chỉ phân tích vấn đề.

Điều này giúp bạn chuyển từ trạng thái cảm xúc sang trạng thái giải quyết vấn đề.

4. Đưa bản thân vào tư duy hành động
Mục tiêu của việc trò chuyện không chỉ để nhẹ lòng, mà còn để tiến bước.

• Lập kế hoạch cụ thể dựa trên những gợi ý nhận được.

• Chia nhỏ bước đi để tránh bị choáng ngợp.

• Giữ liên lạc với người đã hỗ trợ bạn để cập nhật tiến trình.

Khi bạn kết hợp chia sẻ cảm xúc với hành động thực tế, việc chấp nhận sự thay đổi sẽ không còn là điều quá sức. Thay vào đó, bạn sẽ cảm thấy mình đang chủ động xây dựng hướng đi mới thay vì bị hoàn cảnh dẫn dắt.

Bí quyết 14: Lập danh sách mục tiêu để hướng về phía trước

1. Nhìn xa hơn thay vì mắc kẹt ở hiện tại
Khi đối diện biến động, tâm trí thường quay lại quá khứ. Tuy nhiên, để chấp nhận sự thay đổi, bạn cần chuyển trọng tâm sang tương lai.

• Tự hỏi: “Mình muốn cuộc sống 1–3 năm tới trông như thế nào?”

• Hình dung rõ hình ảnh bản thân sau khi đã vượt qua giai đoạn này.

• Xem thay đổi hiện tại là một bước đệm, không phải ngõ cụt.

Tư duy hướng tương lai giúp bạn giảm tiếc nuối và tăng động lực hành động.

2. Viết ra mục tiêu cụ thể theo từng lĩnh vực
Đừng chỉ nghĩ trong đầu. Hãy ghi thành danh sách rõ ràng.

• Sự nghiệp: tìm công việc tốt hơn, học thêm chuyên môn, chuyển ngành.

• Sức khỏe: tập luyện đều đặn, cải thiện chế độ ăn, ngủ đủ giấc.

• Trải nghiệm sống: du lịch, học kỹ năng mới, mở rộng mối quan hệ.

Việc viết mục tiêu giúp bạn biến ý tưởng thành cam kết.

3. Chia mục tiêu lớn thành bước nhỏ khả thi
Mục tiêu càng rõ ràng, bạn càng dễ thực hiện.

• Thay vì “khỏe mạnh hơn”, hãy đặt mục tiêu “đi bộ 30 phút mỗi ngày”.

• Thay vì “đổi nghề”, hãy bắt đầu bằng việc học một khóa kỹ năng ngắn hạn.

• Thay vì “du lịch nhiều hơn”, hãy lên kế hoạch cụ thể cho một chuyến đi trong năm.

Cách này giúp bạn vượt qua thay đổi trong cuộc sống mà không bị quá tải.

4. Dùng mục tiêu làm động lực thích nghi
Khi có đích đến rõ ràng, bạn sẽ nhìn thay đổi theo hướng tích cực hơn.

• Nhắc mình rằng quá khứ đã hoàn thành vai trò của nó.

• Tập trung năng lượng vào việc xây dựng tương lai.

• Đánh giá lại mục tiêu định kỳ để điều chỉnh phù hợp hoàn cảnh mới.

Lập danh sách mục tiêu không chỉ giúp bạn tiến về phía trước mà còn tạo cảm giác chủ động. Khi bạn biết mình đang đi đâu, việc chấp nhận sự thay đổi sẽ trở thành một phần tự nhiên của hành trình phát triển.

Bí quyết 15: Lập lộ trình cụ thể để thực hiện thay đổi

1. Biến mục tiêu thành kế hoạch hành động rõ ràng
Sau khi đã có danh sách mục tiêu, bước tiếp theo trong cách chấp nhận sự thay đổi là chuyển chúng thành kế hoạch thực tế.

• Xác định từng mục tiêu cần làm những bước gì.

• Liệt kê kỹ năng, nguồn lực hoặc mối quan hệ bạn cần chuẩn bị.

• Trả lời câu hỏi: “Bước đầu tiên mình có thể làm ngay tuần này là gì?”

Khi có kế hoạch rõ ràng, bạn sẽ bớt cảm giác mơ hồ và lo lắng.

2. Đặt mốc thời gian hợp lý
Không có thời hạn, mục tiêu dễ bị trì hoãn.

• Chia mục tiêu lớn thành mốc 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng.

• Đặt thời gian cụ thể cho từng hành động nhỏ.

• Giữ tiến độ linh hoạt nhưng không buông lỏng.

Thời gian biểu giúp bạn kiểm soát quá trình thay vì bị cuốn theo hoàn cảnh.

3. Theo dõi tiến độ thường xuyên
Việc đo lường giúp bạn duy trì động lực khi vượt qua thay đổi trong cuộc sống.

• Ghi lại những việc đã hoàn thành mỗi tuần.

• Đánh giá điều gì hiệu quả và điều gì cần điều chỉnh.

• Ăn mừng những tiến bộ nhỏ để củng cố tinh thần.

Theo dõi tiến trình cũng giúp bạn thấy rõ mình đã đi được bao xa.

4. Sẵn sàng thử nghiệm và điều chỉnh
Lộ trình không phải bản đồ cố định. Khi hoàn cảnh thay đổi, kế hoạch cũng cần linh hoạt.

• Thử phương pháp mới nếu cách cũ không hiệu quả.

• Đón nhận cơ hội bất ngờ phù hợp với mục tiêu dài hạn.

• Cho phép bản thân trải nghiệm và học hỏi từ sai sót.

Tinh thần cởi mở giúp bạn thoải mái hơn với thay đổi thay vì sợ hãi.

5. Nhớ rằng mục tiêu lớn nhất là làm quen với thay đổi
Bản chất của việc lập lộ trình không chỉ để đạt được thành tựu, mà còn để rèn luyện khả năng thích nghi.

• Mỗi lần điều chỉnh kế hoạch là một lần bạn học cách linh hoạt.

• Mỗi trải nghiệm mới là một bước mở rộng vùng an toàn.

• Mỗi hành động chủ động là minh chứng rằng bạn đang làm chủ cuộc sống.

Khi bạn có lộ trình rõ ràng và sẵn sàng điều chỉnh, chấp nhận sự thay đổi không còn là điều bị ép buộc, mà trở thành một phần tự nhiên trong hành trình phát triển lâu dài của bạn.

Bí quyết 16: Tìm người đồng hành để duy trì động lực thay đổi

1. Chọn một người bạn thực sự tin tưởng
Trong hành trình chấp nhận sự thay đổi, bạn không nhất thiết phải đi một mình.

• Có thể là bạn thân, người thân trong gia đình hoặc đồng nghiệp đáng tin cậy.

• Người này nên sẵn sàng lắng nghe và góp ý thẳng thắn.

• Quan trọng nhất: họ tôn trọng mục tiêu và giá trị của bạn.

Một người đồng hành phù hợp sẽ giúp bạn duy trì kỷ luật và tinh thần tích cực.

2. Chia sẻ rõ mục tiêu và kế hoạch của bạn
Đừng chỉ nói chung chung rằng bạn muốn thay đổi.

• Trình bày cụ thể mục tiêu bạn đang theo đuổi.

• Giải thích lộ trình và mốc thời gian bạn đã đặt ra.

• Thống nhất cách họ có thể hỗ trợ: nhắc nhở, góp ý, kiểm tra tiến độ.

Sự minh bạch giúp quá trình vượt qua thay đổi trong cuộc sống hiệu quả hơn.

3. Nhờ họ theo dõi và phản hồi tiến trình
Một accountability partner không chỉ cổ vũ, mà còn giúp bạn nhìn lại hành động của mình.

• Hẹn thời điểm kiểm tra tiến độ hàng tuần hoặc hàng tháng.

• Sẵn sàng lắng nghe góp ý để điều chỉnh kế hoạch.

• Thẳng thắn khi bạn trì hoãn hoặc đi lệch mục tiêu.

Sự phản hồi khách quan giúp bạn không bị cảm xúc chi phối quá nhiều.

4. Cùng nhau ăn mừng những bước tiến nhỏ
Động lực sẽ bền vững hơn khi có người ghi nhận nỗ lực của bạn.

• Chia sẻ thành quả dù nhỏ.

• Cảm ơn người đồng hành vì sự hỗ trợ của họ.

• Tạo những khoảnh khắc tích cực để củng cố tinh thần.

Biết rằng có người đứng về phía mình sẽ giúp bạn tự tin hơn khi đối diện thay đổi.

Bí quyết 17: Biến cảm xúc thành hành động để tạo thay đổi tích cực

1. Chuyển từ phản ứng sang hành động có ý nghĩa
Khi đã bắt đầu chấp nhận sự thay đổi, bạn có thể tự hỏi: “Mình sẽ làm gì với những cảm xúc này?”. Thay vì để khó chịu, thất vọng hay bất an kéo lùi, hãy dùng chúng làm động lực.

• Xem cảm xúc như nguồn năng lượng thúc đẩy hành động.

• Hỏi bản thân: “Mình muốn thế giới xung quanh tốt hơn theo cách nào?”.

• Chọn một việc cụ thể thay vì suy nghĩ chung chung.

Đây là bước chuyển quan trọng giúp bạn vượt qua thay đổi trong cuộc sống một cách tích cực.

2. Tham gia hoạt động vì cộng đồng
Khi đóng góp cho điều gì đó lớn hơn bản thân, bạn sẽ cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.

• Tình nguyện cho một tổ chức phù hợp với giá trị cá nhân.

• Tham gia hoạt động môi trường, giáo dục hoặc hỗ trợ người khó khăn.

• Dành thời gian hoặc kỹ năng của bạn để giúp đỡ cộng đồng.

Hành động vì người khác giúp bạn cân bằng cảm xúc và mở rộng góc nhìn.

3. Giúp đỡ người đang cần hỗ trợ
Đôi khi thay đổi khiến bạn cảm thấy mất phương hướng. Nhưng khi bạn giúp người khác, bạn sẽ tìm lại được cảm giác kiểm soát và giá trị.

• Hỗ trợ một người quen đang gặp khó khăn.

• Lắng nghe và đồng hành cùng ai đó đang trải qua biến cố.

• Thực hiện những hành động tử tế nhỏ mỗi ngày.

Lòng tốt có tác dụng lan tỏa và giúp bạn cảm thấy mạnh mẽ hơn.

4. Mang lại cơ hội sống tốt hơn cho một sinh vật khác
Một hành động đơn giản như nhận nuôi thú cưng bị bỏ rơi cũng có thể thay đổi cả hai phía.

• Cân nhắc nhận nuôi thú cưng từ trung tâm cứu hộ.

• Hỗ trợ chi phí hoặc thời gian cho các tổ chức bảo vệ động vật.

• Tìm cách chăm sóc và tạo môi trường an toàn cho sinh vật yếu thế.

Việc tạo ra điều tốt đẹp cụ thể giúp bạn thấy rằng mình có thể tác động tích cực đến thế giới.

Nguồn tham khảo

1. Action for Happiness. (n.d.). Set your goals and make them happen. Truy cập từ https://actionforhappiness.org/take-action/set-your-goals-and-make-them-happen
2. Career Center, University of Connecticut. (2015). Change is inevitable, growth is optional. Truy cập từ https://career.uconn.edu/blog/2015/09/01/change-is-inevitable-growth-is-optional/
3. HelpGuide.org. (n.d.). Stress management. Truy cập từ https://www.helpguide.org/articles/stress/stress-management.htm
4. Mayo Clinic. (n.d.). Stress relief. Truy cập từ https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/stress-management/in-depth/stress-relief/art-20044456
5. PsychCentral. (n.d.). 5 ways to boost optimism. Truy cập từ https://psychcentral.com/blog/5-ways-to-boost-optimism
6. PsychCentral. (n.d.). 6 ways to stay busy to avoid sadness. Truy cập từ https://psychcentral.com/blog/6-ways-to-stay-busy-to-avoid-sadness
7. PsychCentral. (n.d.). Feeling stuck? How to express your feelings. Truy cập từ https://psychcentral.com/lib/feeling-stuck-how-to-express-your-feelings
8. Psychology Today. (2012). Personal growth motivation: The drive to change. Truy cập từ https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-power-prime/201201/personal-growth-motivation-the-drive-change
9. Psychology Today. (2020). Change is hard: Here’s how to make it easier. Truy cập từ https://www.psychologytoday.com/us/blog/mindful-anger/202012/change-is-hard-heres-how-to-make-it-easier
10. Psychology Today. (2021). A guide to affirmations and how to use them. Truy cập từ https://www.psychologytoday.com/us/blog/click-here-for-happiness/202105/a-guide-to-affirmations-and-how-to-use-them
11. ReachOut Australia. (n.d.). 7 tips for dealing with change. Truy cập từ https://au.reachout.com/articles/7-tips-for-dealing-with-change
12. Stanford Social Innovation Review. (n.d.). Creating a better world means asking better questions. Truy cập từ https://ssir.org/articles/entry/creating_a_better_world_means_asking_better_questions
13. Ultimate Medical Academy. (n.d.). Wellness tips: How to accept change so you don’t shut down. Truy cập từ https://www.ultimatemedical.edu/blog/wellness-tips-how-to-accept-change-so-you-dont-shut-down/
14. Western Governors University. (2023). Should you have an accountability partner? Truy cập từ https://www.wgu.edu/blog/should-you-have-accountability-partner2305.html

Biên dịch: Leigh Kennedy Ly.