Cách chữa đau bụng nhanh nhất tại nhà: 7 mẹo hết khó tiêu buồn nôn

Đau bụng, đầy hơi, buồn nôn hay khó chịu sau khi ăn là những triệu chứng rất thường gặp. Theo Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK), khó tiêu có thể ảnh hưởng đến tới 20% người dân Mỹ mỗi năm, với các biểu hiện như đau hoặc nóng rát vùng bụng trên, đầy bụng, buồn nôn và ợ hơi.

Khi cơn đau xuất hiện, câu hỏi đau bụng nên làm gì thường được đặt ra đầu tiên: nên nghỉ ngơi, thay đổi cách ăn uống hay cần đi khám? Không phải mọi trường hợp đều nguy hiểm, nhưng đau bụng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ khó tiêu, đầy hơi đến nhiễm trùng đường tiêu hóa. Bài viết này, Tiptory giúp bạn tìm hiểu những cách chữa đau bụng và giảm khó chịu tại nhà phù hợp với các triệu chứng nhẹ, đồng thời nhận biết những dấu hiệu cảnh báo cần được chăm sóc y tế.

Cách giảm đau bụng an toàn

1. Ăn nhẹ, dễ tiêu

• Nếu đau bụng nhẹ, đầy bụng hoặc khó tiêu, hãy ưu tiên một lượng nhỏ thực phẩm đơn giản, dễ tiêu thay vì ăn nhiều trong một lần.

• Có thể lựa chọn bánh quy nhạt, cháo hoặc các món ít chất béo. Sữa chua có thể phù hợp với một số người, nhưng nếu bạn dễ đầy hơi hoặc không dung nạp lactose thì nên tránh.

• NIDDK cho biết thay đổi chế độ ăn, lựa chọn thực phẩm phù hợp và ăn các bữa nhỏ có thể giúp giảm triệu chứng khó tiêu ở một số người.

2. Uống đủ nước và tránh đồ uống dễ kích thích

• Khi đau bụng nên làm gì, ưu tiên nước lọc và uống từng ngụm nhỏ, đặc biệt nếu đang buồn nôn hoặc nôn.

• Trà gừng có thể là lựa chọn dễ chịu đối với một số người bị buồn nôn. Tuy nhiên, không nên xem nước ngọt có gas như ginger ale là phương pháp điều trị đau bụng.

• Nếu đang khó tiêu, nên hạn chế đồ uống có gas, caffeine và rượu vì chúng có thể làm triệu chứng nặng hơn ở một số người.

3. Không tự gây nôn để chữa đau bụng

• Không nên cố móc họng hoặc chủ động gây nôn chỉ vì cơn đau bụng chưa giảm sau vài giờ.

• Nôn không phải là cách chữa đau bụng an toàn và có thể làm cơ thể mất nước, đặc biệt khi nôn nhiều.

• Nếu buồn nôn hoặc nôn liên tục, không thể uống đủ nước, hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước, nên liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.

4. Theo dõi diễn biến thay vì chỉ chờ hết đau

• Đau bụng có nhiều nguyên nhân, từ khó tiêu, đầy hơi, táo bón đến nhiễm trùng đường tiêu hóa. Vì vậy, không nên mặc định mọi cơn đau đều chỉ do “ăn không hợp”.

• Nếu đau không thuyên giảm, tái diễn hoặc ngày càng nặng, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà.

5. Nhận biết dấu hiệu cần đi khám ngay

• Tìm kiếm chăm sóc y tế khẩn cấp nếu đau bụng đột ngột hoặc dữ dội, bụng rất đau khi chạm vào, nôn ra máu hoặc chất giống bã cà phê, đi ngoài phân đen hoặc có máu.

• Khó thở, đau ngực, ngất, lú lẫn hoặc không thể đi tiêu hay xì hơi kèm đau bụng cũng là những dấu hiệu không nên chờ đợi tại nhà.

• Với đau bụng kéo dài, đau tái phát, sụt cân không chủ ý, nôn thường xuyên hoặc triệu chứng không cải thiện, nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Phần 1: Đau bụng nên ăn gì uống gì để hết đau nhanh

Mẹo 1: Ăn nhẹ khi đau bụng, buồn nôn

Ăn một lượng nhỏ, ưu tiên món dễ tiêu

• Khi đau bụng, đầy bụng hoặc buồn nôn, không nhất thiết phải cố ăn một bữa đầy đủ. Hãy bắt đầu bằng một lượng nhỏ thực phẩm nhạt, ít chất béo và dễ tiêu như bánh quy nhạt, cháo hoặc cơm mềm.

• Có thể ăn sữa chua nếu cơ thể dung nạp tốt. Sữa chua chứa các vi sinh vật sống có lợi, nhưng không phải ai bị đau bụng cũng phù hợp với sản phẩm từ sữa. Nếu ăn sữa chua khiến đầy hơi, tiêu chảy hoặc đau bụng tăng lên, nên ngừng sử dụng.

• Không cần ép bản thân ăn nhiều chất xơ khi đang buồn nôn hoặc đau bụng cấp. Một số thực phẩm giàu chất xơ có thể làm tăng đầy hơi ở một số người. Khi tìm cách chữa đau bụng tại nhà, điều quan trọng hơn là chọn món mà cơ thể dễ chịu và dung nạp được.

Tránh những món có thể làm triệu chứng nặng hơn

• Tạm thời hạn chế thức ăn cay, nhiều dầu mỡ hoặc có tính axit nếu chúng khiến bạn đau bụng, ợ nóng hoặc buồn nôn nhiều hơn.

• Tránh những món có mùi quá nồng nếu mùi thức ăn khiến bạn buồn nôn. Có thể chọn thực phẩm nguội hoặc có mùi nhẹ hơn để dễ ăn.

• Không phải mọi trường hợp đau bụng nên làm gì đều cần kiêng cùng một nhóm thực phẩm. Hãy chú ý xem món ăn nào thường kích hoạt hoặc làm triệu chứng tăng lên để điều chỉnh phù hợp.

Không ép ăn khi đang buồn nôn

• Nếu chỉ nghĩ đến thức ăn đã cảm thấy buồn nôn, bạn không nên cố ép mình ăn ngay. Thay vào đó, hãy nghỉ ngơi và ưu tiên uống từng ngụm nhỏ để duy trì lượng nước.

• Khi cảm giác buồn nôn giảm, hãy thử ăn lại với một lượng nhỏ rồi tăng dần tùy khả năng dung nạp.

• Nếu không thể ăn uống vì buồn nôn hoặc nôn kéo dài, đặc biệt khi có dấu hiệu mất nước, đau bụng dữ dội hoặc triệu chứng ngày càng nặng, cần được nhân viên y tế đánh giá thay vì tiếp tục tự chữa đau bụng tại nhà.

Mẹo 2: Uống đủ nước khi đau bụng

Bổ sung nước từng ngụm nhỏ

• Khi đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy, cơ thể có thể mất nước và chất điện giải. Vì vậy, một trong những việc quan trọng khi tìm hiểu đau bụng nên làm gì là duy trì lượng nước đầy đủ.

• Nếu đang buồn nôn, không nên uống một lượng lớn cùng lúc. Hãy nhấp từng ngụm nhỏ, uống từ từ rồi tăng dần khi dạ dày dễ chịu hơn. Cách này có thể giúp cơ thể tiếp nhận chất lỏng tốt hơn.

Ưu tiên nước và dung dịch bù điện giải

• Với đau bụng kèm tiêu chảy hoặc nôn, nước lọc là lựa chọn phù hợp để bổ sung dịch. Khi mất nhiều nước và chất điện giải, có thể sử dụng dung dịch bù nước điện giải đường uống (ORS) theo hướng dẫn trên sản phẩm hoặc tư vấn của nhân viên y tế.

• Nước dùng, một số loại đồ uống chứa chất điện giải hoặc nước trái cây pha loãng cũng có thể cung cấp thêm dịch và chất điện giải cho người lớn trong một số trường hợp. Tuy nhiên, ORS thường phù hợp hơn khi cần bù nước và điện giải do nôn hoặc tiêu chảy.

• Trà thảo mộc không thay thế ORS khi cơ thể đang mất nhiều nước. Nếu muốn uống trà, nên chọn loại không chứa caffeine và dùng với lượng vừa phải.

Không nên phụ thuộc vào nước ngọt có gas

• Nước ngọt có gas, kể cả ginger ale, không phải là phương pháp chữa đau bụng đã được chứng minh. Đặc biệt khi đang tiêu chảy, đồ uống có gas hoặc chứa nhiều đường có thể khiến triệu chứng tiêu hóa nặng hơn.

• Tương tự, nên hạn chế rượu và đồ uống chứa caffeine khi đang mất nước vì chúng có thể làm tình trạng khó chịu hoặc mất nước trở nên bất lợi hơn.

Theo dõi dấu hiệu mất nước

• Hãy chú ý các dấu hiệu như khát nhiều, khô miệng, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi, chóng mặt hoặc choáng váng. Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang thiếu nước.

• Nếu nôn liên tục khiến bạn không thể giữ được nước, đau bụng dữ dội, có máu trong phân hoặc chất nôn, hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước rõ rệt, không nên tiếp tục tự chữa đau bụng tại nhà mà cần được đánh giá y tế sớm.

Mẹo 3: Không cần áp dụng BRAT cứng nhắc

BRAT có thể dùng tạm thời khi khó ăn

• BRAT là viết tắt của chuối, cơm, sốt táo và bánh mì nướng. Đây đều là những thực phẩm tương đối nhạt, mềm và dễ tiêu, có thể phù hợp khi bạn đang buồn nôn hoặc vừa bị rối loạn tiêu hóa.

• Tuy nhiên, BRAT không phải là chế độ ăn bắt buộc để chữa đau bụng hay điều trị tiêu chảy. Nghiên cứu và hướng dẫn hiện nay không ủng hộ việc nhịn ăn hoặc duy trì chế độ ăn quá hạn chế trong thời gian dài. Khi cảm giác thèm ăn trở lại, người bệnh thường có thể từ từ quay lại chế độ ăn bình thường.

Ưu tiên thực phẩm nhạt, dễ tiêu nếu dạ dày còn nhạy cảm

• Nếu chưa thể ăn uống bình thường, hãy bắt đầu với lượng nhỏ các món dễ tiêu như cơm, khoai tây, bánh mì hoặc bánh quy nhạt, chuối, sốt táo, cháo hoặc súp trong.

• Ăn từng ít một và tăng dần lượng thức ăn theo khả năng dung nạp. Mục tiêu là cung cấp năng lượng mà không khiến buồn nôn hoặc khó chịu tăng lên.

• Trong giai đoạn đau bụng nên làm gì, điều quan trọng không phải tìm một “thực đơn chữa bệnh” cố định mà là đảm bảo đủ nước, điện giải và dinh dưỡng phù hợp với tình trạng của cơ thể.

Tạm hạn chế những món dễ làm triệu chứng nặng hơn

• Khi đang tiêu chảy hoặc buồn nôn, nên hạn chế thức ăn nhiều chất béo, đồ chiên rán, thực phẩm hoặc đồ uống chứa nhiều đường, caffeine và rượu vì chúng có thể làm triệu chứng tiêu hóa trầm trọng hơn ở một số người.

• Sữa và các sản phẩm từ sữa cũng có thể gây khó chịu ở một số người sau đợt tiêu chảy hoặc viêm dạ dày ruột do khả năng tiêu hóa lactose có thể tạm thời giảm.

Trẻ em không nên áp dụng BRAT kéo dài

• Với trẻ bị tiêu chảy hoặc viêm dạ dày ruột, không nên cho trẻ chỉ ăn chuối, cơm, sốt táo và bánh mì nướng trong nhiều ngày. Chế độ BRAT có hàm lượng chất xơ, protein và chất béo thấp, không cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cần thiết cho quá trình hồi phục.

• Theo khuyến cáo của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, trẻ có thể trở lại chế độ ăn cân bằng, phù hợp với lứa tuổi khi có thể ăn uống trở lại, thay vì duy trì chế độ BRAT.

• Với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, ưu tiên quan trọng vẫn là bù nước và điện giải. Trẻ bú mẹ hoặc dùng sữa công thức thường tiếp tục được bú hoặc uống sữa như bình thường, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn khác.

Phần 2: Mẹo chữa đau bụng tại nhà không dùng thuốc

Mẹo 1: Đau bụng, hãy thử đi vệ sinh

Thử đi vệ sinh nếu nghi do đầy hơi hoặc táo bón

• Nếu đau bụng kèm cảm giác đầy hơi, chướng bụng hoặc muốn đi tiêu, bạn có thể thử đi vệ sinh. Đôi khi việc đi tiêu hoặc xì hơi giúp giảm áp lực trong đường tiêu hóa và làm bụng dễ chịu hơn.

• Không nên cố rặn mạnh hoặc ngồi lâu trong nhà vệ sinh. Nếu không thể đi tiêu, hãy đứng dậy, nghỉ ngơi và thử lại sau thay vì ép cơ thể.

Cho cơ thể thời gian để hồi phục

• Với những cơn đau bụng nhẹ do khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa thoáng qua, triệu chứng có thể tự cải thiện khi hệ tiêu hóa có thời gian nghỉ ngơi. Trong lúc chờ đợi, hãy uống đủ nước và ăn nhẹ nếu cảm thấy đói.

• Có thể đọc sách, nghe nhạc hoặc thực hiện một hoạt động nhẹ nhàng để giảm chú ý vào cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, đây chỉ là cách giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn chứ không phải phương pháp chữa đau bụng.

Không nên chỉ chờ đợi nếu cơn đau bất thường

• Nếu đau bụng kéo dài, đau tăng dần hoặc trở nên dữ dội, không nên chỉ tiếp tục chờ cơn đau tự hết. Đau bụng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau và một số trường hợp cần được thăm khám.

• Đặc biệt, cần tìm kiếm chăm sóc y tế khẩn cấp nếu đau bụng dữ dội hoặc đột ngột, bụng đau nhiều khi chạm vào, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu, sốt cao, ngất, khó thở hoặc không thể đi tiêu hay xì hơi kèm đau bụng.

• Vì vậy, khi băn khoăn đau bụng nên làm gì, hãy phân biệt giữa cơn đau nhẹ có thể theo dõi tại nhà và những dấu hiệu bất thường cần được bác sĩ đánh giá.

Mẹo 2: Không nên tự gây nôn khi đau bụng

Không chủ động gây nôn để giảm đau bụng

• Nếu đau bụng kèm buồn nôn, hãy để cơ thể tự nôn nếu phản xạ nôn xảy ra, nhưng không nên tự móc họng hoặc dùng bất kỳ cách nào để ép nôn chỉ với mục đích giảm đau.

• Việc chủ động gây nôn không phải là phương pháp chữa đau bụng được khuyến cáo. Đặc biệt, nếu nghi ngờ nuốt phải thuốc, hóa chất hoặc chất độc, tuyệt đối không tự gây nôn vì một số chất có thể gây tổn thương thêm khi đi ngược qua thực quản.

Nếu buồn nôn hoặc nôn tự nhiên, hãy chú ý bù nước

• Sau khi nôn, hãy nghỉ một lúc rồi thử uống từng ngụm nhỏ nước hoặc dung dịch bù nước điện giải. Tránh uống quá nhiều cùng lúc vì có thể kích thích nôn tiếp.

• Nếu nôn nhiều lần, không thể giữ được nước, tiểu ít, khô miệng, chóng mặt hoặc mệt lả, cần được đánh giá y tế vì đây có thể là dấu hiệu mất nước.

Theo dõi cả cơn đau và các triệu chứng đi kèm

• Khi đau bụng nên làm gì, đừng chỉ dựa vào việc sau khi nôn có thấy dễ chịu hay không. Hãy theo dõi mức độ đau, sốt, số lần nôn, tiêu chảy và khả năng ăn uống, uống nước.

• Nếu đau bụng không giảm, kéo dài hoặc tái diễn, nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục cố gây nôn hoặc tự điều trị tại nhà.

• Cần đi cấp cứu khi đau bụng rất dữ dội hoặc đột ngột, ngất hoặc choáng, sốt kèm đau nhiều, nôn ra máu, đi ngoài ra máu hoặc phân đen, hoặc đau bụng kèm tình trạng xấu đi rõ rệt.

Đừng chờ đủ một mốc thời gian cố định mới đi khám

• Không có quy tắc an toàn rằng phải chờ 2–3 giờ hoặc 5–6 giờ sau khi nôn mới liên hệ bác sĩ. Mức độ đau và các dấu hiệu đi kèm quan trọng hơn thời gian.

• Nếu triệu chứng nhẹ và đang giảm dần, có thể tiếp tục nghỉ ngơi, uống đủ nước và ăn nhẹ khi cảm thấy có thể ăn. Ngược lại, nếu triệu chứng tăng lên hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, hãy tìm kiếm chăm sóc y tế sớm.

Mẹo 3: Nghỉ ngơi khi đau bụng, buồn nôn

Nghỉ ngơi và hạn chế vận động

• Khi đau bụng kèm buồn nôn, hãy tìm một tư thế thoải mái và nghỉ ngơi. Nếu đang mệt hoặc có nôn, tiêu chảy, việc nghỉ ngơi cũng giúp cơ thể có thời gian hồi phục. NHS khuyến nghị nghỉ ngơi đầy đủ khi bị nôn hoặc tiêu chảy.

• Nếu cảm giác khó chịu xuất hiện khi đi ô tô, tàu, máy bay hoặc thuyền, hãy giảm chuyển động cơ thể càng nhiều càng tốt. Có thể ngồi hoặc nằm ở vị trí ít rung lắc, nhắm mắt và giữ đầu tương đối ổn định. CDC cũng khuyến nghị nằm xuống, nhắm mắt hoặc ngủ nếu có thể để giảm triệu chứng say xe.

Không nằm ngay sau khi ăn

• Nghỉ ngơi không có nghĩa là nằm phẳng ngay sau bữa ăn. Nếu vừa ăn xong, đặc biệt khi đang buồn nôn hoặc khó tiêu, nên ngồi thẳng hoặc hơi tựa người thay vì nằm ngay. Điều này giúp hạn chế cảm giác đầy bụng và khó chịu.

• Khi đang tìm hiểu đau bụng nên làm gì, hãy ưu tiên nghỉ ngơi, uống từng ngụm nhỏ và ăn lượng vừa phải nếu có thể ăn. Không cần cố vận động hoặc làm việc như bình thường khi cơ thể đang khó chịu.

Trẻ em cũng cần được nghỉ ngơi phù hợp

• Với trẻ bị buồn nôn, nôn hoặc rối loạn tiêu hóa, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ ngơi và cung cấp từng lượng nhỏ chất lỏng thường xuyên để hạn chế mất nước.

• Không tự ý dùng thuốc chống nôn cho trẻ nếu chưa có hướng dẫn phù hợp với tuổi và tình trạng của trẻ. Một số thuốc điều trị say xe hoặc buồn nôn không phù hợp với mọi trẻ em.

Đừng chỉ nghỉ ngơi nếu triệu chứng trở nên bất thường

• Nghỉ ngơi có thể giúp giảm cảm giác khó chịu nhưng không phải là phương pháp chữa đau bụng cho mọi nguyên nhân. Nếu đau bụng dữ dội, đau tăng dần, nôn liên tục, không thể uống đủ nước, có máu trong chất nôn hoặc phân, hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước, cần được đánh giá y tế.

• Nếu buồn nôn kéo dài nhiều ngày hoặc thường xuyên tái phát, nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ tiếp tục tự điều trị tại nhà.

Mẹo 4: Đau bụng kéo dài nên đi khám

Đi khám nếu triệu chứng không thuyên giảm

• Phần lớn các cơn đau bụng nhẹ có thể tự cải thiện, nhưng nếu cơn đau không giảm, kéo dài hoặc liên tục tái phát, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ tiếp tục tự chữa đau bụng tại nhà. NHS cũng khuyến nghị thăm khám khi đau bụng không hết hoặc thường xuyên quay lại.

• Đau bụng có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau như khó tiêu, táo bón, nhiễm trùng đường tiêu hóa, viêm loét dạ dày hoặc các bệnh lý khác. Vì vậy, thời gian kéo dài của triệu chứng và các biểu hiện đi kèm đều rất quan trọng.

Đặc biệt chú ý khi đau bụng kèm buồn nôn

• Nếu đau bụng kèm buồn nôn hoặc nôn kéo dài, không nên chỉ chờ triệu chứng tự hết. Nôn thường xuyên là một trong những dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá, đặc biệt khi triệu chứng không cải thiện.

• Hãy ghi nhận các triệu chứng đi kèm như sốt, tiêu chảy, táo bón, đầy bụng, sụt cân, khó nuốt hoặc thay đổi màu sắc phân. Những thông tin này giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân và lựa chọn xét nghiệm cần thiết nếu có.

Không chờ đợi nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo

• Cần tìm kiếm chăm sóc y tế khẩn cấp nếu đau bụng dữ dội hoặc xuất hiện đột ngột, bụng đau nhiều khi chạm vào, nôn ra máu hoặc chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen hoặc có máu.

• Khó thở, đau ngực, ngất, khó nuốt, sụt cân không chủ ý hoặc vàng da cũng là những dấu hiệu không nên bỏ qua.

• Vì vậy, khi tìm hiểu đau bụng nên làm gì, nguyên tắc quan trọng là không chỉ tìm cách giảm đau mà còn phải xác định khi nào cần khám. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc có dấu hiệu bất thường, việc thăm khám giúp tìm đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp hơn.

Cách làm dịu đau bụng tại nhà

Chọn món ăn nhẹ, dễ tiêu

• Khi đau bụng, buồn nôn hoặc khó tiêu, hãy ăn một lượng nhỏ các món nhạt, ít chất béo như bánh quy nhạt, cháo, cơm mềm hoặc súp trong nếu cơ thể dung nạp được.

• Không cần ép ăn khi đang buồn nôn. Khi cảm giác khó chịu giảm, hãy ăn lại từng ít một và tăng dần theo khả năng. Một số người có thể thấy thức ăn nhiều chất béo, đồ cay hoặc đồ uống có gas làm triệu chứng nặng hơn.

Uống đủ nước và điện giải

• Nếu đau bụng kèm nôn hoặc tiêu chảy, ưu tiên nước lọc hoặc dung dịch bù nước điện giải (ORS). Uống từng ngụm nhỏ và thường xuyên nếu đang buồn nôn thay vì uống nhiều một lúc.

• Không nên xem nước ngọt có gas như Sprite hay ginger ale là cách chữa đau bụng. Đặc biệt khi tiêu chảy, đồ uống có gas có thể khiến triệu chứng nặng hơn.

• Trà thảo mộc có thể là lựa chọn bổ sung nếu bạn thấy dễ chịu khi uống, nhưng không thay thế việc bù nước và điện giải khi bị mất nước.

Thận trọng với bạc hà và gừng

• Trà bạc hà có thể phù hợp với một số người, nhưng bằng chứng về tác dụng của lá bạc hà đối với các triệu chứng tiêu hóa còn hạn chế. Peppermint oil có một số bằng chứng hỗ trợ giảm triệu chứng ở hội chứng ruột kích thích, nhưng không nên mặc định rằng mọi cơn đau bụng đều đáp ứng với bạc hà.

• Gừng đã được nghiên cứu nhiều hơn đối với buồn nôn và nôn, nhưng phần lớn nghiên cứu sử dụng chế phẩm bổ sung thay vì nước ngọt có hương gừng. Vì vậy, ginger ale không phải là phương pháp điều trị đã được chứng minh cho đau bụng.

Nghỉ ngơi và chọn tư thế dễ chịu

• Nếu cơ thể mệt, hãy nghỉ ngơi và hạn chế vận động mạnh. Với buồn nôn, có thể ngồi hoặc nằm ở tư thế khiến bạn cảm thấy dễ chịu nhất.

• Không có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy nằm với chân kê cao là phương pháp điều trị đau bụng. Nếu nằm xuống làm bạn đầy bụng hoặc trào ngược nhiều hơn, nên ngồi thẳng hoặc kê cao phần đầu và thân trên.

• Đặc biệt nếu triệu chứng liên quan đến trào ngược, nằm ngay sau khi ăn có thể làm khó chịu tăng lên.

Có thể chườm ấm để dễ chịu hơn

• Nếu cơn đau nhẹ và không có dấu hiệu cảnh báo, bạn có thể thử chườm ấm vùng bụng trong thời gian ngắn và nghỉ ngơi.

• Đây chủ yếu là biện pháp hỗ trợ giúp thư giãn và tạo cảm giác dễ chịu, không điều trị được nguyên nhân gây đau bụng. Không đặt túi chườm quá nóng trực tiếp lên da để tránh bỏng.

Không dùng mẹo gây nôn hoặc thuốc tùy tiện

• Không nên đưa bàn chải đánh răng vào miệng để cố kích thích nôn. Tự gây nôn có thể làm tổn thương thực quản, gây mất nước và không giải quyết nguyên nhân của cơn đau.

• Với thuốc không kê đơn, cần đọc kỹ thành phần và cảnh báo. Đặc biệt, bismuth subsalicylate chứa salicylate và có cảnh báo liên quan đến hội chứng Reye ở trẻ em, thanh thiếu niên trong một số tình huống nhiễm virus.

• Nếu dùng thuốc để giảm triệu chứng khó tiêu, nên lựa chọn dựa trên nguyên nhân và tình trạng sức khỏe thay vì tự dùng nhiều loại cùng lúc. NIDDK lưu ý điều trị khó tiêu phụ thuộc vào nguyên nhân.

Biết khi nào cần gọi bác sĩ

• Không nên chỉ tìm cách chữa đau bụng tại nhà nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc ngày càng nặng.

• Cần được đánh giá y tế sớm nếu có đau bụng dữ dội hoặc liên tục, nôn nhiều, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu, khó nuốt hoặc đau ngực. Đây có thể là dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng hơn.

• Khi phân vân đau bụng nên làm gì, nguyên tắc an toàn là ưu tiên bù nước, ăn uống vừa sức và theo dõi diễn biến; nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, đừng cố kéo dài việc tự điều trị.

Nguồn tham khảo

1. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2025). Indigestion (Dyspepsia): Symptoms & Causes. National Institutes of Health.
2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2025). Eating, Diet, & Nutrition for Indigestion. National Institutes of Health.
3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2018). Treatment of Viral Gastroenteritis (“Stomach Flu”). National Institutes of Health.
4. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2018). Eating, Diet, & Nutrition for Viral Gastroenteritis (“Stomach Flu”). National Institutes of Health.
5. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2024). Diarrhea. National Institutes of Health.
6. National Health Service. (2023). Stomach ache. NHS.
7. National Center for Complementary and Integrative Health. (2025). Ginger: Usefulness and Safety. National Institutes of Health.
8. National Center for Complementary and Integrative Health. (2025). Peppermint Oil: Usefulness and Safety. National Institutes of Health.
9. Aziz, I., Palsson, O. S., Tornblom, H., Sperber, A. D., Whitehead, W. E., & Simrén, M. (2018). Epidemiology, clinical characteristics, and associations for symptom-based Rome IV functional dyspepsia in adults in the USA, Canada and the UK: A cross-sectional population-based study. The Lancet Gastroenterology & Hepatology, 3(4), 252–262.

Biên tập nội dung: Lesley Collins Tran.

Thông tin được tham vấn và kiểm chứng bởi chuyên gia: William Harris.