Xuất huyết dạ dày nên làm gì? 5 cách điều trị và sơ cứu hiệu quả

Xuất huyết dạ dày có thể bắt đầu từ một vết loét tưởng như nhỏ nhưng trở nên nguy hiểm khi axit dạ dày tiếp tục làm tổn thương thành mạch máu. Xuất huyết tiêu hóa trên là một cấp cứu thường gặp, với tỷ lệ mắc được ghi nhận khoảng 50–100 ca trên 100.000 người mỗi năm.

Điều đáng lo là không phải ai bị xuất huyết dạ dày cũng nhận biết ngay. Một số trường hợp chỉ có cảm giác đau hoặc nóng rát vùng thượng vị, trong khi chảy máu có thể tiếp diễn âm thầm. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, chóng mặt, mệt lả hoặc choáng, người bệnh cần được cấp cứu và đánh giá y tế kịp thời.

Vậy xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, có thể chữa xuất huyết dạ dày bằng thuốc hay cần can thiệp khác? Bài viết này, Tiptory giúp người đọc hiểu rõ nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và các phương pháp điều trị xuất huyết dạ dày thường được bác sĩ sử dụng, từ dùng thuốc đến nội soi cầm máu khi cần thiết. Theo hướng dẫn chuyên môn, người bệnh xuất huyết tiêu hóa trên thường được nội soi trong vòng 24 giờ sau khi nhập viện, sau khi đã được hồi sức phù hợp.

Xuất huyết dạ dày cần điều trị sớm

Nhận biết dấu hiệu và đi khám ngay

• Nếu xuất hiện đau vùng thượng vị, buồn nôn, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu của xuất huyết dạ dày do ổ loét làm tổn thương mạch máu.

• Không nên tự theo dõi tại nhà nếu có dấu hiệu chảy máu tiêu hóa, đặc biệt khi kèm chóng mặt, yếu, da nhợt, tim đập nhanh hoặc choáng. Những biểu hiện này có thể cho thấy tình trạng mất máu đáng kể và cần được xử trí khẩn cấp.

Dùng thuốc để giảm axit và giúp ổ loét lành lại

• Sau khi xác định nguyên nhân, bác sĩ có thể kê thuốc làm giảm hoặc ức chế tiết axit dạ dày, thường là thuốc ức chế bơm proton (PPI), nhằm tạo điều kiện cho ổ loét hồi phục và giảm nguy cơ chảy máu tiếp diễn.

• Người bệnh cần dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian và theo hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng giảm vì ổ loét có thể chưa lành hoàn toàn.

• Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể điều trị thêm yếu tố gây loét, chẳng hạn nhiễm Helicobacter pylori (H. pylori) hoặc việc sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID).

Trường hợp nặng cần can thiệp để cầm máu

• Nếu ổ loét đang chảy máu hoặc có nguy cơ chảy máu lại cao, nội soi tiêu hóa có thể được sử dụng để xác định vị trí và thực hiện các phương pháp cầm máu.

• Với tình trạng xuất huyết dạ dày nghiêm trọng không kiểm soát được bằng nội soi, người bệnh có thể cần can thiệp mạch hoặc phẫu thuật để kiểm soát nguồn chảy máu.

• Vì vậy, câu hỏi xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào không có một phương pháp duy nhất. Cách chữa xuất huyết dạ dày phụ thuộc vào mức độ mất máu, nguyên nhân gây loét, vị trí ổ loét và đáp ứng với điều trị.

Ưu tiên xử trí nguyên nhân để hạn chế tái phát

• Sau khi kiểm soát chảy máu, người bệnh cần tiếp tục điều trị ổ loét theo chỉ định và loại bỏ các yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát.

• Không tự dùng thuốc giảm đau chống viêm khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu từng bị loét hoặc xuất huyết dạ dày.

• Nếu từng bị xuất huyết do loét, việc tái khám đúng lịch giúp đánh giá khả năng lành ổ loét và giảm nguy cơ chảy máu trở lại.

Phần 1: Dấu hiệu xuất huyết dạ dày cần đi khám gấp

Lưu ý 1: Đau thượng vị có thể do loét dạ dày

Chú ý cơn đau ở vùng thượng vị

• Đau ở vùng bụng trên, ngay dưới xương ức và phía trên rốn, là một triệu chứng thường gặp ở người bị loét dạ dày – tá tràng. Cơn đau có thể có cảm giác nóng rát, âm ỉ hoặc khó chịu và xuất hiện từng lúc.

• Đau thượng vị do loét dạ dày có thể thay đổi theo thời điểm ăn uống. Một số người cảm thấy đau rõ hơn sau khi ăn, trong khi người khác lại đau khi bụng đói hoặc sau vài giờ không ăn.

• Không nên dựa riêng vào thời điểm xuất hiện cơn đau để tự kết luận mình bị loét hoặc xuất huyết dạ dày, vì triệu chứng này có thể gặp trong nhiều bệnh lý tiêu hóa khác.

Theo dõi dấu hiệu cảnh báo xuất huyết

• Nếu đau thượng vị đi kèm nôn ra máu, đi ngoài phân đen như hắc ín, chóng mặt, mệt lả hoặc choáng, cần đi khám hoặc cấp cứu ngay. Đây có thể là dấu hiệu xuất huyết dạ dày và không nên tự điều trị tại nhà.

• Với người đã được chẩn đoán loét dạ dày, việc xuất hiện dấu hiệu chảy máu cần được đánh giá sớm để xác định mức độ mất máu và nguyên nhân.

Đừng chỉ giảm đau mà bỏ qua nguyên nhân

• Thuốc giảm đau có thể làm triệu chứng dễ chịu hơn nhưng không đồng nghĩa với việc ổ loét đã lành. Khi đau thượng vị kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá nguyên nhân.

• Nếu phát hiện ổ loét có nguy cơ chảy máu, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị loét dạ dày phù hợp, có thể bao gồm thuốc giảm tiết axit và điều trị nguyên nhân như nhiễm H. pylori hoặc sử dụng thuốc chống viêm không steroid.

• Hiểu đúng triệu chứng ngay từ đầu giúp người bệnh không bỏ qua dấu hiệu nguy hiểm và chủ động tìm kiếm hướng chữa xuất huyết dạ dày hoặc điều trị ổ loét khi cần thiết.

Lưu ý 2: Buồn nôn kéo dài cần được chú ý

Theo dõi tình trạng buồn nôn tái diễn

• Buồn nôn do loét dạ dày không thể được xác định chỉ dựa vào một lần xuất hiện. Tuy nhiên, nếu tình trạng buồn nôn lặp lại nhiều lần trong tuần, đặc biệt đi kèm đau thượng vị, đầy bụng hoặc khó chịu sau ăn, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

• Buồn nôn và đầy bụng có thể xuất hiện cùng nhau ở người mắc bệnh lý dạ dày. Mức độ khó chịu không nhất thiết phản ánh chính xác lượng máu đang chảy, vì triệu chứng còn phụ thuộc vào vị trí ổ loét và tình trạng của từng người.

Chú ý thay đổi cảm giác ăn uống

• Khi buồn nôn kéo dài, người bệnh có thể chán ăn, ăn ít hơn bình thường hoặc nhanh cảm thấy no. Nếu tình trạng này tiếp diễn, cân nặng có thể giảm ngoài ý muốn.

• Sụt cân không chủ ý không phải dấu hiệu đặc hiệu của xuất huyết dạ dày, nhưng nếu xuất hiện cùng đau thượng vị, nôn ói hoặc các dấu hiệu tiêu hóa bất thường, đây là lý do nên được bác sĩ đánh giá.

Không tự kết luận chỉ từ triệu chứng buồn nôn

• Buồn nôn có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như viêm loét dạ dày, trào ngược, nhiễm trùng tiêu hóa, tác dụng phụ của thuốc hoặc các bệnh lý khác. Vì vậy, không nên dựa vào tần suất buồn nôn để tự chẩn đoán xuất huyết dạ dày.

• Nếu buồn nôn đi kèm nôn ra máu, chất nôn màu nâu đen giống bã cà phê, đi ngoài phân đen, chóng mặt, mệt lả hoặc choáng, cần đi cấp cứu ngay. Đây có thể là biểu hiện của chảy máu tiêu hóa cần được xử trí khẩn cấp.

Đi khám để xác định nguyên nhân và hướng điều trị

• Khi triệu chứng tái diễn, bác sĩ có thể đánh giá bệnh sử, thuốc đang sử dụng và chỉ định các xét nghiệm hoặc nội soi khi cần thiết để tìm nguyên nhân.

• Nếu xác định có ổ loét chảy máu, chữa xuất huyết dạ dày cần được thực hiện theo nguyên nhân và mức độ chảy máu. Điều trị có thể bao gồm thuốc giảm tiết axit, nội soi cầm máu và các biện pháp chuyên sâu hơn trong trường hợp nặng.

• Vì vậy, nếu bạn đang tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, bước quan trọng nhất không phải tự dùng thuốc mà là nhận biết dấu hiệu cảnh báo và được bác sĩ đánh giá đúng nguyên nhân.

Lưu ý 3: Nôn ra máu cần cấp cứu ngay

Kiểm tra dấu hiệu máu trong chất nôn

• Nôn ra máu là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng của xuất huyết dạ dày. Máu có thể xuất hiện dưới dạng đỏ tươi hoặc có màu nâu đen, lợn cợn giống bã cà phê do đã tiếp xúc với axit trong dạ dày.

• Nếu đang có ổ loét dạ dày chảy máu, người bệnh có thể đồng thời cảm thấy buồn nôn, đau vùng thượng vị hoặc khó chịu ở bụng. Tuy nhiên, chỉ riêng triệu chứng buồn nôn hoặc nôn nhiều lần chưa đủ để khẳng định có xuất huyết.

Đi cấp cứu khi nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa

• Nếu thấy máu hoặc chất nôn có màu giống bã cà phê, không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự tìm cách chữa xuất huyết dạ dày tại nhà. Đây có thể là tình trạng chảy máu tiêu hóa cấp tính cần được xử trí y tế.

• Đặc biệt cần đi cấp cứu ngay nếu nôn ra máu kèm chóng mặt, vã mồ hôi, da nhợt, tim đập nhanh, yếu lả, khó thở hoặc ngất. Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất một lượng máu đáng kể.

Chú ý các triệu chứng tiêu hóa đi kèm

• Người bị loét dạ dày có thể gặp ợ nóng, đầy bụng, buồn nôn hoặc khó chịu sau khi ăn. Một số người nhận thấy triệu chứng khó chịu hơn sau những bữa ăn nhiều chất béo, nhưng biểu hiện này không đặc hiệu cho loét hoặc xuất huyết.

• Vì triệu chứng của các bệnh lý tiêu hóa có thể chồng lấp, người bệnh không nên dựa vào việc “không thấy máu” để loại trừ xuất huyết dạ dày. Chảy máu có thể biểu hiện bằng phân đen hoặc các dấu hiệu mất máu khác.

Xác định nguyên nhân để điều trị đúng

• Khi nghi ngờ chảy máu do ổ loét, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ mất máu và tìm vị trí chảy máu. Trong những trường hợp phù hợp, nội soi tiêu hóa có thể vừa giúp xác định nguyên nhân vừa thực hiện cầm máu.

• Tùy nguyên nhân và mức độ chảy máu, xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào sẽ được quyết định dựa trên tình trạng cụ thể. Điều trị có thể bao gồm thuốc giảm tiết axit, nội soi cầm máu và các biện pháp can thiệp khác khi chảy máu nghiêm trọng.

• Điểm quan trọng nhất là: nôn ra máu hoặc nôn ra chất giống bã cà phê không phải triệu chứng nên tự theo dõi tại nhà. Xử trí càng sớm càng giúp giảm nguy cơ biến chứng do mất máu và tạo điều kiện kiểm soát nguyên nhân gây loét.

Lưu ý 4: Thiếu máu có thể là dấu hiệu xuất huyết

Chú ý các dấu hiệu thiếu máu âm thầm

• Xuất huyết dạ dày không phải lúc nào cũng gây nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen ngay lập tức. Nếu ổ loét chỉ chảy máu với lượng nhỏ nhưng kéo dài, người bệnh có thể mất máu từ từ và xuất hiện các biểu hiện của thiếu máu do mất máu.

• Những dấu hiệu dễ nhận biết gồm:

  • Chóng mặt, choáng váng, đặc biệt khi đứng lên hoặc thay đổi tư thế.

  • Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng dù đã nghỉ ngơi.

  • Da hoặc niêm mạc nhợt nhạt hơn bình thường.

  • Khó thở, nhất là khi vận động hoặc làm việc gắng sức.

  • Một số người có thể cảm thấy tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung.

Hiểu vì sao xuất huyết có thể gây thiếu máu

• Khi cơ thể mất máu, lượng hồng cầu lưu thông giảm, từ đó khả năng vận chuyển oxy đến các mô cũng bị ảnh hưởng. Nếu tình trạng chảy máu diễn ra âm thầm, các triệu chứng có thể tiến triển từ từ và dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường.

• Vì vậy, thiếu máu do xuất huyết dạ dày đôi khi có thể là dấu hiệu đầu tiên khiến người bệnh phát hiện vấn đề, ngay cả khi chưa nhìn thấy máu trong chất nôn hoặc phân.

Không bỏ qua tình trạng mệt mỏi kéo dài

• Nếu thường xuyên chóng mặt, mệt mỏi, da nhợt hoặc khó thở mà không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đồng thời có đau thượng vị, buồn nôn hoặc phân sẫm màu, người bệnh nên đi khám.

• Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu để đánh giá tình trạng thiếu máu và thực hiện thêm các kiểm tra cần thiết nhằm tìm nguồn chảy máu trong đường tiêu hóa.

Điều trị cần tập trung vào nguồn chảy máu

• Nếu xác định loét là nguyên nhân, chữa xuất huyết dạ dày không chỉ nhằm cải thiện tình trạng thiếu máu mà còn phải kiểm soát ổ loét và ngăn chảy máu tiếp diễn.

• Tùy mức độ, xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào có thể bao gồm thuốc giảm tiết axit, nội soi xác định và cầm máu, hoặc các biện pháp can thiệp khác nếu tình trạng chảy máu nghiêm trọng.

• Nếu có biểu hiện choáng, ngất, khó thở nhiều, tim đập nhanh hoặc nôn ra máu, cần đến cơ sở y tế khẩn cấp thay vì chờ các triệu chứng thiếu máu tự cải thiện.

Lưu ý 5: Phân đen như hắc ín có thể là xuất huyết

Chú ý màu sắc và tính chất của phân

• Đi ngoài phân đen là dấu hiệu quan trọng cần lưu ý khi nghi ngờ xuất huyết dạ dày. Khi máu chảy ở phần trên của đường tiêu hóa, máu có thể bị biến đổi trong quá trình đi qua dạ dày và ruột, khiến phân chuyển thành màu đen.

• Phân do chảy máu tiêu hóa thường có đặc điểm đen sẫm, dính và có thể giống hắc ín, thường được gọi là phân đen do xuất huyết tiêu hóa (melena).

• Không nên chỉ dựa vào màu phân để tự chẩn đoán. Một số thực phẩm, thuốc hoặc chất bổ sung chứa sắt cũng có thể khiến phân chuyển sang màu đen mà không phải do chảy máu.

Đặc biệt cảnh giác khi phân đen xuất hiện đột ngột

• Nếu phân đen, dính bất thường xuất hiện cùng chóng mặt, mệt lả, da nhợt, tim đập nhanh, khó thở hoặc đau thượng vị, người bệnh cần được khám ngay để loại trừ tình trạng mất máu.

• Nếu đồng thời có nôn ra máu hoặc chất nôn giống bã cà phê, cần đến cơ sở cấp cứu ngay. Đây có thể là biểu hiện của xuất huyết dạ dày cấp tính.

Không tự điều trị khi nghi ngờ chảy máu

• Phân đen do xuất huyết có thể là dấu hiệu của ổ loét dạ dày – tá tràng đang chảy máu. Tình trạng này cần được bác sĩ đánh giá để xác định vị trí và mức độ chảy máu.

• Tùy nguyên nhân, xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào có thể bao gồm thuốc giảm tiết axit, nội soi để xác định và cầm máu, hoặc các phương pháp can thiệp khác trong trường hợp nặng.

• Vì vậy, khi nhận thấy đi ngoài phân đen như hắc ín, đặc biệt nếu không giải thích được nguyên nhân, không nên trì hoãn việc thăm khám. Phát hiện và xử trí sớm là bước quan trọng để hạn chế mất máu và biến chứng nghiêm trọng.

Lưu ý 6: Xuất huyết dạ dày cần cấp cứu ngay

Đi cấp cấp cứu khi nghi ngờ ổ loét chảy máu

• Xuất huyết dạ dày do ổ loét có thể gây mất máu trong đường tiêu hóa và trở thành tình trạng đe dọa tính mạng nếu chảy máu nhiều. Khi nghi ngờ đang xuất huyết, người bệnh cần đến khoa cấp cứu hoặc cơ sở y tế có khả năng xử trí xuất huyết tiêu hóa ngay.

• Không nên chờ các triệu chứng tự giảm hoặc tìm cách chữa xuất huyết dạ dày tại nhà. Mất máu nghiêm trọng có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt khi người bệnh đã có dấu hiệu choáng hoặc suy tuần hoàn.

Nhận biết dấu hiệu xuất huyết nặng

• Các dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác gồm:

  • Đau dữ dội vùng thượng vị hoặc đau bụng trên bất thường.

  • Mệt lả, yếu nhiều, chóng mặt hoặc choáng váng.

  • Nôn ra nhiều máu hoặc chất nôn màu nâu đen giống bã cà phê.

  • Đi ngoài phân đen, dính và giống hắc ín, có thể là biểu hiện của chảy máu đường tiêu hóa trên.

  • Da nhợt, tim đập nhanh, khó thở, vã mồ hôi hoặc ngất có thể là dấu hiệu mất máu đáng kể.

Đừng chờ thấy máu đỏ trong phân

• Trong xuất huyết tiêu hóa trên, máu thường không còn giữ màu đỏ tươi khi được đào thải qua đường tiêu hóa. Máu có thể bị biến đổi và khiến phân chuyển thành màu đen, dính như hắc ín.

• Vì vậy, phân đen do xuất huyết dạ dày cần được phân biệt với phân sẫm màu do thức ăn, thuốc chứa sắt hoặc một số nguyên nhân khác. Nếu phân đen xuất hiện bất thường và kèm triệu chứng mất máu, cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Điều trị phải được thực hiện tại cơ sở y tế

• Khi người bệnh đến viện, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng tuần hoàn, mức độ mất máu và xác định nguồn chảy máu. Tùy trường hợp, điều trị có thể bao gồm hồi sức, thuốc giảm tiết axit và nội soi tiêu hóa để xác định, cầm máu ổ loét.

• Nếu chảy máu không kiểm soát được bằng nội soi, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp khác. Vì vậy, xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào phụ thuộc vào mức độ chảy máu, nguyên nhân và đáp ứng của người bệnh.

• Khi xuất hiện nôn ra máu, phân đen kèm choáng, ngất hoặc yếu lả, ưu tiên quan trọng nhất là đến cấp cứu ngay. Trong tình huống này, thời gian không phải là chi tiết nhỏ mà có thể là yếu tố quyết định an toàn của người bệnh.

Phần 2: Quy trình khám xuất huyết dạ dày chuẩn y khoa

Bước 1: Xét nghiệm phân giúp phát hiện chảy máu

Lấy mẫu phân khi bác sĩ yêu cầu

• Khi nghi ngờ xuất huyết dạ dày hoặc chảy máu đường tiêu hóa, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm phân để tìm máu. Xét nghiệm này có thể hỗ trợ phát hiện tình trạng chảy máu mà người bệnh chưa nhìn thấy bằng mắt thường.

• Nếu được hướng dẫn lấy mẫu tại nhà, người bệnh nên:

  1. Đi đại tiện vào dụng cụ sạch, tránh để mẫu phân tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu hoặc nước trong bồn cầu.

  2. Dùng dụng cụ sạch lấy một lượng phân theo hướng dẫn của cơ sở xét nghiệm.

  3. Cho mẫu vào hộp đựng chuyên dụng, đậy kín và ghi thông tin theo yêu cầu.

  4. Đưa mẫu đến cơ sở y tế trong thời gian được hướng dẫn. Không tự ý bảo quản mẫu trong tủ lạnh nếu chưa được nhân viên y tế hướng dẫn, vì cách bảo quản có thể khác nhau tùy loại xét nghiệm.

Xét nghiệm phân có thể tìm máu ẩn

• Xét nghiệm máu ẩn trong phân giúp phát hiện lượng máu rất nhỏ không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Kết quả dương tính cho thấy có máu trong phân nhưng không tự xác định được vị trí hoặc nguyên nhân chảy máu.

• Nếu người bệnh đã có phân đen, nôn ra máu hoặc dấu hiệu mất máu, việc đánh giá không nên chỉ dựa vào xét nghiệm phân. Hướng dẫn của Hội Tiêu hóa Hoa Kỳ khuyến nghị đánh giá nguy cơ và thực hiện nội soi sớm ở những trường hợp xuất huyết tiêu hóa trên phù hợp.

Không dùng xét nghiệm phân để tự loại trừ xuất huyết

• Một kết quả xét nghiệm phân không phát hiện máu không đồng nghĩa chắc chắn không có xuất huyết dạ dày. Bác sĩ cần kết hợp triệu chứng, khám lâm sàng, xét nghiệm máu và các phương pháp chẩn đoán khác khi cần.

• Nếu đang có nôn ra máu, phân đen như hắc ín, chóng mặt, choáng, mệt lả hoặc tim đập nhanh, cần đến cơ sở y tế khẩn cấp thay vì chờ lấy mẫu phân hoặc chờ kết quả xét nghiệm.

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân chảy máu

• Nếu xác định ổ loét là nguyên nhân, câu hỏi xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào sẽ được bác sĩ quyết định dựa trên mức độ chảy máu và tình trạng người bệnh. Điều trị có thể bao gồm thuốc giảm tiết axit và nội soi cầm máu; trường hợp không kiểm soát được bằng nội soi có thể cần can thiệp mạch.

• Vì vậy, xét nghiệm phân chỉ là một phần trong quá trình đánh giá. Chữa xuất huyết dạ dày hiệu quả cần xác định đúng nguồn chảy máu và xử trí nguyên nhân, thay vì chỉ tập trung vào việc làm giảm triệu chứng.

Bước 2: Nội soi giúp xác định ổ loét chảy máu

Nội soi là phương pháp quan trọng để tìm nguồn chảy máu

• Khi nghi ngờ xuất huyết dạ dày do loét, bác sĩ có thể chỉ định nội soi tiêu hóa trên. Một ống mềm nhỏ có gắn camera được đưa qua miệng, xuống thực quản và vào dạ dày để quan sát trực tiếp niêm mạc, xác định ổ loét và vị trí đang chảy máu.

• Nội soi không chỉ giúp chẩn đoán mà còn có thể cầm máu ngay trong quá trình thực hiện. Đây là lý do nội soi giữ vai trò trung tâm trong xử trí xuất huyết tiêu hóa trên do loét.

Thực hiện nội soi càng sớm khi có xuất huyết

• Với người bị xuất huyết tiêu hóa trên, thời điểm nội soi phụ thuộc vào mức độ nặng và tình trạng tuần hoàn:

  1. Người bệnh không ổn định về huyết động cần được hồi sức và nội soi khẩn cấp sau khi đã được ổn định tối ưu.

  2. Người bệnh ổn định thường được nội soi trong vòng 24 giờ sau khi nhập viện.

• Nếu nội soi phát hiện ổ loét đang chảy máu hoặc có dấu hiệu nguy cơ chảy máu lại, bác sĩ có thể sử dụng các kỹ thuật như kẹp clip, đốt nhiệt hoặc phối hợp các phương pháp cầm máu.

Trao đổi trước với bác sĩ về thuốc và cảm giác khi nội soi

• Nội soi có thể gây cảm giác khó chịu hoặc buồn nôn khi ống đi qua họng. Tùy tình trạng sức khỏe, cơ sở y tế và phương pháp thực hiện, người bệnh có thể được sử dụng thuốc an thần hoặc gây tê phù hợp.

• Trước khi nội soi, hãy thông báo cho bác sĩ về thuốc đang sử dụng, bệnh nền, tiền sử dị ứng và các vấn đề liên quan đến gây mê hoặc an thần. Điều này giúp ê-kíp lựa chọn phương án an toàn hơn.

Sinh thiết có thể được thực hiện khi cần

• Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể lấy một mẫu mô nhỏ trong quá trình nội soi để sinh thiết. Việc có cần sinh thiết hay không phụ thuộc vào hình ảnh tổn thương và mục đích chẩn đoán.

• Không phải mọi trường hợp xuất huyết dạ dày đều cần sinh thiết. Bác sĩ sẽ quyết định dựa trên đặc điểm ổ loét và các yếu tố nguy cơ cụ thể.

Không tự thay thế nội soi bằng xét nghiệm khác

• Một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng trong những tình huống nhất định, nhưng khi người bệnh đang bị xuất huyết tiêu hóa trên, nội soi có ưu thế vì vừa giúp xác định nguồn chảy máu vừa cho phép can thiệp cầm máu.

• Vì vậy, nếu đang tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, cần hiểu rằng nội soi không đơn thuần là bước “nhìn vào dạ dày”. Trong nhiều trường hợp, đây chính là bước giúp bác sĩ tìm đúng ổ loét, đánh giá nguy cơ và xử lý chảy máu kịp thời.

Bước 3: Nên xét nghiệm H. pylori khi bị loét

Kiểm tra H. pylori để tìm nguyên nhân gây loét

• Helicobacter pylori (H. pylori) là một loại vi khuẩn có thể gây viêm niêm mạc dạ dày và làm tăng nguy cơ loét dạ dày – tá tràng. Nhiễm H. pylori cũng liên quan đến nguy cơ xuất hiện biến chứng chảy máu do loét.

• Nếu đang được đánh giá xuất huyết dạ dày hoặc loét dạ dày, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về việc xét nghiệm H. pylori để xác định có nhiễm vi khuẩn này hay không. Kết quả xét nghiệm giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp thay vì chỉ kiểm soát triệu chứng.

Có nhiều cách xét nghiệm H. pylori

• Tùy tình trạng, bác sĩ có thể lựa chọn một trong các phương pháp sau:

  1. Xét nghiệm phân: tìm kháng nguyên H. pylori trong mẫu phân.

  2. Test hơi thở ure: người bệnh uống một chất chứa ure được đánh dấu, sau đó thổi vào túi chuyên dụng. Nếu có H. pylori, vi khuẩn sẽ phân giải ure và tạo ra chất được phát hiện trong hơi thở.

  3. Xét nghiệm máu: có thể phát hiện kháng thể liên quan đến H. pylori, nhưng không phải lựa chọn tốt nhất để xác định nhiễm trùng đang hoạt động vì kết quả có thể gây nhầm lẫn.

• Theo hướng dẫn của American College of Gastroenterology, test hơi thở ure và xét nghiệm kháng nguyên H. pylori trong phân là những phương pháp không xâm lấn có độ chính xác tốt và thường được ưu tiên.

Báo cho bác sĩ về thuốc đang sử dụng

• Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm H. pylori. Vì vậy, người bệnh cần thông báo đầy đủ về thuốc ức chế bơm proton (PPI), kháng sinh, thuốc chứa bismuth và các thuốc dạ dày đang sử dụng.

• Không tự ý ngừng thuốc để làm xét nghiệm. Bác sĩ sẽ hướng dẫn thời điểm ngừng hoặc điều chỉnh thuốc nếu cần để hạn chế nguy cơ kết quả âm tính giả.

Nếu dương tính, cần điều trị và kiểm tra lại

• Khi xác định nhiễm H. pylori, bác sĩ thường chỉ định phác đồ phối hợp nhiều thuốc, trong đó có thuốc kháng sinh và thuốc làm giảm axit. Không nên tự mua kháng sinh vì lựa chọn thuốc cần tính đến tình trạng kháng kháng sinh và tiền sử điều trị của từng người.

• Sau điều trị, cần kiểm tra lại để xác nhận H. pylori đã được loại trừ. ACG khuyến nghị thực hiện test xác nhận bằng test hơi thở ure, xét nghiệm kháng nguyên phân hoặc xét nghiệm dựa trên sinh thiết, thường ít nhất 4 tuần sau khi hoàn tất kháng sinh và sau khi ngừng PPI/PCAB đủ thời gian theo hướng dẫn.

Điều trị H. pylori giúp giảm nguy cơ tái phát loét

• Nếu H. pylori là nguyên nhân, điều trị triệt để vi khuẩn là một phần quan trọng trong chữa xuất huyết dạ dày do loét và phòng ngừa loét tái phát. Tuy nhiên, nếu người bệnh đang chảy máu, việc xử trí xuất huyết vẫn được ưu tiên trước; không nên chờ xét nghiệm H. pylori mới đi cấp cứu.

• Khi tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, cần nhớ rằng điều trị không chỉ dừng ở việc cầm máu. Bác sĩ còn cần tìm và xử lý nguyên nhân nền như H. pylori hoặc thuốc chống viêm không steroid để giảm nguy cơ chảy máu tái diễn.

Phần 3: Cách điều trị xuất huyết dạ dày hiệu quả

Cách 1: Thuốc giảm axit giúp ổ loét lành

Dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ

• Khi xác định có loét dạ dày chảy máu, bác sĩ có thể kê thuốc ức chế tiết axit, đặc biệt là nhóm thuốc ức chế bơm proton (PPI). Việc giảm lượng axit trong dạ dày giúp tạo điều kiện để ổ loét lành và hỗ trợ kiểm soát nguy cơ chảy máu tái phát.

• Một số hoạt chất thuộc nhóm PPI thường được sử dụng gồm:

  • Omeprazole

  • Lansoprazole

  • Pantoprazole

  • Esomeprazole

• Việc lựa chọn thuốc, liều dùng và thời gian điều trị cần dựa trên tình trạng cụ thể. Người bệnh không nên tự mua hoặc tự tăng liều thuốc giảm axit chỉ vì đang có đau dạ dày hoặc nghi ngờ xuất huyết dạ dày.

PPI đặc biệt quan trọng sau khi cầm máu bằng nội soi

• Với ổ loét có dấu hiệu nguy cơ cao và đã được nội soi cầm máu, hướng dẫn của American College of Gastroenterology khuyến nghị sử dụng PPI liều cao trong 3 ngày đầu, sau đó tiếp tục PPI đường uống 2 lần mỗi ngày trong 2 tuần đầu ở nhóm nguy cơ cao.

• Điều này cho thấy thuốc giảm axit không phải là biện pháp duy nhất để chữa xuất huyết dạ dày. Nếu đang chảy máu, người bệnh có thể cần hồi sức và nội soi cầm máu trước; thuốc PPI được sử dụng như một phần quan trọng của phác đồ điều trị.

Không tự điều trị nếu đang có dấu hiệu chảy máu

• Nếu xuất hiện nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen như hắc ín, chóng mặt, choáng hoặc mệt lả, cần đến cơ sở y tế ngay thay vì chỉ uống thuốc giảm axit tại nhà.

• Với người bị xuất huyết tiêu hóa trên, nội soi thường được thực hiện trong vòng 24 giờ sau khi nhập viện; nếu phát hiện ổ loét đang chảy máu hoặc có mạch máu lộ rõ, bác sĩ có thể tiến hành cầm máu qua nội soi.

Điều trị nguyên nhân để hạn chế tái phát

• Thuốc PPI giúp kiểm soát axit nhưng không loại bỏ tất cả nguyên nhân gây loét. Nếu loét liên quan đến H. pylori, người bệnh cần được điều trị tiệt trừ vi khuẩn. Nếu liên quan đến thuốc chống viêm không steroid (NSAID), bác sĩ sẽ đánh giá việc ngừng, thay đổi hoặc điều chỉnh thuốc.

• Vì vậy, khi tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, người bệnh nên hiểu theo hướng: cầm máu khi cần, giảm axit để hỗ trợ lành ổ loét và xử lý nguyên nhân gây loét. Đây là cách tiếp cận toàn diện hơn thay vì chỉ tập trung vào việc giảm đau hoặc giảm khó chịu.

Cách 2: Điều trị H. pylori để lành ổ loét

Dùng kháng sinh khi xét nghiệm H. pylori dương tính

• Nếu xét nghiệm xác nhận H. pylori, bác sĩ có thể kê phác đồ điều trị tiệt trừ H. pylori. Việc loại bỏ vi khuẩn giúp kiểm soát nguyên nhân gây viêm loét và giảm nguy cơ loét tái phát, từ đó hỗ trợ quá trình chữa xuất huyết dạ dày do loét.

• Người bệnh không nên tự mua một loại kháng sinh để điều trị H. pylori. Hiện nay, phác đồ thường cần phối hợp nhiều thuốc và được lựa chọn dựa trên tiền sử dùng kháng sinh, tình trạng kháng thuốc và hướng dẫn điều trị hiện hành.

Các thuốc có thể xuất hiện trong phác đồ

• Một số kháng sinh có thể được bác sĩ sử dụng gồm amoxicillin, metronidazole hoặc tinidazole. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng dùng các thuốc này và không nên tự phối hợp thuốc.

• Phác đồ điều trị H. pylori hiện đại thường kết hợp thuốc kháng sinh với thuốc giảm tiết axit và/hoặc bismuth, tùy phác đồ được bác sĩ lựa chọn. Điều trị đúng phác đồ quan trọng hơn việc tự chọn một loại kháng sinh riêng lẻ.

Hỏi bác sĩ về kết quả xét nghiệm

• Sau khi xét nghiệm, người bệnh nên hỏi rõ kết quả H. pylori dương tính hay âm tính và cần làm gì tiếp theo. Thời gian trả kết quả phụ thuộc vào loại xét nghiệm và cơ sở thực hiện, vì vậy không nên mặc định kết quả luôn có trong vài giờ.

• Nếu đang có dấu hiệu xuất huyết dạ dày như nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen, chóng mặt hoặc choáng, không nên chờ kết quả H. pylori mới đi khám. Đây là tình huống cần được đánh giá và xử trí khẩn cấp.

Kiểm tra lại sau khi hoàn tất điều trị

• Điều trị xong chưa đồng nghĩa H. pylori đã được loại bỏ hoàn toàn. Người bệnh nên thực hiện xét nghiệm xác nhận đã tiệt trừ H. pylori theo lịch bác sĩ, thường bằng test hơi thở ure hoặc xét nghiệm kháng nguyên trong phân.

• Theo khuyến cáo của American College of Gastroenterology, cần kiểm tra xác nhận ít nhất 4 tuần sau khi hoàn tất kháng sinh, đồng thời ngừng thuốc ức chế bơm proton (PPI) đủ thời gian theo hướng dẫn để hạn chế nguy cơ âm tính giả.

Điều trị H. pylori là một phần của quá trình phòng tái phát

• Khi tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, cần phân biệt hai mục tiêu: kiểm soát chảy máu cấp tính và xử lý nguyên nhân khiến ổ loét tái phát.

• Nếu H. pylori là nguyên nhân, điều trị tiệt trừ vi khuẩn là bước quan trọng để giảm nguy cơ loét tái phát. Tuy nhiên, người đang chảy máu vẫn cần được xử trí xuất huyết theo mức độ nghiêm trọng; không thể dùng kháng sinh thay thế cho các biện pháp cầm máu cần thiết.

Cách 3: Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày

Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

• Trong một số trường hợp loét dạ dày – tá tràng, bác sĩ có thể kê thuốc giúp bảo vệ niêm mạc, tạo điều kiện để ổ loét hồi phục và giảm tác động của axit lên vùng tổn thương.

• Một số thuốc có thể được sử dụng gồm:

  • Sucralfate: tạo một lớp bảo vệ trên bề mặt ổ loét, giúp hạn chế tiếp xúc với axit và các yếu tố gây kích ứng.

  • Misoprostol: có tác dụng tăng cơ chế bảo vệ niêm mạc và thường được cân nhắc trong một số trường hợp liên quan đến thuốc chống viêm không steroid (NSAID).

Không tự dùng thuốc để chữa xuất huyết dạ dày

• Thuốc bảo vệ niêm mạc không thay thế các biện pháp cầm máu khi người bệnh đang bị xuất huyết tiêu hóa. Nếu có nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen, chóng mặt hoặc choáng, cần đến cơ sở y tế khẩn cấp.

• Với xuất huyết dạ dày do ổ loét, bác sĩ có thể cần kết hợp nhiều phương pháp như hồi sức, thuốc giảm tiết axit và nội soi cầm máu tùy mức độ chảy máu.

Lựa chọn thuốc phụ thuộc vào vị trí và nguyên nhân ổ loét

• Không phải mọi ổ loét đều được điều trị bằng cùng một loại thuốc. Bác sĩ sẽ xem xét ổ loét nằm ở dạ dày hay tá tràng, nguyên nhân gây loét, mức độ tổn thương và các thuốc người bệnh đang sử dụng.

• Nếu loét liên quan đến H. pylori, cần điều trị tiệt trừ vi khuẩn. Nếu liên quan đến NSAID, bác sĩ có thể đánh giá việc ngừng hoặc thay đổi thuốc gây tổn thương niêm mạc.

Điều trị toàn diện giúp giảm nguy cơ tái phát

• Khi tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, người bệnh cần hiểu rằng thuốc bảo vệ niêm mạc chỉ là một phần trong kế hoạch điều trị và không phải lựa chọn phù hợp cho mọi trường hợp.

• Mục tiêu của chữa xuất huyết dạ dày do loét là kiểm soát chảy máu, giúp ổ loét lành và xử lý nguyên nhân nền. Vì vậy, người bệnh nên dùng thuốc đúng đơn, tái khám theo lịch và không tự ý thay đổi phác đồ.

Cách 4: Phẫu thuật khi loét chảy máu nặng

Chỉ phẫu thuật khi các biện pháp khác không kiểm soát được chảy máu

• Xuất huyết dạ dày do loét thường được ưu tiên xử trí bằng hồi sức, thuốc và nội soi cầm máu. Phẫu thuật hiện không phải lựa chọn đầu tiên mà thường được cân nhắc khi tình trạng chảy máu nghiêm trọng không thể kiểm soát bằng nội soi hoặc chảy máu tái phát dù đã được điều trị phù hợp.

• Khi cần phẫu thuật, mục tiêu chính là kiểm soát nguồn chảy máu và xử lý ổ loét, đồng thời bảo đảm người bệnh không tiếp tục mất máu.

Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp dựa trên tình trạng thực tế

• Phương pháp phẫu thuật không cố định cho mọi trường hợp. Bác sĩ sẽ xem xét vị trí ổ loét, mức độ chảy máu, tình trạng tuần hoàn, bệnh lý đi kèm và khả năng đáp ứng với các phương pháp cầm máu trước đó.

• Một số kỹ thuật phẫu thuật từng được sử dụng trong điều trị loét nặng gồm:

  1. Khâu hoặc xử lý trực tiếp vị trí chảy máu: giúp kiểm soát nguồn xuất huyết tại ổ loét.

  2. Cắt một phần dạ dày: có thể được cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt khi ổ loét không thể kiểm soát bằng các phương pháp ít xâm lấn hơn.

  3. Các kỹ thuật làm giảm tiết axit hoặc thay đổi đường lưu thông thức ăn từng có vai trò trong điều trị loét trước đây, nhưng hiện nay không phải lựa chọn thường quy chỉ để xử trí xuất huyết do loét.

Can thiệp mạch có thể là lựa chọn trước phẫu thuật

• Nếu nội soi cầm máu thất bại hoặc chảy máu tái phát, bác sĩ có thể cân nhắc nút mạch qua can thiệp động mạch (transcatheter arterial embolization) trước khi chuyển sang phẫu thuật, tùy điều kiện của cơ sở y tế và tình trạng người bệnh.

• Vì vậy, câu hỏi xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào cần được trả lời theo từng mức độ: ổn định và điều trị nội khoa, nội soi cầm máu khi cần, sau đó cân nhắc can thiệp mạch hoặc phẫu thuật nếu chảy máu vẫn không được kiểm soát.

Nhận biết khi nào cần cấp cứu

• Nếu có nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen, chóng mặt, ngất, tim đập nhanh, da nhợt hoặc mệt lả, người bệnh cần đến cơ sở cấp cứu ngay.

• Không nên chờ đến khi cần phẫu thuật mới tìm kiếm sự trợ giúp y tế. Với xuất huyết dạ dày, phát hiện sớm và kiểm soát chảy máu kịp thời là yếu tố quan trọng để hạn chế mất máu và biến chứng.

Phẫu thuật không phải cách chữa xuất huyết dạ dày thông thường

• Sau khi kiểm soát được chảy máu, người bệnh vẫn cần điều trị nguyên nhân gây loét, chẳng hạn H. pylori hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAID), đồng thời sử dụng thuốc giảm tiết axit theo chỉ định.

• Do đó, chữa xuất huyết dạ dày không đơn giản là “đóng ổ loét”. Mục tiêu lâu dài là cầm máu, giúp ổ loét lành và loại bỏ yếu tố gây loét để giảm nguy cơ tái xuất huyết.

Cách 5: Giảm đau khi ổ loét đang lành

Tiếp tục điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ

• Sau khi bắt đầu điều trị, đau do loét dạ dày có thể chưa biến mất ngay. Niêm mạc cần thời gian để hồi phục, vì vậy người bệnh nên tiếp tục dùng thuốc đúng liều và đủ thời gian theo chỉ định, thay vì tự ngừng thuốc khi cảm thấy đỡ hơn.

• Nếu cơn đau vẫn kéo dài hoặc tăng lên, cần thông báo cho bác sĩ để đánh giá lại nguyên nhân và hiệu quả điều trị. Đặc biệt, đau dai dẳng không nên được xem đơn thuần là triệu chứng cần “chịu đựng” trong quá trình chữa bệnh.

Tránh những yếu tố làm ổ loét kích ứng

• Một số người nhận thấy đồ ăn cay, rượu bia, cà phê hoặc các thực phẩm cụ thể khiến triệu chứng khó chịu hơn. Nếu đã xác định một loại thực phẩm làm tăng triệu chứng, có thể hạn chế hoặc tránh loại đó trong thời gian ổ loét hồi phục.

• Bỏ thuốc lá cũng là một bước có lợi, bởi hút thuốc có thể làm cản trở quá trình lành loét và làm tăng nguy cơ tái phát.

• Không nên áp dụng một chế độ ăn kiêng quá nghiêm ngặt chỉ vì bị loét. Mục tiêu thực tế là duy trì chế độ ăn phù hợp, đủ dinh dưỡng và tránh những thứ thực sự khiến triệu chứng của bản thân nặng hơn.

Thận trọng với thuốc giảm đau NSAID

• Các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, naproxen hoặc aspirin có thể gây tổn thương niêm mạc và làm tăng nguy cơ loét, chảy máu tiêu hóa ở một số người.

• Nếu đang dùng NSAID và xuất hiện đau dạ dày hoặc có tiền sử xuất huyết dạ dày, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi tiếp tục sử dụng. Không tự ý ngừng aspirin được kê để phòng ngừa bệnh tim mạch nếu chưa hỏi bác sĩ, vì việc ngừng thuốc đột ngột có thể làm tăng nguy cơ tim mạch ở một số trường hợp.

Không cần ép dạ dày phải “đầy” hoặc “rỗng”

• Việc chia thành 5–6 bữa nhỏ mỗi ngày không phải yêu cầu bắt buộc để ổ loét lành và không có bằng chứng cho thấy tất cả người bệnh loét dạ dày đều cần ăn theo cách này.

• Nếu ăn nhiều một lúc khiến bạn khó chịu, có thể thử chia nhỏ khẩu phần và ăn đều hơn trong ngày. Ngược lại, nếu bỏ bữa khiến triệu chứng tăng lên, nên tránh để bụng quá đói.

Đi khám lại nếu cơn đau không cải thiện

• Nếu đau vẫn kéo dài, tái diễn hoặc không cải thiện sau một thời gian điều trị, người bệnh nên tái khám thay vì tự tăng thuốc hoặc tự tìm cách chữa xuất huyết dạ dày.

• Đặc biệt, nôn ra máu, nôn ra chất giống bã cà phê, đi ngoài phân đen, chóng mặt, choáng hoặc mệt lả là những dấu hiệu cần được cấp cứu ngay.

• Khi tìm hiểu xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, cần nhớ rằng kiểm soát cơn đau chỉ là một phần. Điều trị đúng phải đồng thời giúp ổ loét lành, kiểm soát chảy máu và loại bỏ nguyên nhân gây loét để hạn chế tái phát.

Ổ loét cần thời gian để hồi phục

Ổ loét thường cần vài tuần để lành

• Quá trình lành loét dạ dày – tá tràng thường kéo dài vài tuần và phụ thuộc vào nguyên nhân, vị trí ổ loét, mức độ tổn thương và khả năng đáp ứng với điều trị.

• Nếu nguyên nhân là H. pylori, người bệnh cần hoàn thành đầy đủ phác đồ tiệt trừ vi khuẩn. Sau đó, bác sĩ có thể tiếp tục thuốc giảm tiết axit trong thời gian phù hợp để hỗ trợ ổ loét hồi phục.

• Không nên tự ngừng thuốc chỉ vì cơn đau đã giảm. Triệu chứng hết không đồng nghĩa ổ loét đã lành hoàn toàn, đặc biệt ở người từng bị chảy máu.

Phân biệt loét dạ dày và loét tá tràng

• Loét dạ dày là ổ loét nằm trong niêm mạc dạ dày, trong khi loét tá tràng nằm ở phần đầu của ruột non.

• Cả hai đều có thể gây chảy máu. Vì vậy, khi người bệnh có dấu hiệu xuất huyết dạ dày, bác sĩ cần xác định vị trí và nguyên nhân để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Theo dõi để ngăn xuất huyết tái phát

• Sau khi ổ loét lành, người bệnh vẫn cần giảm các yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát:

  • Điều trị triệt để H. pylori nếu xét nghiệm dương tính và kiểm tra lại theo hướng dẫn.

  • Hạn chế hoặc tránh sử dụng NSAID nếu không thực sự cần thiết và chỉ dùng theo chỉ định.

  • Dùng thuốc giảm tiết axit đúng liều, đúng thời gian khi được kê đơn.

  • Tái khám nếu triệu chứng đau, buồn nôn hoặc khó chịu ở vùng thượng vị quay trở lại.

Trường hợp nặng có thể cần truyền máu hoặc can thiệp

• Nếu xuất huyết dạ dày gây mất máu đáng kể, người bệnh có thể cần truyền máu tùy mức độ thiếu máu và tình trạng lâm sàng. Quyết định truyền máu được bác sĩ đưa ra dựa trên toàn bộ tình trạng người bệnh, không chỉ dựa vào một con số xét nghiệm.

• Nếu chảy máu không được kiểm soát bằng nội soi, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp mạch hoặc phẫu thuật để kiểm soát nguồn xuất huyết.

Biết khi nào cần cấp cứu

• Nếu xuất hiện nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen như hắc ín, chóng mặt, choáng, ngất hoặc mệt lả, cần đến cơ sở y tế ngay.

• Với câu hỏi xuất huyết dạ dày điều trị như thế nào, nguyên tắc quan trọng là không chỉ chờ ổ loét tự lành. Cần kiểm soát chảy máu, điều trị nguyên nhân và hỗ trợ ổ loét hồi phục, đồng thời có kế hoạch phòng ngừa tái phát.

Nguồn tham khảo

1. Laine, L., Barkun, A. N., Saltzman, J. R., Martel, M., & Leontiadis, G. I. (2021). ACG Clinical Guideline: Upper Gastrointestinal and Ulcer Bleeding. The American Journal of Gastroenterology, 116(5), 899–917. doi:10.14309/ajg.0000000000001245.
2. National Institute for Health and Care Excellence. (2012). Acute upper gastrointestinal bleeding in over 16s: Management (NICE Guideline CG141). London: NICE.
3. National Institute for Health and Care Excellence. (2013). Acute upper gastrointestinal bleeding in adults: Quality standard QS38. London: NICE.
4. Chey, W. D., Mégraud, F., Laine, L., et al. (2024). ACG Clinical Guideline: Treatment of Helicobacter pylori Infection. The American Journal of Gastroenterology. American College of Gastroenterology.
5. Sung, J. J. Y., Kuipers, E. J., & El-Serag, H. B. (2009). Systematic review: The global incidence and prevalence of peptic ulcer disease. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 29(9), 938–946.
6. Malfertheiner, P., Chan, F. K. L., & McColl, K. E. L. (2009). Peptic ulcer disease. The Lancet, 374(9699), 1449–1461.
7. Sung, J. J. Y., Chiu, P. W. Y., Chan, F. K. L., Lau, J. Y. W., Goh, K. L., Ho, L. H., Hsu, P. I., Wu, K. C., Wu, D. C., Leung, W. K., & others. (2018). Asia-Pacific working group consensus on non-variceal upper gastrointestinal bleeding: An update 2018. Gut, 67(10), 1757–1768.
8. Barkun, A. N., Almadi, M., Kuipers, E. J., Laine, L., Sung, J., Tse, F., Leontiadis, G. I., Abraham, N. S., Calvet, X., Chan, F. K. L., Douketis, J., Enns, R., Gralnek, I. M., Jairath, V., Jensen, D. M., Lau, J. Y. W., Lip, G. Y. H., Loffroy, R., Maluf-Filho, F., Meltzer, A. C., Reddy, N., Saltzman, J. R., Schulman, S., & Bardou, M. (2019). Management of nonvariceal upper gastrointestinal bleeding: Guideline recommendations from the International Consensus Group. Annals of Internal Medicine, 171(11), 805–822.
9. Barkun, A. N., Bardou, M., Kuipers, E. J., Sung, J., Hunt, R. H., Martel, M., & Sinclair, P. (2010). International consensus recommendations on the management of patients with nonvariceal upper gastrointestinal bleeding. Annals of Internal Medicine, 152(2), 101–113.

Biên tập nội dung: Rowan Hudson Le.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: Sophia Miller.